Door NOS-verslaggever Gerri Eickhof
"Nee, we verkopen geen bier voorlopig. We verkopen helemaal geen alcohol", zegt de serveerster vriendelijk maar resoluut. Suriname maakt zich op voor de verkiezingen van woensdag. Om mensen nog een paar dagen de tijd te geven rustig na te denken zijn de campagnes maandagavond beëindigd en is een drooglegging afgekondigd. De biertap zal pas weer opengaan wanneer de stembussen zijn gesloten.
Ruim 300.000 Surinamers mogen bepalen hoe de 51 zetels in het parlement verdeeld worden. Maar het gaat om meer dan de volksvertegenwoordiging, het gaat ook om de regering en vooral om het presidentschap. Want het nieuwe parlement, de Nationale Assemblee, moet straks een nieuwe president aanwijzen. De belangrijkste kandidaten zijn de zittende president Ronald Venetiaan, Vene in de volksmond, zijn voorganger Jules Wijdenbosch, Bosje, en jawel, Desi Bouterse oftewel Baas.
De voormalige wiskundige Venetiaan is misschien wel de saaiste president ter wereld, maar dat is nu net waarop hij zich laat voorstaan. De afgelopen vijf jaar is het onder zijn bewind rustig geweest in Suriname, zo zeggen de voorlichters van zijn partij, de NPS, en van de alliantie waarmee hij de regering vormt, het Nieuw Front. Die rust heerste vooral aan het financiële front. Venetiaan verving de Surinaamse gulden door de Surinaamse dollar. Een gouden greep, want de nieuwe munt bleek bijzonder stabiel.
Drugsgeld
Dat volgens internationale rapporten de economie intussen voor ongeveer een kwart op drugsgeld draait, wordt wijselijk verzwegen door de campagneleiders van het Nieuw Front. En dat de langbeloofde grote sprong voorwaarts naar welvaart voor de hele bevolking nog steeds wordt geblokkeerd door het geldverslindende overheidsapparaat, heeft Vene de afgelopen weken ook niet uitgelegd op zijn verkiezingsbijeenkomsten.
Net als zijn voorgangers durfde hij niet te snijden in het ambtenarenbestand, want ruim 60 procent (!!!) van de werkende bevolking is in dienst van de overheid. Wie daarop bezuinigt, tekent zijn eigen politieke doodvonnis. Overigens is er onder het kabinet-Venetiaan verhoudingsgewijs weinig corruptie in regeringskringen geconstateerd, daarom wordt Vene ook wel "de man met de tien schone vingers" genoemd.
"Geen wonder", zegt Venetiaans tegenstander Jules Wijdenbosch, "wie niets aanpakt krijgt geen vuile handen". De vroegere opbouwwerker stortte zijn land in armoede met een spectaculaire brug over de Surinamerivier. De staatskas bezweek onder de last en de regering moest daardoor vervroegde verkiezingen uitschrijven. Wijdenbosch werd daarbij verpletterend verslagen, maar nu wordt hij toch gewaardeerd om het fraaie bouwwerk.
"Dat was pas daadkracht. Die brug was nodig, dus het was het geld toch meer dan waard. Als ik thuis iets nodig heb moet ik er ook voor betalen", aldus een visser die met uitzicht op de Jules Wijdenboschbrug een spartelende kwikwi bovenhaalt. De brug waarmee hij destijds vuile handen maakte bezorgt Bosje vijf jaar later grote populariteit. Maar zijn Volksalliantie Voor Vooruitgang doet het slecht in de peilingen. De kans op een comeback van de bruggenbouwer is dan ook klein.
Baas
En dan dus nog altijd Desi Bouterse, voormalig legerleider. In de slottoespraak van zijn campagne kondigde hij aan een andere speech te zullen houden dan zijn aanhangers van hem gewend waren. In plaats van zijn gebruikelijke grappen en grollen sloeg hij nu de toon van een staatsman aan. Plotseling werd de meest omstreden kandidaat daardoor ineens net zo saai als de zittende president.
Veel kans maakt hij overigens niet, want hoewel zijn NDP het redelijk doet in de peilingen is Baas zelf niet erg populair, zeker niet nu de Amerikaanse ambassadeur heeft gezegd dat haar land niet zal samenwerken met een veroordeelde drugscrimineel. En voor veel mensen blijft Bouterse toch ook de man die het bloed van de decembermoorden van 1982 aan zijn handen heeft.
Met de verkiezingen kan het nog alle kanten op. Het is niet waarschijnlijk dat een van de partijen er in slaagt tweederde van de parlementszetels te veroveren. Die grote meerderheid is nodig om de president te kunnen kiezen. Als dat niet lukt, wordt de Verenigde Volksvergadering bijeengeroepen, waar de 51 parlementsleden maar ook ruim 800 regionale vertegenwoordigers een stem hebben.
In dit enorme gezelschap wordt een onoverzichtelijk spel gespeeld waarbij het balletje raar kan rollen. Ronald Venetiaan kan erover meepraten. Op dat toneel zag hij in 1996 het presidentschap aan zich voorbijgaan en werd tegen alle verhoudingen in Jules Wijdenbosch met steun van Desi Bouterse aangewezen voor het hoogste ambt van Suriname.
»
»
»