D66 pleit al sinds de oprichting, 39 jaar geleden, voor de invoering van een gekozen burgemeester. Zo langzamerhand lijkt die stap voor stap dichterbij te komen. De ontwikkelingen sinds 2000 op een rijtje.
* Eind 2000 stelt het tweede paarse kabinet (PvdA, VVD, D66) voor de Kroonbenoeming van de burgemeester uit de Grondwet te schrappen, zodat een andere wijze van benoeming mogelijk wordt. De Tweede Kamer neemt dit voorstel in juni 2001 aan, de Eerste Kamer op 22 januari 2002. CDA, ChristenUnie en SGP zijn tegen.
* Om een Grondwetswijziging door te laten gaan, moeten Tweede Kamer en senaat nog een tweede keer - in een andere samenstelling, dus na verkiezingen - met tweederde meerderheid hun goedkeuring geven. In april 2002 valt Paars II.
* In de korte regeerperiode van Balkenende I behandelt de Tweede Kamer het wetsvoorstel niet. Op 9 november 2004, onder Balkenende II, stemt de vereiste tweederde meerderheid in. Alleen de ChristenUnie, de SGP en vier PvdA'ers stemmen tegen.
* Op 26 mei 2003 treedt een nieuwe Eerste Kamer aan. Die zal zich op 22 maart van dit jaar uitspreken over het schrappen van de Kroonbenoeming uit de wet. De steun van PvdA en CDA is cruciaal. De PvdA heeft gedreigd tegen te stemmen, omdat die partij de invoering van de gekozen burgemeester in 2006 te snel vindt.
* In september 2003 wordt bekend dat D66-minister De Graaf van Bestuurlijke Vernieuwing de gekozen burgemeester in 2006 wil invoeren. De verkiezingen van de eerste burger moeten tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden. Om de weg vrij te maken moeten alle zittende burgemeesters tegelijk worden ontslagen.
* De Graaf krijgt veel kritiek, met name ook op het voorstel voor het massaontslag van een paar honderd burgemeesters. De Kamer eist eind 2003 een tweede Grondwetsherziening, die ervoor moet zorgen dat de burgemeester niet meer automatisch voorzitter van de gemeenteraad is.
* Volgens D66 is de Grondwetswijziging niet nodig en hoeft die ook geen uitstel te betekenen voor de gekozen burgmeester. Onder druk zet De Graaf die eind 2003 toch in gang. Zijn voorstel ligt nu bij de Tweede Kamer.
* In 2004 blijft er kritiek op de plannen van De Graaf. Naast het massaontslag blijft er weerstand bestaan tegen onder meer de bevoegdheden van de burgemeester, de moeizame dualisering en de aansturing van de politie. De Graaf gaat volgens de critici te snel.
* Begin 2005 dient de PvdA een eigen initiatiefvoorstel in om niet de burger maar de gemeenteraad de burgemeester te laten kiezen. Overigens is ook hiervoor de deconstitutionalisering van de Kroonbenoeming nodig.
* Op 22 maart 2005 wijst de Eerste Kamer het voorstel af om de Kroonbenoeming uit de Grondwet te schrappen. Dat wil zeggen: er is geen tweederde meerderheid voor de deconstitutionalisering. De PvdA speelt een cruciale rol in het finale debat. De sociaal-democratische senatoren stemmen tegen, ondanks een aantal concessies van minister dDe Graaf van Bestuurlijke Vernieuwing.
* Op 23 maart 2005 treedy De Graaf af omdat zijn voorstel voor een snelle invoering van de gekozen burgemeester is geblokkeers, nu de deconstitutionalisering door de Eerste Kamer naar de prullenbak is verwezen. De minister van Bestuurlijke Vernieuwing vindt dat de gekozen burgemeester te zeer met zijn persoon is verbonden om nog goed verder te kunnen functioneren.
»
»
»