Van Utrecht tot Sealand: de wereld in briefkaarten

Briefkaarten» Briefkaarten Foto: Inviting the World at Home – Rolf Weijburg

Is het niet wonderbaarlijk, bedacht de Utrechtse graficus Rolf Weijburg in de jaren zeventig, dat de hele wereld verbonden is via een enorm netwerk? Nee, niet het world wide web, maar het postsysteem, dat iedereen in staat stelt om overal ter wereld een geadresseerd stukje papier met een postzegel in een speciale bus te gooien, waarna het waar ook op de wereld wordt bezorgd.

Gefascineerd door dat gegeven begon Weijburg in 1977 met het versturen van briefkaarten naar de verste uithoeken van de wereld met de vraag of de ontvanger hem een kaartje terug wilde sturen. Het resultaat, 415 berichten van veelal onbekenden, worden gepresenteerd in het boek 'Inviting the World at Home'.

Postzegel
Weijburg maakte zich er niet gemakkelijk vanaf. Niet alleen uit elk land wilde hij een kaart hebben, ook wilde hij kaarten uit gebieden met eigen posterijen die van het moederland gescheiden zijn.

Zo kreeg hij kaarten vanaf het onafhankelijke Franse eiland Réunion, vanuit exclaves als het volledig door Duitsland omgeven Oostenrijkse Jungholz en uit het slechts door Rusland en Nicaragua erkende Abchazië (waar het hoofd van de posterijen hem trots zijn nieuwe postzegels toezond).

Missionarissen en piloten
In het internettijdperk is het makkelijk potentiële penvrienden in het buitenland te vinden, maar toen Weijburg dertig jaar geleden begon, was het nog een haast onmogelijk opgave. Vrienden en vrienden van vrienden die op reis gingen, kregen een kaart mee.

Toen er daarna toch nog witte vlekken op de kaart overbleven, ging Weijburg op zoek naar mensen die professioneel globetrotten: hulpartsen, missionarissen, piloten. Ook Nederlandse ambassades in het buitenland boden uitkomst. Het grootste gedeelte van geretourneerde kaarten waren gewoon aan de lokale postbode gericht met de vraag hem terug te sturen.

Gaandeweg ontdekte Weijburg geografische afwijkingen als Xylothimbou, een Cypriotisch dorpje op een autonome Britse basis op Cyprus. Of wat te denken van Sealand, het door geen enkel land erkende microstaatje op een oud fort in de Noordzee? Het prinsdom stuurde op eigen kosten een kaartje terug naar Utrecht.

Tevergeefs
De lange lijst geeft een goed beeld van de aardrijkskundige warboel die revoluties en oorlogen aan het einde van de twintigste eeuw veroorzaakten. Weijburg had al een kaart uit Rhodesië, maar wilde er na 1979 ook eentje uit Zimbabwe hebben. Van Macau heeft hij ook twee kaarten, een keer als Portugees gebiedsdeel en een keer als onderdeel van China.

Toen Tsjechoslowakije uiteenviel moest hij naar zowel Tsjechië als Slowakije schrijven, om nog maar te zwijgen over wat de val van de USSR aan extra werk betekende. Toch bleken dit niet moeilijkste opdrachten voor Weijburg. Hier waren postkantoren te vinden.

Om de Azerbeidjaanse exclave Nachitsjevan in Armenië aan zijn verzameling toe te voegen, is een grotere uitdaging. Verschillende keren stuurde hij al kaarten, inclusief eentje met de juiste postzegels er al op, maar geen van allen kwam terug.

Inviting the World at Home, Rolf Weijburg, Atlas 9789045016122 - 45,00

Deel deze pagina

Video en Audio

Meer video en audio