Premier Balkenende vindt dat met het akkoord tussen de EU en Turkije geschiedenis is geschreven, maar dat de betekenis ervan in de komende jaren zal moeten blijken. 

Tijdens een persconferentie in Brussel feliciteerde de premier, tevens tijdelijk EU-voorzitter, de Europese Unie "met de door Turkije geaccepteerde uitgestoken hand". Voorzitter Barroso van de Europese Commissie sprak van "een nieuw begin voor de EU en Turkije". 

Historische gebeurtenis
Ook de Duitse bondskanselier Schröder zei "erg tevreden" te zijn met het EU-akkoord met Turkije. Zijn Britse collega Blair sprak van "een historische gebeurtenis". Duitsland en Groot-Brittannië zijn de belangrijkste voorstanders van toetreding.

"Dit laat zien dat degenen die denken dat er sprake is van een fundamentele botsing van de christelijke en islamitische beschaving het echt mis hebben", aldus Blair. "Ze kunnen samenwerken en ik denk dat dat van fundamenteel belang is voor vrede en welvaart in de toekomst."

Referendum
Niet alle lidstaten zijn echter zo enthousiast. Oostenrijk schaart zich wel achter het toetredingsoverleg, maar het land blijft sceptisch over een lidmaatschap van Turkije van de EU. Dat zal onderwerp worden van een Oostenrijks referendum, kondigde kanselier Schuessel aan.

In Turkije zijn de reacties over het algemeen positief. Premier Erdogan zei dat het akkoord "vele meningsverschillen uit de wereld zal helpen", maar voegde eraan toe dat de toezeggingen die hij in Brussel heeft gedaan "in geen geval" erkenning van Cyprus betekenen.

Grote pluim
In Nederland heeft de politiek verdeeld gereageerd op het resultaat van de top. De VVD is verheugd over het starten van de onderhandelingen met Ankara, als het snel overgaat tot erkenning van Cyprus. 

Coalitiepartner CDA benadrukt vooral de rol van premier Balkenende, die volgens fractievoorzitter Verhagen "een grote pluim" verdient. Het CDA houdt wel de mogelijkheid open dat de onderhandelingen met Turkije uiteindelijk leiden tot een speciaal partnerschap in plaats van een volledig lidmaatschap.

Oppositiepartij PvdA is tevreden met het resultaat. De partij wil wel een 'noodremprocedure'; als Turkije de democratische hervormingen laat sloffen, moeten de onderhandelingen stilgelegd kunnen worden. De LPF spreekt echter van "een historische vergissing". Tweede-Kamerlid Herben: "Het besluit zal als een splijtzwam inwerken op de Europese eenwording''.