|
2003 had het jaar moeten worden waarin het Israëlisch-Palestijnse conflict definitief een wending ten goede zou nemen. Er was een nieuw vredesplan, de routekaart, en er werd gesproken over een nieuw Midden-Oosten. Maar ruim een jaar na de presentatie van de roadmap is er weinig meer van over van het optimisme van de internationale gemeenschap.
De Israëlische premier Sharon heeft na aanhoudend Palestijns geweld voor een andere route gekozen: een eenzijdig plan waarin een Palestijnse staat opnieuw ver weg lijkt. Sharon kon rekenen op de uitgesproken steun van president Bush, maar zijn eigen partij, Likud, verwees zijn plannen in een referendum terug naar de tekentafel.
Aangepast plan
Sharon heeft heeft daarop een aangepast plan voorgelegd aan het kabinet. Een aantal ministers, onder wie ex-premier Netanyahu, stond erop dat er geen enkel definitief besluit zou vallen over het ontmantelen van nederzettingen. Dat zal nu in vier fases gebeuren en voor elke fase moet het kabinet besluiten óf en wanneer de nederzettingen worden verlaten.
Sharon ontsloeg twee ultrarechtse ministers en kreeg het gewijzigde plan uiteindelijk met veertien tegen zeven stemmen door het kabinet, maar de prijs was hoog: de Nationaal Religieuze Partij stapte uit de regering. Uiteindelijk moest Sharon de Arbeiderspartij in het kabinet halen om een meerderheid in de Knesset te behouden.
De belangrijkste punten van het plan:
Gazastrook:
- Israël trekt zich (gefaseerd) terug uit de Gazastrook en ontruimt alle joodse nederzettingen, maar houdt controle over de grens tussen Gaza en Egypte.
- Israël houdt het recht het gebied uit te breiden waarin militaire operaties worden uitgevoerd, houdt controle over het luchtruim boven de Gazastrook en blijft militaire operaties op zee uitvoeren.
Westelijke Jordaanoever:
- Israël evacueert in vier fases tussen nu en eind 2005 de nederzettingen Ganim, Kadim, Homesh en Sanur en alle militaire installaties in dit gebied. Zes grote nederzettingen wil Sharon behouden.
- De bouw van het veiligheidshek wordt voortgezet.
- Het leger blijft aanwezig in delen van de Westoever waar Israël belangen heeft. Als de omstandigheden het toelaten, kan Israël de aanwezigheid in Palestijnse steden verminderen.
- Er wordt gewerkt aan het terugbrengen van het aantal checkpoints.
Nederzettingen:
- Israël stelt voor een internationaal orgaan in het leven te roepen dat het beheer over de nederzettingen op zich neemt.
- Israël behoudt zich het recht voor compensatie te vragen voor economische schade die voortvloeit uit de terugtrekking uit bepaalde gebieden.
Overige bepalingen:
- Israël staat alleen buitenlandse militaire aanwezigheid in de Gazastrook of de Westelijke Jordaanoever toe na Israelische toestemming.
- Israël behoudt het recht op zelfverdediging, inclusief pre-emptive strikes en het gebruik van geweld tegen dreiging vanuit de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever.
Veel Israëliërs hopen dat door Sharons plan, net als de bouw van de veiligheidsmuur, het aantal zelfmoordaanslagen zal verminderen, zonder dat Israël hoeft te wachten op een Palestijnse bestuur waarmee de regering in Jeruzalem het conflict kan oplossen.
De Palestijnen hebben het plan echter zonder meer afgewezen, zelfs al kan het een einde kan betekenen aan de bezetting waarmee Israël de Palestijnse gebieden sinds 1967 in een wurggreep houdt. De Palestijnse leiders zijn vooral verbolgen over het feit dat Israël zeker zes nederzettingen niet wil opgeven en vluchtelingen het recht op terugkeer ontzegt.