Mohammed B. wil volledig verantwoordelijk worden gehouden voor de moord op Theo van Gogh. Dat verklaarde zijn advocaat, Mr. Plasman, op de eerste dag van het proces tegen B., die vastzit voor de moord op de cineast.

De verdachte wil niet verminderd toerekeningsvatbaar worden geacht. "Ik heb een keuze gemaakt en vanuit die keuze heb ik gehandeld", zei Plasman namens zijn cliënt. Mohammed B. zou er vanuit zijn gegaan dat hij zou "sneuvelen". Hij beschouwt de moord als een daad van oorlog.

De rechtbank bepaalde vandaag dat B. naar het Pieter Baan Centrum moet worden gebracht zodat hij klinisch kan worden geobserveerd. Het OM wil met behulp van de opname in de observatiekliniek meer te weten komen over B. en zijn motieven. 

Schertsvertoning
B. wil niet meewerken aan een onderzoek in het PBC. Dat zou daarom ook een schertsvertoning worden, aldus Plasman.

Bovendien gaat het in de aanklachten om delicten met een terroristisch oogmerk, verklaarde de advocaat, en dan kan niet tegelijk de toerekeningsvatbaarheid in twijfel worden getrokken. "De gedachte kan toch niet zijn, dat terrorisme genezen kan worden", aldus Plasman.

Een terroristisch oogmerk sluit volgens de rechtbank een psychische stoornis echter niet uit.

Niet alleen
Officier van justitie Van Straelen zei op de eerste procesdag dat er veel aanwijzingen zijn dat de verdachte van de moord op Theo van Gogh niet alleen heeft gehandeld.

De aanwijzingen zijn onder andere getuigenverklaringen. Ook werd in een afgeluisterd telefoongeprek tussen leden van de Hofstadgroep, het radicaal-islamitische netwerk waar Mohammed B. contacten mee had, de zin "We hebben ritueel een lam geslacht" gesproken. Dat duidde mogelijk op de moord.

In een ander gesprek werd gezegd: "Wij zijn het groepje van Mohammed B." Er is echter geen volledig bewijs voor hulp van anderen bij de moord of de voorbereiding daarvan, aldus Van Straelen: "Het onderzoek is nog in volle gang." De rechtbank besliste vandaag dat het onderzoek nog wordt aangehouden.

Bij zijn betoog over de stand van zaken van het onderzoek naar de moord, vertelde de officier dat Mohammed B. tijdens zijn verblijf in het penitentiair ziekenhuis heeft geprobeerd een door hem geschreven document het gebouw uit te smokkelen. Hij had het geschrift, genaamd 'Grondwet van een fundamentalist deel 5' meegegeven aan zijn broer die bij hem op bezoek was. Het werd echter onderschept en dient nu als bewijsmateriaal.

Pro forma
Het proces begon vanmorgen in het extra beveiligde gerechtsgebouw in Amsterdam. Het ging om een pro forma-zitting, waarbij de verdachte zelf niet aanwezig was. B. ligt nog steeds in het gevangenisziekenhuis in Scheveningen. Vlak voor zijn aanhouding werd hij door agenten in het been geschoten. Hij wordt vervolgd voor de moord op de filmmaker, maar ook voor pogingen tot moord op politieagenten en voor het bedreigen van Ayaan Hirsi Ali. 

De ouders van Van Gogh waren aanwezig in de rechtszaal, evenals een persoon die op straat werd geraakt bij de schietpartij. Baron Bentinck richtte het woord aan het begin van de zitting tot hen. Hij liet weten dat de zaak vandaag nog niet inhoudelijk wordt behandeld. Pas later in het proces mogen zij zelf een verklaring afleggen.