»
John Demjanjuk in 1943 en in 1993
Foto's: EPA In München begint deze week het proces tegen John Demjanjuk. Hij werd in 1920 geboren in Oekraïne en na de oorlog emigreerde hij naar Amerika. Vijf vragen over de zaak-Demjanjuk.
Waar wordt John Demjanjuk van beschuldigd?
Volgens de Duitse justitie was Demjanjuk in 1943 bewaker in het vernietigingskamp Sobibor. Hij zou daar betrokken zijn geweest bij de moord op ten minste 27.900 mensen. Dat waren voornamelijk joden uit Nederland die vanuit Westerbork naar Sobibor zijn getransporteerd. Westerbork hield lijsten bij van mensen die dit lot trof. Die lijsten zijn van groot belang bij het proces.
Is de kans groot dat het tot een veroordeling komt?
Dat is nog maar de vraag. Demjanjuk is bejaard en heeft gezondheidsklachten. Het kan zijn dat de verdediging aanvoert dat Demjanjuk niet fit genoeg is en dat de rechter besluit de zaak te schorsen. In ieder geval is besloten dat de zittingen per dag niet langer mogen duren dan twee keer 90 minuten.
Wat zijn mede-aanklagers en wat is hun rol bij dit proces?
Mede-aanklagers kunnen volgens het Duitse recht een verdachte vragen stellen of zelf een verklaring afleggen. Bij dit proces zijn tientallen mede-aanklagers betrokken, onder meer uit Nederland. Dat zijn bijna allemaal nabestaanden van mensen die in Sobibor zijn vermoord. Er is één Nederlandse overlevende bij het proces: de 88-jarige Jules Schelvis.
Zijn er vaker mensen berecht vanwege het moorden in Sobibor?
Ja, in de jaren zestig in het Duitse Hagen. Eén van de aangeklaagden was SS'er Erich Fuchs. Hem werd medeplichtigheid bij de moord op 79.000 mensen ten laste gelegd. Hij kreeg vier jaar celstraf.
Bijzonder aan deze zaak is wel dat voor het eerst een 'gewone kampbeul' voor de rechter moet verschijnen. Tot op heden werd in Duitsland het principe gevolgd dat alleen mensen worden berecht die excessief geweld hebben gebruikt, die meer hebben gedaan dan uitvoeren wat hen was opgedragen. Met deze zaak wordt voor het eerst met dat principe gebroken.
Is dit het laatste grote proces vanwege jodenvervolging?
Dat is niet gezegd. Nog steeds doen diverse instanties onderzoek naar nazi-misdrijven en nog steeds lopen nazi-misdadigers vrij rond. Maar de tijd dringt: Demjanjuk is 89 jaar. Op dit moment loopt ook het proces tegen de Nederlandse oud-SS'er Heinrich Boere, die 88 is.
Deel deze pagina
»
»
»
»
»
»
»