Minuten nadat de Columbia op 1 februari 2003 in duizenden stukken was gebroken en verbrand, konden ze het bij mission control in Houston nog niet geloven. Pas toen de eerste visuele waarneming binnenkwam, werden de noodprocedures in werking gesteld en sprak de commentator droog van "een onvoorziene gebeurtenis".
Het doet onmiddellijk denken aan de vertwijfeling na die eerste ramp, in 1986. Na de explosie van de Challenger volgde een lange pijnlijke stilte op televisie. Uiteindelijk meldde de commentaarstem "duidelijk een belangrijk defect".
De volle omvang van de ramp werd in beide gevallen snel duidelijk. Er volgden herdenkingsdiensten voor de bemanningsleden, speeches van de president. Voor de Columbia-crew werd zelfs een lied opgenomen. En een Onderzoekscommissie verrichtte een studie naar het ongeluk. De conclusie was dat het hitteschild al bij de lancering beschadigd was geraakt door isolatieschuim en ijs van de grote externe tank. Een overzicht van de fatale vlucht:
16 januari 2003, 10.39 uur (plaatselijke tijd in Florida)
: Lancering STS-107. Het is de 113de lancering van een space shuttle sinds 1981, en hij is 13 keer uitgesteld. 81 seconden na de start breken twee kleine en een wat groter stuk isolatieschuim af van de externe tank, die de onderkant van de linkervleugel met een snelheid van zo'n 800 kilometer per uur raken. Het hitteschild raakt op enkele plaatsen beschadigd.
16 januari 2003, 11.39 uur: Columbia-crew opent de deuren van het laadruim. Begin van de 16-daagse missie. De bemanning, onder leiding van commandant Rick Husband en met de eerste Israëlische atronaut Ilan Ramon, voert tachtig experimenten uit in het ruimtelaboratorium Spacehab.
17 januari 2003: In de dagen die volgen, analyseert NASA de videobeelden van de lancering. Daarop is te zien dat stukken schuim losraken van de externe tank en de shuttle. Dat was bij een eerdere vlucht ook gebeurd, maar het had toen geen problemen veroorzaakt. Managers van NASA stellen dat, hoewel de linkervleugel enige schade kan hebben opgelopen, er geen sprake is van enig risico voor de zeven astronauten.
24 januari 2003: Boeing, een van de betrokken bedrijven bij het shuttleprogramma, rapporteert dat zelfs bij ernstige beschadigingen aan de hittewerende tegels alles wijst op een veilige landing.
31 januari 2003: Ingenieurs van NASA overleggen per e-mail tot een paar uur voor de landing wat te doen als het landingsgestel toch onbruikbaar raakt tijdens de landing vanwege het mogelijk beschadigde hitteschild. In plaats van een noodlanding zouden de astronauten met parachutes uit de shuttle kunnen springen boven de Atlantische oceaan. De mogelijkheid van een 'break-up' tijdens de terugkeer in de dampkring wordt niet besproken.
De landing, 01 februari 2003:
08.10 uur (in Florida): Vluchtleiding geeft toestemming voor de 'de-orbit burn', remraketten worden boven de Indische Oceaan afgevuurd om de shuttle, die een snelheid heeft van 28.000 kilometer per uur, te vertragen voor terugkeer in de dampkring.
08.44 uur: Columbia begint aan het terugkeertraject. Door de enorme snelheid bij de terugkeer in de atmosfeer loopt de temperatuur aan de randen van de vleugels op tot 1370 graden Celsius. De bemanning ziet door de ramen een rode gloed, een normaal verschijnsel.
08.48 uur: Een sensor in de linkervleugel geeft aan dat er een grotere spanning staat op die vleugel dan normaal.
08.50 uur: Nog steeds met een snelheid van Mach 24 begint Columbia op 74 kilometer hoogte aan de tien minuten van maximale belasting van het hitteschild. De randen van de vleugels bereiken een temperatuuur van 1454 graden Celsius.
08.53 uur: Boven Californië zien waarnemers op de grond de shuttle plotseling even oplichten en een heldere lichtstreep achter zich laten, het eerste opgemerkte teken dat er iets mis is.
08.54 uur: In het vluchtleidingscentrum in Houston komen gegevens van vier hydraulische sensors in de linkervleugel binnen die onmogelijk lage waarden aangeven. De vluchtleiding probeert de informatie te verklaren.
08.55 uur: Temperatuur van de vleugelranden bijna 1650 graden Celsius. Columbia maakt rol-manoeuvres om verder af te remmen.
08.58 uur: Boven New Mexico en Texas verliest de shuttle een hittewerende tegel, het meest westelijke wrakstuk dat is gevonden.
08.59,15 uur: De vluchtleiding krijgt geen gegevens meer over de status van het linker-landingsgestel. Houston laat de bemanning weten dat het de gegevens onderzoekt en dat het de laatste mededeling niet heeft verstaan.
08.59,32 uur: De laatste ontvangen woorden van shuttle-commandant Rick Husband: "Roger, uh, bu.."
09.00,18 uur: Op video-opnames van toeschouwers is zien dat de Shuttle op dit moment in stukken begint te breken.
09.05 uur: Inwoners van texas horen een luide knal, voelen een kleine schokgolf, en zien ten zuiden van Dallas rooksporen en puin in de lucht. Wrakstukken worden later teruggevonden over honderden kilometers, van New mexico tot Louisiana en Arkansas.
09.12 uur: De vluchtleiding stelt vast dat er sprake is van een 'contingency' (uitzonderlijke situatie) en stelt de noodprocedures in werking.
14.14 uur: President Bush spreekt de natie toe op televisie: "Deze dag heeft ons verschrikkelijk nieuws gebracht en een groot verdriet voor ons land. De Columbia is verloren gegaan, er zijn geen overlevenden. Maar het doel waarvoor ze zijn gestorven zal blijven bestaan. Onze reis in de ruimte zal doorgaan."
Deel deze pagina
»
»
»