De beelden van dertig jaar geleden staan Vietnamezen die ouder zijn dan veertig jaar, op het netvlies gebrand.
30 april 1975. Op het dak van de Amerikaanse ambassade in Saigon verlaat de laatste Amerikaanse helikopter Zuid-Vietnam. Wanhopige Zuid-Vietnamezen die meewillen proberen zich vergeefs aan boord te hijsen.
Op dat moment trekken Noord-Vietnamese troepen en eenheden van de communistische guerillabeweging de Vietcong zegevierend de stad binnen. De Vietnam-oorlog is ten einde. Noord en Zuid verenigen zich tot de communistische staat Vietnam. En, misschien nog veelzeggender, de Amerikanen hebben de oorlog verloren.
De prijs die de Vietnamezen in hun 'bevrijdingsoorlog' hebben moeten betalen, is hoog.
Volgens bescheiden schattingen zijn 1,1 miljoen burgers en soldaten omgekomen. Daarbij vergeleken vallen de 58.000 Amerikaanse doden in het niet, maar de geo-politieke consequenties van de Amerikaanse nederlaag zijn er niet minder om.
Communisme
Washington besloot eind jaren vijftig militaire adviseurs naar Zuid-Vietnam te sturen. Nadat de Franse kolonisator zijn biezen had moeten pakken, vreesden de Amerikanen dat Vietnam onder de bezielende leiding van de nationalistische leider 'ome Ho Chi Minh', dat na Noord-Vietnam ook het zuiden communistisch zou worden.
In het kader van de containmentpolitiek, het indammen van de communistische invloed in de wereld, voelde de VS zich genoodzaakt in te grijpen.
De incompetente Zuid-Vietnamese regimes bleken niet in staat het tij te keren en de VS zag zich genoodzaakt ook reguliere troepen te sturen om de Noord-Vietnamezen en de Vietcong te bestrijden. Eind jaren 60 waren er maar liefst een half miljoen Amerikaanse militairen in Vietnam gelegerd voor hun 'Tour of Duty'.
Napalm
Het mocht niet baten. De bevolking koos meer en meer de zijde van de Vietcong. Dat kwam mede doordat de gefrustreerde Amerikanen zich met napalmbombardementen en moordpartijen zoals in het dorp My Lai zich ronduit gehaat maakten. Het tij was voor de Amerikanen niet meer te keren en precies dertig jaar geleden, viel het doek definitief.
De Amerikanen konden beginnen aan het nog steeds niet voltooide verwerkingsproces van het Vietnam-trauma.
Voor de Vietnamezen bracht de communistische 'bevrijding' zeker geen eind aan hun lijden. Honderdduizenden vermeende tegenstanders van het communistische bewind belandden in heropvoedingskampen. De repressie deden velen besluiten elders hun heil te zoeken, zoals de Vietnamese bootvluchtelingen.
»
»
»