Pieter van den Hoogenband en de WK zwemmen, dat is geen gelukkige combinatie.
Over het toernooi van 1998 in Perth overigens niets dan goeds. De dan net 20-jarige Van den Hoogenband pakt een door niemand verwachte bronzen medaille op de 200 meter vrije slag, al is de vierde plaats op de 100 meter, het koningsnummer, misschien nog wel van een hoger gehalte.
VDH meldt zich dat toernooi bij de wereldtop, om de twee jaar erna zijn unieke klasse te bevestigen tijdens de EK in Istanbul (6 keer goud) en de OS in Sydney, waar hij met Olympische titels op de 100 en 200 meter vrije slag zorgt voor een van de meest tot de verbeelding sprekende prestaties in de Nederlandse sporthistorie.
Fukuoka
In 2001, als de WK in de sympathieke Japanse provincie-stad Fukuoka worden georganiseerd, is het de bedoeling dat VDH ook een wereldtitel ophaalt. Het loopt anders. Eerst is er het epische duel met Ian Thorpe, die op onovertroffen wijze wraak neemt voor de nederlaag die hij een jaar eerder in eigen bad leed. Met het zilver dat voor de Nederlander overblijft valt te leven.
De deceptie op de 100 meter is van een andere orde. De gebrekkig functionerende tijdwaarneming registreert aanvankelijk niet dat de in baan 2 zwemmende Amerikaan Anthony Ervin een fractie eerder heeft aangetikt dan Van den Hoogenband, die zich direct na de finish wereldkampioen waant. De twijfel ontstaat niet veel later als hij de herhaling van de finish op een groot beeldscherm ziet en dan volgt de pijnlijke waarheid als vlak daarna een defintieve uitslag op het scorebord verschijnt.
Niet de Olympisch kampioen, maar Ervin is de opvolger van Aleksandr Popov. Op de kortste sprintafstand, de 50 meter, zit het dan weer niet mee als Ervin opnieuw een paar hondersten van een seconde sneller is dan het fenomeen uit Geldrop.
Te lang gefeest
De technische staf erkent dat een gebrekkige voorbereiding debet is geweest aan de toch ietwat tegenvallende prestaties. Te lang heeft Van den Hoogenband gefeest na het winnen van de twee Olympische titels. Dat moet dus anders in de aanloop naar de WK die in 2003 op de flanken van de Montjuich in Barcelona worden gehouden. Een jaar eerder heeft VDH zijn Olympische vorm getoond tijdens de EK in Berlijn. Nu moet het dan maar gebeuren in zijn derde WK. De verbazing bij buitenstaanders is echter groot als hij geen schim is van de zwemmer die hij normaal is.
De lach is verkrampt, het lichaam kreunt. De prestaties zijn bleek. Aanvankelijk neemt trainer Jacco Verhaeren de schuld op zich, maar aan het eind van het toernooi bekent de zwemmer dat hij enkele weken voor het toernooi, domdomdom, tijdens een barbecue een voedselvergiftiging heeft opgelopen.
Tekenend zijn de laatste races van de WK waarin de zich dan eindelijk weer optimaal voelende VDH nog even laat zien hoe goed hij zou zijn geweest als hij die vleesspies niet had opgegeten. In die vorm zou hij minimaal een, maar waarschijnlijk twee wereldtitels hebben gepakt.
Hernia
In 2005, in het geweldige Montreal, moet Van den Hoogenband vanwege een hernia-operatie noodgedwongen verstek gaan. Knarsentandend ziet hij hoe zijn belangrijkste rivaal Filippo Magnini zich laat kronen tot 's werelds beste op het koningsnummer, iets dat de Italiaan maar wat graag wil weten.
Dit jaar is normaliter de laatste kans voor Pieter van den Hoogenband om zich deze ontbrekende titel toe te eigenen. Het zal niet makkelijk worden. Vorig jaar gaf hij zijn rentree gestalte door het winnen van de Europese titel op de 200 meter vrije slag. Dat was een ouderwetse demonstratie. Maar de echte snelheid op de 100 meter wil voorlopig nog niet terugkomen.
Gesleuteld
In Eindhoven is driftig gesleuteld aan de techniek van de zwemmer, maar als de voortekenen niet bedriegen komen deze WK eigenlijk te vroeg. De kansen op mondiaal goud liggen misschien nog wel meer op de 200 meter vrije slag. Thorpe nam eerder dit jaar afscheid van het zwemmen en Michael Phelps is er tot op heden niet in geslaagd om VDH in een rechtstreeks duel te verslaan.
Zelf heeft Pieter van den Hoogenband altijd luchtig gedaan over het ontbreken van een wereldtitel op zijn palmares. Hij denkt alleen in het groot en in die contreien bevinden zich voor hem alleen de Olympische titels. Alles is erop gericht om straks in Peking voor de derde opeenvolgende keer het koningsnummer te winnen.
Dan staat hij op eenzame hoogte, het winnen van een wereldtitel doet volgens VDH in dat kader niet terzake. Van den Hoogenband is er de man niet naar om voor medailles van een andere kleur dan goud te strijden. Het is misschien wel eens goed om een keer niet als topfavoriet van start te gaan, maar als het niet leidt tot direct succes zal er geen enorme teleurstelling in het Eindhovense kamp ontstaan. De enig echte afrekening is immers over anderhalf jaar in China.
»