Door Andrea Vreede, NOS-correspondent in Rome
Door velen verwacht, door sommigen gehoopt en door anderen gevreesd. Joseph Ratzinger, 24 jaar lang de rechterhand van Johannes Paulus de Tweede, is nu zijn opvolger. Of eigenlijk uit diens schaduw getreden, want in de laatste jaren was het Ratzinger als voorzitter van de Congregatie voor de Geloofsleer die het beleid van de Kerk bepaalde. Met instemming van de doodzieke paus.
Al maanden circuleerden er geruchten dat er vanuit het Vaticaan hard gewerkt werd aan het verwerven van steun voor Ratzinger's kandidatuur. Maar na het overlijden van Johannes Paulus kreeg Ratzinger echt de kans om zich te profileren. Eerst door de uitvaartmis te leiden van zijn voorganger en daarna op de ochtend voor het conclaaf. Als deken van het kardinalencollege was het zijn taak om de preek te houden en hij greep zijn kans om de laatste nog twijfelende kardinalen achter zich te krijgen.
Hij gaf een opsomming van alles wat in zijn ogen slecht is aan de moderne wereld. De goddeloosheid, de ontkerkelijking, het egoïsme en materialisme van de westerse mens en de nieuwe religieuze sekten en interpretaties die hij zo verafschuwt. Daar moet een volwassen en krachtig geloof tegenover staan. Rechtheid in de leer en een centraal gezag vanuit Rome.
Een boodschap die vooral goed aankwam bij de vele Latijns-Amerikaanse, Afrikaanse en Aziatische kardinalen. Hoewel erg betrokken bij de sociale problemen in hun deel van de wereld, zijn zij over abortus, euthanasie, condoomgebruik en andere ethische kwesties sterk conservatief. De angst voor het goddeloze westen zit er goed in.
Donderpreek
De donderpreek heeft gewerkt. Volgens Vaticaan-experts ging Ratzinger het conclaaf in met een pakket van zo'n 40 tot 50 stemmen. Ondanks de kritische geluiden van progressiever ingestelde kardinalen bleek al snel dat de meerderheid zocht naar een man die voor continuïteit zou zorgen. De 20 Italiaanse kardinalen zouden nog iemand uit eigen kring hebben voorgesteld. Curiekardinalen als Ruini en Sodano die naaste medewerkers waren van Johannes Paulus II. Maar in vier stemmingen was het bekeken.
Met de naam Benedictus verwijst Ratzinger naast paus Benedictus XV ook naar de heilige van dezelfde naam. De man die ooit in Italië het eerste klooster stichtte en van daaruit de kerstening van Europa begon. Dat zal Ratzinger ook willen doen. Europa opnieuw bekeren met een duidelijk dogmatische boodschap vanuit Rome. Liever een kleine, orthodoxe maar actieve Kerk dan het verwaterde geloof van nu.
In interviews beschrijft hij de rooms-katholieken als een minderheid in een vijandige wereld, als een mosterdzaadje dat geplant moet worden om in de toekomst weer te kunnen bloeien. Volgens Benedictus XVI kan dat ook de verre toekomst zijn, want de rooms-katholieke kerk denkt niet in jaren maar in eeuwen.
»
»
»