Door Wessel de Jong, correspondent van de NOS in Boedapest
Europa is één van de weinige dingen waarover Oost-Europeanen het onderling met elkaar eens zijn. De meest felle conflicten en ruzies eindigen in de regel met de woorden: 'Enige oplossing is natuurlijk verdere integratie in Europa'. Een soort mantra.
Een land als Hongarije heeft de Europese constitutie er dan ook gewoon doorgehamerd in het parlement, volslagen onopgemerkt, een stukje in de kolom met korte berichten. De Hongaren hadden bovendien bij de onderhandelingen over de constitutie hun puntje gescoord, een paragraaf die rechten van minderheden garandeert. Dat vinden ze belangrijk vanwege de Hongaarse minderheid in Roemenië.
De Hongaren in het Roemeense Transsylvanië zijn met stip het populairste onderwerp in de Hongaarse politiek. De Europese grondwet is vriendelijk voor minderheden, dus zit er politiek geen vlees aan de constitutie voor de Hongaren.
Stuken
De Polen en de Tsjechen gaan wel een referendum tegemoet, al is niet duidelijk precies wanneer. Polen is onverminderd pro-Europa. De boeren hebben afgelopen jaar gezien dat Brussel bestaat en dat het echt betaalt.
Natuurlijk zijn de Polen boos over de beperkingen die Europa oplegt aan het vrije verkeer van werkkrachten uit het nieuwe Europa. Maar dat belet ze niet om in de auto te stappen richting Nederland om een wandje te stuken. Aan het eind van de dag zal een Pool altijd denken, alles beter dan Moskou.
Verder is Polen druk met zakenmannen die de gevangenis in gaan, lijsten met verklikkers die werkten voor de Poolse geheime ten tijde van het communisme en ander politiek tumult in verband met naderende verkiezingen.
Er zijn zoveel populistische onderwerpen waaraan politici en journalisten zich kunnen laven, dat ze niet toekomen aan iets taais en ontoegankelijks als een Europese constitutie.
Superstaat
In Tsjechië ligt dat misschien iets anders. Althans bij één man, president Klaus. Er is in Europa geen staatshoofd dat feller anti-constitutie is dan hij. De Tsjechische president vindt dat de nieuwe grondwet van Europa een soort superstaat maakt, waarin kleine landen te gronde zullen gaan. En Klaus is slim en machtig, dus het lijdt geen twijfel dat hij een debat over de constitutie naar zijn hand kan zetten.
Maar ook hij is, als alles gezegd is, zeer pro-Europa en ziet Europa als de enige weg voorwaarts. De Tsjechen hebben verder, net als de Polen, geen gebrek aan stof voor smakelijke politieke conflicten.
Zo vult hun premier al maandenlang de krantenkolommen. Premier Gross heeft onroerend goed gekocht met geld waarvan hij de herkomst niet kan aangeven. En zijn vrouw doet zaken met een dame die een pand bezit waarin een bordeel zit. Wat zou je het dan nog hebben over een ingewikkelde constitutie.
In de media in Midden-Europa vindt geen politiek debat plaats. Er wordt bijna uitsluitend met modder gegooid. De democratieën zijn er nog onvolwassen, een jaar lidmaatschap van de Europese Unie heeft ze niet op slag veranderd.
»
»
»