Leiders van over de hele wereld hebben de gang van zaken bij de Iraakse verkiezingen geprezen. De Amerikaanse president Bush en de Britse premier Blair toonden zich opgetogen over de eerste vrije verkiezingen in Irak in meer dan een halve eeuw. 

Bush sprak van een "klinkend succes". "De wereld heeft de stem van vrijheid vanuit het hart van het Midden-Oosten gehoord", zei de Amerikaanse president, die in 2003 de omstreden invasie leidde die de val van dictator Saddam Hussein inluidde. 

Volgens Bush heeft het Iraakse volk "de moed getoond die altijd het fundament is voor zelfbestuur". Hij waarschuwde er tegelijkertijd voor dat de weg naar een volwaardige democratie in Irak nog lang is. De Britse premier Blair prees de Irakezen die "ondanks de gevaren" naar de stemlokalen waren gekomen.

Historische dag
Ook de Iraakse regering zelf is tevreden. "Dit is een historische dag voor Irak", stelde premier Allawi. "Een dag waarop Irakezen hun hoofd hoog kunnen houden omdat ze de terroristen uitdagen en zelf hun toekomst bepalen."

Allawi riep de Irakezen op de onderlinge verschillen aan de kant te zetten en gezamenlijk te werken aan de toekomst. "Vandaag begin ik een nationale dialoog om er zeker van te zijn dat alle Irakezen een stem hebben in de nieuwe regering", zei Allawi op de eerste dag na de verkiezingen. 

Geheel vlekkeloos verliepen de verkiezingen overigens niet. Bij aanslagen in diverse plaatsen kwamen zeker 40 burgers om. Een Brits Hercules-vliegtuig stortte neer, waarschijnlijk als gevolg van een aanslag. Daarbij kwamen zeker tien Britten om. 

Opkomst
Ook over de opkomst bestaat nog onduidelijkheid. Volgens de kiescommissie stemden zo'n veertien miljoen Irakezen voor een tijdelijke Nationale Assemblee van 275 zetels. Maar door afwezigheid van onafhankelijke waarnemers kon dat opkomstcijfer niet worden bevestigd. 

Maar al met al overheerst tevredenheid, ook bij andere wereldleiders dan Bush en Blair. De Franse president Chirac, die fel tegen de oorlog was, sprak van een "groot succes voor de internationale gemeenschap". 

Volgens de Duitse bondskanselier Schröder, ook tegenstander van de invasie, toonde de opgegeven opkomst van circa zestig procent aan dat de Irakezen hun toekomst in eigen hand willen nemen. 

De Nationale Assemblee moet overigens een regering benoemen en een grondwet opstellen. Daarover wordt een referendum gehouden. Aan het eind van dit jaar worden er opnieuw verkiezingen gehouden. Dan moet er een definitief parlement gekozen worden en een nieuwe president. 

Annan
Ook andere wereldleiders hebben positief gereageerd op de eerste democratische verkiezingen in Irak. VN-secretaris-generaal Kofi Annan roemde de Irakezen die de stembusgang hadden gemaakt. "Irakezen die hebben gestemd zijn moedig. Ze weten dat ze stemmen voor de toekomst van hun land, dus moeten we hen aanmoedigen en steunen." 

EU-voorzitter Luxemburg liet weten dat de stembusgang een stap is op weg naar volledige soevereiniteit en naar het terugtrekken van Amerikaanse en andere buitenlandse troepen. 

Afwachtend
De Arabische landen toonden zich wat terughoudend en willen vooral de officiële uitslag, over tien dagen, afwachten. Een regeringswoordvoerder in Jordanië zei te hopen dat er weer stabiliteit in Irak komt. 

Ook de voorzitter van het oliekartel OPEC, de olie-minister Sheikh Ahmad Fahd al-Sabah van Koeweit, sprak van een belangrijke stap.