Door Dik Verkuil, eindredacteur Teletekst/Radionieuws en schrijver van het boek '25 jaar in 101 verhalen'
Wat vindt de Nederlander het belangrijkste nieuws van de laatste 25 jaar? De moord op Pim Fortuyn of de moord op Theo van Gogh? De vuurwerkramp in Enschede of de Bijlmerramp? De val van de Muur, 'nine-eleven' of de ondergang van de Sovjet-Unie?
Of toch de kernramp in Tsjernobyl, de invoering van de euro, de zeebeving in Azië? De vrijlating van Nelson Mandela, het verongelukken van prinses Diana, of het overlijden van prins Claus? Vanmiddag wordt het resultaat bekend van een groot onderzoek dat hiernaar is gedaan ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van Teletekst.
Teletekst bestaat een kwart eeuw, en daarom verschijnt vandaag het boek '25 jaar in 101 verhalen'. Het boek bestaat uit drie delen: een korte geschiedenis van Teletekst, 101 korte verhalen van 101 bekende en onbekende Nederlanders over in totaal 101 nieuwsgebeurtenissen van de laatste 25 jaar, en de resultaten van een onderzoek van Maurice de Hond, die 3000 mensen vroeg wat ze het belangrijkste nieuws van de laatste 25 jaar vinden.
Het onderzoek is in vier rondes gedaan in de maanden december en januari. Voor de eerste ronde heb ik 200 nieuwsgebeurtenissen geselecteerd, en die opgedeeld in blokjes van tien, die telkens een periode van vijf jaar bestreken. Zo ontstonden vier blokjes met tien nieuwskoppen uit de jaren 1980-1984, vier blokjes met tien nieuwskoppen uit de jaren 1985-1989 enzovoort.
Honderd gebeurtenissen
De deelnemers aan het onderzoek moesten per blokje maximaal vijf gebeurtenissen kiezen die ze het belangrijkst vonden. Dat leverde een lijst van honderd gebeurtenissen op, die ik verdeelde in tien blokjes, waarvan vijf uit de jaren 1980-1992, en vijf uit de jaren 1992-2004.
Opnieuw moesten de deelnemers telkens de maximaal vijf belangrijkste gebeurtenissen aanwijzen. Daaruit kwam een lijst van dertig gebeurtenissen, die ik verdeelde in drie blokjes van tien, nu zonder tijdsordening. Weer konden de deelnemers per blokje vijf gebeurtenissen kiezen.
De tien gebeurtenissen die daaruit als belangrijkste naar voren kwamen, werden nogmaals, voor de vierde keer, aan de deelnemers voorgelegd. Nu moesten alle deelnemers een volgorde van 1 tot en met 10 bepalen.
Deze onderzoeksopzet moest ertoe leiden dat de gebeurtenissen een beetje gelijkmatig over de laatste 25 jaar zouden worden verspreid. Anders zou het accent te zwaar op de laatste jaren komen te liggen. Of het is gelukt? Over de resultaten wil ik nog niet te veel kwijt, maar ik kan al wel zeggen dat de eerste helft van de jaren tachtig volkomen vergeten lijken.
Top 10
Geen enkel nieuwsfeit uit die jaren heeft de top 10 gehaald. In de top 30 staan alleen de honger in Afrika, de kroning van Beatrix en de Surinaamse Decembermoorden; drie gebeurtenissen die ten tijde van het onderzoek weer in het nieuws waren, maar geen nieuwsfeiten waarin de tijdgeest tot uiting kwam, of die de loop van de Nederlandse of Europese geschiedenis grondig beïnvloed hebben.
Gebeurtenissen die toen veel indruk, zoals de vredesdemonstratie in Den Haag of het neerhalen van een Koreaans passagiersvliegtuig door de Sovjet-luchtmacht, lijken achteraf irrelevante incidenten.
Ook de Haagse politiek lijkt het publiek nog maar matig te boeien. Het eerste parlementaire nieuws staat op 51: de aanvaarding van de abortuswet door de Tweede Kamer in 1980. Het saneringsbeleid en de verkiezingsoverwinning van Lubbers hebben niet eens de top 100 gehaald. De vorming van Paars staat op 87, en de afstraffing van paars door de kiezers en het saneringsbeleid van het kabinet-Balkenende komen weer niet in de top 100 voor.
»
»
»