Door Margriet Brandsma, NOS-correspondent in Berlijn
Bondskanselier Schröder wil graag dat het Duitse parlement het vertrouwen in hem opzegt. Zo gezegd, zo gedaan zou je denken.
De meerderheid van de regeringspartijen SPD en Groenen is flinterdun en Genosse Gerhard is alles behalve populair in de linkervleugel van de SPD-fractie. Die paar tegenstemmen uit eigen kring die toereikend zijn om Schröder de laan uit te sturen, zouden dus zo te vinden moeten zijn.
De val
Maar zo eenvoudig is het niet. Om een veelvoud van redenen willen parlementariërs SPD en Groenen Schröder niet geven waar hij om vraagt. Ze hebben bijvoorbeeld zo'n hekel aan Schröder dat ze per definitie niet doen wat hij wil. Of ze hebben geen zin in vervroegde verkiezingen omdat ze een jaar salaris mislopen.
Anderen willen de val van Schröder niet op hun geweten hebben. Maar het meest gehoorde bezwaar is wel dat SPD'ers het ongeloofwaardig vinden om nu het vertrouwen in Schröder op te zeggen en dan campagne te moeten voeren met dezelfde Schröder als eerste man. Daar zit wat in.
Betekent dat alles dat Schröders theaterstuk vrijdag gedoemd is te mislukken? Nee, dat denk ik niet. Stemgerechtigde ministers zullen zich van stemming onthouden, een verzoek dat ook aan de SPD-parlementariers is gedaan.
Daardoor krijgt de oppositie, die Schröder het vertrouwen natuurlijk wél wil onthouden, een gekunstelde meerderheid.
Groot probleem
Maar daarmee zijn de vervroegde verkiezingen nog geen feit. Want in Duitsland kan alleen de president het parlement ontbinden. En of president Köhler het spelletje mee wil spelen, is onduidelijk. Want het is in strijd met de Duitse grondwet.
En wat als Köhler instemt met vervroegde verkiezingen en het Hoogste Gerechtshof in Duitsland dat besluit terugdraait? Dan heeft de Duitse president een groot probleem.
In de Duitse pers circuleert nu het volgende scenario. Köhler wil ingaan op de wens van alle politieke partijen in de Bondsdag om vervroegde verkiezingen te houden. Maar zegt tegen datzelfde parlement: daartoe dient u de grondwet te veranderen, ga uw gang.
Net als in andere stabiele democratieën zou ook in Duitsland het parlement voortaan zélf moeten kunnen beslissen over vroegtijdige verkiezingen. Dat betekent wat extra werk deze zomer maar vakantie zat er toch al niet in. Of het zo gaat lopen? In het Duitse politieke theater is op dit moment alles mogelijk.
»
»
»