Meer dan veertig aanslagen werden er op Adolf Hilter gepleegd, maar hij overleefde ze allemaal. De beroemdste aanslag op ‘der Führer’ vond zestig jaar geleden op 20 juli 1944 plaats, onder leiding van kolonel Claus Graf Schenk von Stauffenberg.

Het jubileum van de aanslag van Von Stauffenberg (37) en consorten wordt in Duitsland groots herdacht. En in de aanloop naar de herdenking staat de officier al maanden weer vol in de spotlights. Tentoonstellingen, films, boeken, toneelstukken en documentaires; veel Duitsers kunnen geen genoeg krijgen van de man die ze zien als hun verzetsheld.

Verraad
Anno 2004 kan bijna driekwart van de bevolking waardering opbrengen voor de daden van Von Stauffenberg en zijn medestanders. Slechts tien procent keurt hun daad af of beschouwt deze als verraad. In 1956 vond nog de helft van de Duitsers dat een school beter niet naar Von Stauffenberg genoemd kon worden.

Von Stauffenberg en zijn handlangers probeerden op 20 juli 1944 in Hitlers hoofdkwartier in Oost-Pruisen de dictator om het leven te brengen. Von Stauffenberg plaatste een bom onder een tafel met stafkaarten en verliet het gebouw om de explosie van een veilige afstand gade te slaan. Overtuigd van het succes van de aanslag vertrok hij vervolgens naar het legerhoofdkwartier in Berlijn om de machtsoverdracht in gang te zetten.

Gescheurde broek
Het liep allemaal anders. Omdat de stafbespreking niet zoals gebruikelijk in een bunker plaatsvond, maar in een houten barak, konden de drukgolven ontsnappen, zodat het effect van de explosie kleiner was dan verwacht. Daarnaast werd Von Stauffenberg gestoord bij het plaatsen van de explosieven en kon hij een tweede koffer met springstof niet plaatsen.

Hitler kwam er met een gescheurde broek vanaf en Von Stauffenberg werd nog dezelfde nacht standrechtelijk geëxecuteerd.

Kritiek
Zestig jaar na zijn dood valt de militair uit een oud, adelijk geslacht echter niet alleen bewondering ten deel. Zo zijn er historici die erop wijzen dat leden van de Von Stauffenberg-groep aanvankelijk enthousiaste aanhangers waren van het nazi-regime, of oorlogsmisdrijven hadden begaan. Ook zouden ze pas tot actie zijn overgegaan toen duidelijk werd dat Duitsland de oorlog zou verliezen. Bovendien zou de aanslag meer zijn ingegeven door bezorgdheid over de toekomst van Duitsland dan door betrokkenheid bij het tragisch lot van de joden.

Minstens zo boeiend als de speculaties over de motieven van de groep rond Von Stauffenberg is de vraag waarom alle aanslagen op Hitler zijn mislukt. De Führer was namelijk een gewoontedier. Hij werkte dagelijks een vast patroon af, wat het plannen van een aanslag aanzienlijk vergemakkelijkte.

Schamele bewaking
Bovendien, zo liet de voormalige lijfwacht Rochus Misch onlangs in een interview weten, was de bewaking van Hitler zeer mager. Volgens de lijfwacht werd Hitler bij reizen naar het front slechts beveiligd door vijf man en in Berlijn was de bewaking nog schameler.

Toch liepen alle aanslagen op niets uit. Volgens Hitler omdat hij door de voorzienigheid werd beschermd. Hitler pleegde uiteindelijk op 30 april 1945 zelfmoord in zijn bunker in Berlijn.