De betekenis van de Europese landbouw is de afgelopen decennia in rap tempo afgenomen, maar nog steeds gaat veertig procent van de EU-begroting naar de boeren. Vooral Frankrijk profiteert hiervan en president Chirac wil dat graag zo houden.
De Franse president maakt zich daarmee in Brussel niet populair en nog minder bij het overleg deze week in Hongkong van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). De Europese steun aan de landbouw is het grootste struikelblok in de poging van de WTO om nieuwe wereldwijde spelregels te maken over de internationale handel.
Europa krijgt uit vele hoeken het verwijt dat het met geld uit de EU-kas landbouwproducten op de wereldmarkt dumpt, waardoor boeren in andere (ontwikkelings)landen geen kans krijgen op de wereldmarkt.
De Gaulle
In eigen land hoeft Chirac niets te vrezen want de bevolking wil niets liever dan een bloeiende Franse landbouw. Het Britse blad The Economist schrijft dat toe aan een "mix van traditie, nostalgie en gaullistische politiek".
Fransen hebben een zwak voor hun eigen platteland en het liefst vullen ze hun koelkast met producten die daar vandaan komen. De Gaulle zei ooit: "Een land dat zichzelf niet kan voeden is geen groot land".
Aan de politieke erfgenamen van De Gaulle is die uitspraak wel besteed, maar president Chirac (minister van Landbouw onder Pompidou) heeft wel moeten aanzien dat het aantal boeren tussen 1993 en 2004 met éénderde is afgenomen.
Megaboeren
Deze trend doet zich op het platteland in heel Europa voor. Het gevolg is dat de overgebleven boeren letterlijk de ruimte krijgen om hun bedrijven uit te breiden. Steeds meer landbouwgrond komt daardoor in handen van een betrekkelijk klein aantal megaboeren, die in veel gevallen Europese inkomenssteun krijgen.
Van het geld dat uit de Europese kas naar de Franse landbouw gaat komt tachtig procent terecht bij twintig procent van de boeren. Uit het oogpunt van de werkgelegenheid is er weinig reden om hier aan vast te houden. Maar 4 procent van de banen in Frankrijk is verbonden met de landbouw. En het bruto binnenlands product wordt maar voor 4 procent gedragen door deze sector.
Maar dat neemt de druk van Frankrijk op de onderhandelaars van de EU niet weg om in het handelsoverleg van de WTO zo weinig mogelijk weg te geven. De Franse boeren zijn nu al woedend op Brussel, omdat de EU naar hun mening al te veel heeft weggegeven. De bietenboeren bijvoorbeeld zien de garantieprijs voor suiker tussen volgend jaar en 2010 met 23 procent dalen.
Speelruimte
Bovendien is het Europese landbouwbeleid in 2002 al grondig op de schop gegaan met een sterke vermindering van de subsidiestroom als gevolg. De productsubsidies zijn bij die gelegenheid voor een groot deel vervangen door inkomenstoeslagen.
Niet alleen uit de hoek van het handelsoverleg wordt aangedrongen op vermindering of afschaffing van de steun, ook binnen de EU zijn voorstanders te vinden van een verdere sanering van het landbouwbeleid.
Deze stemmen gaan vooral op in landen die hier niet of nauwelijks van profiteren, waaronder Groot-Brittannië, momenteel voorzitter van de EU. Vandaag en morgen spreken de regeringsleiders onder voorzitterschap van Tony Blair over de begroting. Daaruit moet ook blijken hoeveel speelruimte de onderhandelaars van de EU in Hongkong krijgen. Dat die speelruimte onder Franse druk niet groot zal zijn, staat eigenlijk al bij voorbaat vast.
»
»
»