Door Lia van Bekhoven, NOS-correspondent in Londen
Wat de opiniepeilingen betreft, had de verkiezingscampagne net zo goed niet gehouden kunnen worden. Toen Tony Blair op vijf april eindelijk de datum noemde, had Labour een ruime voorsprong op de Conservatieven, de belangrijkste oppositiepartij. Vier weken later is er in de positie van de partijen niets wezenlijks veranderd. Alle peilingen geven aan dat Labour op weg is naar een historische, derde verkiezingsoverwinning.
Niet dat Tony Blair daar helemaal gerust op is. Blair weet nog, zoals iedere Labouractivist, hoe de peilingen aangaven dat de verkiezingen van1970 eveneens een gelopen race waren, totdat de Conservatieve Edward Heath de gedoodverfde Labourwinnaar Harold Wilson onverwacht maar meedogenloos versloeg.
Veel kiezers zullen hun stem uitbrengen op Blair bij gebrek aan alternatief. De Conservatieve partijleider Michael Howard is niet geliefd en de aanvoerder van de Liberaal Democraten wordt niet beschouwd als een geloofwaardige regeringsleider. Er is geen enthousiasme voor Blair, maar hij is de beste die er is en bovendien onderging onder zijn stuurmanschap de Britse economie een metamorfose.
Vetste jaren
Stabiele groei, minimale werkloosheid en lage inflatie hebben van het afgelopen decennium de vetste jaren gemaakt in de naoorlogse Britse geschiedenis. Terwijl de landen in de eurozone zuchtten onder economische stagnatie, klommen in het Verenigd Koninkrijk lonen, werkgelegenheid en huisprijzen hoger en hoger.
Zelfs het weer ging erop vooruit, wat een commentator de uitspraak ontlokte dat onder Nieuw Labour het alleen nog maar 's nachts regende. Maar als Nieuw Labour vrijdag de regering vormt, is het niet zozeer dankzij, maar ondanks haar architect Tony Blair. Want dat heeft de verkiezingscampagne duidelijk gemaakt: de glans is eraf.
De Britse regeringsleider, die sinds 1997 twee enorme verkiezingsoverwinningen behaalde, heeft zijn charisma verloren. De man die Labour na jarenlange zwerftochten in de politieke woestijn, weer verkiesbaar maakte, is zijn partij niet langer tot voordeel. Pogingen van sommige tegenstanders Blairs heerschappij te definiëren met de aanval op Irak zijn historisch voorbarig en bovendien onvolledig.
Fawlty Towers
Maar dit waren wel de Fawlty Towers-verkiezingen, waarin de oorlog ('don't mention the war') niet genoemd mocht worden, maar desondanks centraal stond. De integriteit van Tony Blair is permanent verbonden aan de vraag of hij wel of niet loog om Irak. En zijn gezag is erdoor aangetast. Het verklaart zijn beslissing geen vierde verkiezingscampagne aan te zullen voeren.
De verwachting in Westminster, het politieke hart van Londen, is dat Blair eerder liever dan later het veld zal ruimen ten gunste van zijn aartsrivaal en minister van Financiën Gordon Brown.
Het tijdstip van aftreden zal afhangen van de omvang van zijn overwinning. Is het een krappe zege dan zal van Blair verwacht worden snel het veld te ruimen. Is er sprake van een comfortabele meerderheid (zeventig zetels of meer) dan kan hij nog maanden, jaren zelfs aanblijven. Hoe dan ook: het antwoord kan liggen in de 40 of 50 kiesdistricten waar Labours meerderheid minimaal is en waar niet meer dan enkele tientallen duizenden kiezers de dienst uitmaken.
»
»
»