Katrina, Ophelia, Rita. Tot voor kort waren het onschuldige meisjesnamen. Inmiddels zijn de woorden wereldwijd synoniem voor angst, ravage, evacuaties en noodhulp.
Het duurt nog zeker twee maanden voordat het orkanenseizoen op de Atlantische Oceaan is afgelopen. Nu al kan met grote waarschijnlijkheid worden gezegd dat dit jaar de geschiedenisboeken zal halen. Sinds 1851 is het slechts drie keer eerder voorgekomen dat het gebied met zoveel tropische stormen, waarvan een aantal uitgroeit tot orkaan, te kampen heeft. En de komende tien tot twintig jaar kunnen we nog meer orkanen verwachten.
Althans, dat zegt Max Mayfield, directeur van het National Hurricane Center. Volgens hem is de Atlantische Oceaan op dit moment onderhevig aan "een cyclus van verhoogde orkaanactiviteit", net zoals dat het geval was in de periode 1940-1960.
Knop omgedraaid
Van 1960 tot 1995 bleef het relatief rustig, "daarna is het net alsof iemand een knop heeft omgedraaid", aldus Mayfield. Dat het inmiddels vaak in de pers aangehaalde broeikaseffect een belangrijke rol in de omslag zou spelen, wijst hij van de hand.
"Het gaat hier om een natuurlijke cyclus, die iedere 25 tot 40 jaar terugkeert."
Amerikaanse onderzoekers zeggen dat door de opwarming van de aarde niet het aantal tropische stormen verandert, maar stellen dat het warme zeewater wel méér hele zware stormen tot gevolg heeft.
Grote aantallen
Vanaf het moment dat het aantal tropische stormen wordt bijgehouden (dat gebeurde voor het eerst in 1851) tot nu toe, stond 1933 als recordjaar genoteerd, met een aantal van 21. Het record is nu echter verbroken: met Alpha is de 22ste tropische storm geteld.
Ter vergelijking: in 2004 telde het orkaanseizoen 15 tropische stormen. Negen daarvan ontwikkelden zich tot een orkaan, vijf kwamen voor in het lijstje van krachtige orkanen. Een gemiddeld orkaanseizoen telt tien tropische stormen, met twee krachtige orkanen.
Namenlijsten
Voor elk orkaanseizoen - dat loopt van juni tot en met november, met het zwaartepunt in de maanden augustus en september - heeft de Wereld Meteorologische Organisatie (onderdeel van de VN) een lijst namen gereed. Die verschillen per regio in de wereld.
Voor de noordelijke Atlantische Oceaan, de Caribische Zee en de Golf van Mexico, waar Katrina en Rita onder vallen, zijn er zes lijsten. Rita is nummer 17 op de lijst die nu wordt gebruikt. Er resteren nog vier namen: Stan, Tamy, Vince en Wilma. Na Wilma zal volgens de Wereld Meteorologische Organisatie gekozen worden voor letters van het Griekse alfabet.
De namenlijstjes worden iedere zes jaar opnieuw gebruikt. Een tweede 'Katrina' zal echter niet meer voorkomen: namen van uitermate verwoestende orkanen worden jaarlijks van de lijsten geschrapt.
»
»
»