Uw browser ondersteunt geen JavaScript. Hierdoor kunnen wij helaas geen optimale werking van de site garanderen.
   
 
 
 NOS Nieuws - Achtergronden  
jaaroverzicht2004
Afscheid van een koninklijk tijdperk 23-12-'04
Een bloemenhaag voor paleis Soestdijk
Het Nederlandse volk neemt in 2004 afscheid van twee vooraanstaande Oranjes. Op 20 maart overlijdt prinses Juliana aan de gevolgen van een longontsteking. Zo'n achtenhalve maand later sterft haar man, prins Bernhard, aan kanker.

Zowel Juliana als Bernhard wordt bijgezet in de koninklijke grafkelder in de Nieuwe Kerk in Delft. In de dagen voorafgaand aan de bijzettingen maakt het 'gewone volk' massaal gebruik van de gelegenheid om afscheid te nemen van hun voormalige koningin en haar man. In totaal trekken zo'n 50.000 mensen langs de baar van Juliana op Paleis Noordeinde; bijna 42.000 belangstellenden trotseren de kou om de prins de laatste eer te bewijzen.   

Prinses Juliana

Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina wordt op 30 april 1909 geboren als enig kind van koningin Wilhelmina en prins Hendrik. In 1937 trouwt ze met Bernhard van Lippe-Biesterveld. Samen krijgen ze vier dochters: Beatrix, Irene, Margriet en Marijke, later Christina genoemd. 

Van 1948 tot 1980 is Juliana koningin. Mede dankzij haar huiselijke en warme uitstraling is zij erg geliefd bij het Nederlandse volk. Premier Balkenende noemt Juliana in zijn herdenkingstoespraak dan ook “een moeder van ons allen”. “Met haar menselijke benadering van het koningsschap heeft ze het hart van vele Nederlanders gewonnen”, aldus Balkenende. 

In 1980 maakt Juliana bekend dat “haar krachten afnemen” en ze daarom afstand doet van de Troon. Ze wordt opgevolgd door haar oudste dochter Beatrix. 

Prins Bernhard
Bernhard Leopold Frederik Everhard Julius Coert Karel Godfried Pieter, geboren in 1911, ontmoet in 1936 zijn toekomstige vrouw tijdens de Olympische Winterspelen in Garmisch Partenkirchen. De jonge Juliana omschrijft hij als "ontzettend lief, erg verlegen, bijzonder intelligent en in hoge mate onder de invloed van haar moeder". 

Vanaf het moment dat Bernhard in beeld komt, is het duidelijk dat hij er andere ideeën over de monarchie op nahoudt dan de rest van het koningshuis: de vlotte levensgenieter moet niets hebben van stijve formaliteiten. Koningin Wilhelmina lijkt aanvankelijk niet gediend van Bernhards losbandige levenswijze, maar zij ontdooit langzaam en raakt vervolgens zeer gecharmeerd van haar schoonzoon. 

Bernhard is tijdens zijn leven vaak ziek. Tientallen keren moet hij in het ziekenhuis worden behandeld. Het Academisch Ziekenhuis Utrecht (AZU) noemt de prins wel eens gekscherend 'zijn stamkroeg', vanwege de vele bezoeken. 

Greet Hofmans
Prinses Juliana en prins Bernhard raken tijdens hun leven verwikkeld in twee affaires. De eerste speelt in 1948, het eerste jaar van Juliana’s koningsschap. In dat jaar wordt de gebedsgenezeres Greet Hofmans op Soestdijk geïntroduceerd. Juliana en Bernhard hopen dat zij de ernstige oogafwijking van hun dochter Marijke kan genezen. 

Juliana en Greet Hofmans, die elkaars ideeën over vrede en anti-militarisme delen, kunnen het goed met elkaar vinden. Prins Bernhard verliest echter zijn geloof in de gebedsgenezeres, wanneer na twee jaar prinses Marijke nog niet genezen is. Greet Hofmans zou Bernhard hebben beschuldigd door zijn negatieve houding het genezingsproces van zijn dochter te blokkeren. Een ruzie tussen het koninklijk echtpaar loopt zo hoog op dat Juliana Bernhard verzoekt het paleis te verlaten. Voor Bernhard is de maat vol; hij wil dat Hofmans degene is die het hof verlaat. 

Hoewel de Nederlandse pers al lang vermoedt dat er iets gaande is op Soestdijk, staat daar geen woord over in de kranten. Het nieuws komt dan ook uit het buitenland, ingefluisterd door prins Bernhard. Hij schakelt de Britse journalist Sefton Delmer in, een goede vriend van hem. Wanneer de krant van Delmer en andere kranten in 1956 over de affaire berichten, breekt er een politieke rel uit. 

Lockheed
In februari 1976 komt prins Bernhard in opspraak door de Lockheed-affaire. De affaire begint met het uiten van een zware beschuldiging door de president-directeur van de Amerikaanse vliegtuigfabriek Lockheed. Prins Bernhard zou in totaal 1,2 miljoen dollar aan steekpenningen hebben aangenomen, in ruil voor zijn voorspraak bij de aankoop van onder andere de Starfighter F104. 

Bernhard heeft tijdens zijn leven nooit expliciet erkend dat hij steekpenningen heeft aangenomen van de vliegtuigfabrikant. Maar in een interview dat na zijn dood wordt gepubliceerd, blijkt dat Bernhard aan de in 2002 overleden journalist Martin van Amerongen heeft verteld dat hij niet wist wat hem destijds bezielde. "Ik had immers genoeg geld." 

Bij die onthulling blijft het niet. Ongeveer twee weken na zijn overlijden komt de Volkskrant met een bijlage over Bernhard. Daarin staat dat de prins twee onwettige dochters had: de 37-jarige Française Alexia en de ongeveer 50-jarige Amerikaanse Alicia. Ook dat nieuws mocht pas naar buiten worden gebracht na zijn dood. 
 



 
ga naar www.nos.nl
NOS Nieuws - Achtergronden
NOS Nieuws - Achtergronden