Door Lia van Bekhoven, correspontent van de NOS in Londen
De hoop is dat Frankrijk het vuile werk zal doen. Want als de Fransen de grondwet afwijzen, hoeven de Britten het niet meer te doen.
En dat zou Downing Street goed uitkomen. Sinds jaar en dag vertonen de peilingen een akelige eensgezindheid: tweederde van de Britten zal in een referendum nee stemmen. Zo'n verlies zou een persoonlijke nederlaag zijn voor Blair (aangenomen dat hij na de verkiezingen van vijf mei premier blijft).
Het zou zijn positie verzwakken en zijn aftreden dat 'ergens' tijdens de volgende regeertermijn zal plaatsvinden, bespoedigen.
Als de Britten over de Europese constitutie praten, wat zelden gebeurt, is het doorgaans in die context. Traditioneel argwanend over 'Europa', biedt de grondwet geen reden af te stappen van de neiging tot instinctieve, automatische afwijzing.
Hellend vlak
De afgelopen jaren is de anti europese stemming verhard. De Britten prijzen zich gelukkig en wijs buiten de Eurozone gebleven te zijn. De economie is gezond gebleven en het gebrek aan prijsinflatie, werkloosheid en stagnerende economie wordt toegeschreven aan de liefde voor de eigen muntsoort. Er is geen reden de traditionele positie inzake 'Europe' te wijzigen als het gaat om de grondwet.
De Eurosceptici hebben het argument over de euro gewonnen en menen ook de discussie over de grondwet in de zak te hebben. Het argument tegen de grondwet is dat het overbodig is. Alleen landen hebben een grondwet. Waarom de Europese Unie? Het is de zoveelste stap op het hellend vlak van politieke eenwording.
De Britse referendumcampagne voor de grondwet zal, mocht het ooit zover komen, een strijd worden tussen de anonieme, Europese grootmacht en het fiere, soevereine Groot Brittannie.
De Eurosceptici weten zich gesteund door de Conservatieve partij, de Groenen en de piepkleine UK Independence Party. Ze weten ook dat kiezers politici wantrouwen. Want welke van de elkaar tegensprekende volksvertegenwoordigers geloof je? Geloof je degenen die zeggen dat de grondwet niet meer is dan het samenbinden van losse eindjes, of anderen die beweren dat de consequenties verreikend zullen zijn.
Luidruchtig
Zeker is dat de No-campagne de politici zal omzeilen. Het zal popsterren, sporthelden en soapsterren inzetten om de boodschap uit te dragen. En het zal zich daarin gesteund weten door de luidruchtige, Eurosceptische pers. Het gros van de Britse kleine formaatkranten is anti EU. Zij zullen de europese grondwet met grof geweld neersabelen.
De Yes-campagne is nagenoeg onzichtbaar. Het ontbreekt de voorstanders aan een leider. Premier Blair wordt verweten geen moeite te doen de grondwet aan te prijzen. Maar de Britse regeringsleider ziet er geen heil in zich sterk te maken voor een zaak waar de meeste kiezers niet aan willen. Het gevolg is, menen de voorstanders, dat ze een referendumcampagne zullen beginnen met een grote achterstand.
Tenzij het niet zover komt. Een Franse afwijzing ontheft de Britten van de noodzaak voor een referendum, maar zadelt Europa op met een groot probleem. Terwijl als Groot Brittannie het enige land is dat nee stemt, dat gezien zal worden als een typisch Brits probleem.
»
»
»