Tijdlijn VVD-campagne

9 maart -> kandidaat Rutte wil brede volkspartij

Staatssecretaris Mark Rutte van Onderwijs (39) stelt zich kandidaat, een dag nadat Jozias van Aartsen aftrad na de voor de VVD slecht verlopen gemeenteraadsverkiezingen. Rutte wil van de VVD een brede volkspartij maken en pleit voor meer dan "parelkettinkjes" in de partij. De VVD-top reageert enthousiast op de kandidatuur van Rutte, die bekend staat als een groot talent. Rutte zegt op meer kandidaten te hopen voor "meer competitie". Mogelijke serieuze concurrenten, de ministers Verdonk en Kamp, zeggen geen kandidaat te willen zijn.

23 maart -> onbekend Kamerlid doet mee

Twee weken later maakt Jelleke Veenendaal (52) bekend de strijd met Rutte aan te gaan. Het vrijwel onbekende Kamerlid vindt dat er "iets te kiezen" moet zijn. Binnen de VVD wordt haar kandidatuur niet echt serieus genomen.

5 april -> Verdonk werpt zich in de strijd

Tot verbazing van de VVD-top doet minister Verdonk van Vreemdelingenzaken en Integratie (50) toch een gooi naar het lijsttrekkerschap, zo meldt ze op een persconferentie op de BouwRAI in Amsterdam. Ze zegt niet links, niet rechts, maar recht door zee te zijn en wil zich van Rutte onderscheiden door haar daadkracht. Rutte reageert geprikkeld. "Ik ga niet met modder terugsmijten, maar het is onzin wat ze zegt."

6 april -> VVD-prominenten spreken zich uit

De VVD-top is niet gelukkig met de clash tussen Verdonk en Rutte. Minister Zalm spreekt over "aanloopproblemen". De campagne barst goed los als verschillende VVD-prominenten openlijk hun favoriet uitspreken. In het kamp-Rutte zitten onder anderen: Zalm, Hoogervorst en Nijpels ("Verdonk is een brokkenpiloot") en diverse VVD-Kamerleden. Het kamp-Verdonk bestaat onder anderen uit Weisglas ("Rutte is teveel het broertje van Wouter Bos") en Bolkestein ("Ze gaat door roeien en ruiten"). 

15 april -> Verdonk eist eigen waarnemer

Er blijkt weinig onderling vertrouwen te zijn tussen de kandidaten als Verdonk bekend maakt dat ze een waarnemer wil bij het tellen van de lijsttrekkersverkiezing, eind mei. Rutte vindt het best en bij de definitieve telling zal Verdonk dan ook haar eigen notaris meenemen. Ook is er gedonder over het aantal debatten. Rutte wil bij alle 17 partijafdelingen de degens kruisen, Verdonk zegt daar geen tijd voor te hebben. Het gesteggel heeft wel positieve effecten op de peilingen: de VVD wint weer zetels.

24 april -> vinnig debat in Heerhugowaard

Het eerste debat tussen de kandidaat-lijsttrekkers Rutte, Veenendaal en Verdonk in Heerhugowaard verloopt vinnig. Rutte probeert duidelijk te maken dat Verdonk weinig kaas heeft gegeten van vooral sociaal-economische dossiers, te veel met one-liners strooit en nauwelijks eigen ideeën heeft. Verdonk pikt dat niet en zegt te geloven in haar eigen kracht. Er volgen nog meer debatten, allemaal stevig van toon.

16 mei -> de kwestie-Ayaan Hirsi Ali

Binnen de VVD wordt openlijk boos gereageerd op Verdonk, die bekend heeft gemaakt dat het uit Somalië afkomstige VVD-Kamerlid Ayaan Hirsi Ali eigenlijk geen recht heeft op het Nederlanderschap omdat ze over haar identiteit heeft gelogen. Een meerderheid van de Tweede Kamer begrijpt niets van het optreden van "IJzeren Rita". Het wantrouwen tussen Verdonk en het partij-establishment neemt toe. Even gaat het bergafwaarts met Verdonk in de peilingen, maar er wordt ook enthousiast gereageerd op haar "daadkrachtige optreden". "Ik krijg veel steunbetuigingen, vooral van mensen die niet uit de Haagse kaasstolp komen."

19 mei -> opschudding over de stemprocedure

Weer een incident: er ontstaat grote beroering als bekend wordt dat VVD-leden die per post hebben gestemd, hun keuze via de telefoon of internet nog kunnen wijzigen. Vooral het kamp-Verdonk spreekt over "manipulatie". Het VVD-bestuur laat weten niet te tornen aan de stemprocedure.

19 mei -> eenheid op het VVD-congres

Na een tumultueuze week probeert de VVD-top op een congres in Noordwijkerhout vooral eenheid uit te stralen. Volgens Rutte hebben de kandidaten de taak om "de partij bij elkaar te houden", want achter de schermen wordt wel degelijk gevreesd dat de partij uiteindelijk scheurt. Verdonk maakt plotseling bekend dat Hirsi Ali toch het Nederlanderschap zal krijgen.

25 mei -> de stembus sluit

Zo'n 70 procent van de VVD-leden heeft zijn voorkeur uitgesproken.

31 mei -> om 19.33 uur wordt in het Okura Hotel in Amsterdam bekendgemaakt dat Mark Rutte de nieuwe lijsttrekker van de VVD is