Uw browser ondersteunt geen JavaScript. Hierdoor kunnen wij helaas geen optimale werking van de site garanderen.
   
 
 
 NOS Nieuws - Achtergronden  
midden oosten
Arafat van jaar tot jaar 4-11-'04
De Palestijnse leider Arafat. (Foto: AP)
Het leven en de loopbaan van Yasser Arafat strekt zich uit van terrorist tot vredesstichter. Een overzicht.


1929 - 1969 Opkomst
1970 - 1987 Terreur
1988 - 1996 Vredesstichter
1997 - 2004 Uitgespeeld

1929 - 1969 Opkomst
1929 - Mohammed Abdel-Raouf Arafat al-Qudwa al-Husseini wordt geboren. Volgens biografen ziet hij het levenslicht in Caïro. Arafat zelf zegt dat hij op 24 augustus wordt geboren in Jeruzalem.

1948 - Als de Britten Palestina verlaten, zoals na de Tweede Wereldoorlog is overeengekomen, breken ernstige gevechten uit tussen joden en Palestijnen. Arafat vecht mee. De joden winnen gemakkelijk en annexeren tweederde van Palestina. Circa 1 miljoen Palestijnen ontvluchten hun geboorteland. 

1952 - Arafat studeert voor ingenieur in Caïro. Als de nationalistische kolonel Nasser na een gewelddadige coup de macht in Egypte grijpt, wordt Arafat hoofd van de Palestijnse Studenten Unie. Nasser is zeer anti-Israëlisch en Arafat gedijdt in het Egypte onder deze leider.

1958 - Terwijl Arafat werkzaam is als ingenieur in Koeweit, vormt hij met een kleine groep Palestijnse verbannelingen de eerste Fatah-cel, die de gewapende strijd voor Palestijns land voorstaat. Fatah staaat voor de Palestijnse Nationale Bevrijdings Beweging.

1964 - Onder Egyptische auspiciën wordt de Palestijnse Bevrijdings Organisatie PLO opgericht. 

1965 - Met slechte wapens en onder de naam al-Asifa (De Storm) wordt de Fatah-beweging officieel opgericht. Zij begint een guerrilla-oorlog tegen Israël.

1967 - Egypte, Jordanië en Syrië nemen het in de Zesdaagse oorlog op tegen Israël. De Arabische landen verliezen jammerlijk en Israël bezet de Westelijke Jordaanoever, Oost-Jeruzalem, de Gazastrook, de Sinaï en de Golanhoogte. Het oorspronkelijke Palestina is nu volledig in handen van Israël. Het Palestijnse verzet wordt intensiever. Arafat verhuist naar Jordanië.

1968 - Grote gevechten tussen Palestijnen en Israël bij Kamareh. Gesterkt door de Israëlische terugtrekking, lijft de PLO Fatah in. Arafat doet een bekende uitspraak: "Zionisme is een belichaming van neo-Nazisme... intellectueel terrorisme en raciale uitbuiting."

1969 - Arafat wordt gekozen als voorzitter van de PLO. "Onze nieuwe generatie is moe van het wachten tot er iets gebeurt. Is het niet beter te sterven en je vijand met je mee te nemen, dan een langzame, miserabele dood te sterven, rottend in een tent in de woestijn?"

1970 - 1987 Terreur
1970 - Zwarte September. Het Jordaanse leger valt Palestijnse troepen in Jordanië aan nadat militanten vier vliegtuigen hebben gekaapt. De PLO wordt uit Jordanië verbannen en vestigt zich in Libanon.

1970 - 1972 - De Palestijnen nemen hun toevlucht tot terreur. Op de Olympische Spelen in München worden 11 Israëlische atleten door de PLO om het leven gebracht. 

1973 - In oktober vindt de Yom Kippoeroorlog plaats waarin Syrië en Egypte proberen de gebieden die door Israël zijn ingelijfd terug te krijgen. Dit mislukt, maar de oorlog heeft de internationale gemeenschap de ogen geopend. 

1974 - De Arabische landen erkennen de PLO als enige vertegenwoordiger van de Palestijnen. Arafat spreekt de Verenigde Naties toe met de woorden: "Ik sta hier met een olijftak en het geweer van een vrijheidsstrijder. Zorg ervoor dat ik de olijftak niet laat vallen." Hij weet echter niet duidelijk te maken dat Palestina naast  een Israëlische staat kan bestaan, en zowel Israël als de VS blijven weigeren met de PLO te onderhandelen.

1977 - 1979 - De Egyptische president Sadat begint zijn vredesproces dat leidt tot de ondertekening van een akkoord tussen Israël, Egypte en de VS. Palestina staat buiten het akkoord en de steun voor de PLO en haar roep om een onafhankelijke Palestijnse staat neemt toe. 

1982 - Israël valt Libanon binnen om Palestijnse opstandelingen aan te pakken. Israël trekt op tot Beiroet en dwingt PLO-militanten een andere uitvalsbasis te zoeken. Arafat vertrekt naar Tunesië.

1983 - De Palestijnse Nationale Raad zoekt weer aansluiting bij Egypte en Jordanië. Syrië is hierdoor gepikeerd en krijgt een hoge officier van de Fatah zover om in opstand te komen tegen Arafat. Arafat blijft echter stevig in het zadel zitten.

1985- 1986 - De PLO en Jordanië komen weer op één lijn en Jordanië probeert voor de Palestijnse belangen te bemiddelen. In 1986 zet koning Hussein zijn inspanningen echter stop omdat Arafat weigert compromissen te sluiten.

1987 - Door een serie van incidenten waarbij zowel Israëlische en Palestijnse burgers om het leven komen, beginnen de Palestijnen op de Jordaanoever en in de Gazastraook in december een opstand. Arafat verbindt zich aan deze Intifadah, die uiteindelijk tot 1993 zal duren. De radicale, islamitische Hamas-beweging wordt opgericht.

1988 - 1996 Vredesstichter
1988 - Arafat leest zijn onafhankelijksheidsverklaring voor de Palestijnse Staat voor. "In de naam van Allah en van het Palestijnse volk roept de Palestijnse Nationale Raad de Palestijnse Staat op ons Palestijnse land, met Jeruzalem als hoofdstad, uit." Publiekelijk wordt Arafat milder; zo keurt hij alle vormen van terrorisme af en voldoet hij aan de Amerikaanse eisen om aan de vredesbeprekingen te mogen deelnemen. Ook zegt hij voor het eerst dat de joodse staat bestaansrecht heeft. 

1990 - Arafat schaart zich achter de Iraakse leider Saddam Hussein als die Koeweit binnenvalt. Hiermee vervreemdt hij zich van de rijke oliestaten in de Golf.

1991 - In Madrid vindt een vredesconferentie plaats voor het Midden-Oosten, onder het wakend oog van Rusland en de Verenigde Staten. Het principe is land voor vrede: de Palestijnen krijgen hun land en er is vrede. Volgens Arafat is dat niet veel gevraagd: "We vragen niet om de maan."

1992 - Arafat is betrokken bij een vlieguigcrash in de Libische woestijn, veroorzaakt door een zandstorm. Drie inzittenden komen om het leven, maar Arafat overleeft de crash en zegt: "Het gaat goed met mij en ik dank u allen."

1993 - Tijdens geheim overleg in Noorwegen sluiten Arafat en de Israëlische premier Yitzhak Rabin een akkoord over gelimiteerde, Palestijnse zeggenschap in de Gazastrook en op de Jordaanoever: de zogeheten Oslo-akkoorden. In september, voor het Witte Huis, schrijven Arafat en Rabin geschiedenis met een handdruk die de vrede moet bekrachtigen. Arafat belooft er alles aan te doen de terroristische aanslagen (die met name door de radicale Hamas-organisatie worden uitgevoerd) tot stoppen te bregen. In praktijk gebeurt er niet veel.

1994 - Na 27 jaar keert Arafat triomfantelijk terug in Gaza. "Ik ben heel gelukkig. Mijn hart was overstelpt met het verlangen naar het thuisland". Arafat wordt de leider van de Palestijnse Autoriteit en ontvangt de Nobelprijs voor de Vrede, samen met Yitzhak Rabin en Shimon Peres.

1995 - In Washington tekenen Arafat en de Israëlische premier Yitzhak Rabin een voorlopige overeenkomst voor de terugtrekking van Israëlische troepen van de Jordaanoever. Zijn liberale opstelling tegenover de Palestijnen wordt Rabin fataal als hij wordt vermoordt door een ultra-nationalistische jood.

1996 - Yasser Arafat wordt gekozen tot president van de Palestijnsen Autoriteit. Na een golf van zelfmoordaanslagen begint hij met de aanpak van islamitische Hamas-militanten. De rechtse Benjamin Netanyahu wordt gekozen als premier van Israël. Volgens Arafat heeft het Israëlische volk met Netanyahu's verkiezing "tegen vrede gestemd." 

1997 - 2004 Uitgespeeld
1997 - De Palestijnen ondertekenen een overeenkomst met premier Netanyahu, waarin de stad Hebron eindelijk wordt overgedragen aan de Palestijnen. Arafat schrapt als tegendienst de 'vernietiging van de staat Israël' uit het Palestijnse manifest. Arafat en Netanyahu liggen elkaar echter absoluut is en het vredesproces raakt  in het slop.

1998 - Netanyahu en Arafat ondertekenen de 'Wye River deal' voor de stapsgewijze terugtrekking van Israëlische troepen van de Westelijke Jordaanoever. Na twee maanden zet Netanyahu de deal in de koelkast omdat Arafat niet aan de veiligheidseisen zou voldoen. Arafat houdt echter vast aan de Oslo-akkoorden. "Volgens Oslo is de interim-periode vijf jaar, dus het moet eindigen op 4 mei 1999. Op die dag kunnen wij een onafhankelijke Palestijnse staat uitroepen."

1999  - 4 mei 1999 gaat voorbij zonder het uitroepen van een Palestijnse staat. Ehud Barak wordt premier van Israël en belooft zich in te spannen voor vrede met de Palestijnen. Arafat en Barak ondertekenen een overeenkomst waarin staat dat de Wye River deal uiterlijk in september 2000 van start gaat.

2000 - In Camp David mislukt het vredesoverleg tussen Clinton, Arafat en Barak. Onlusten breken uit als de rechtse oppositieleider Ariel Sharon in september een omstreden bezoek brengt aan de Tempelberg in Jeruzalem; een heilige plek voor islamieten. Voor de Palestijnen is de maat nu vol: de tweede Intifadah is een feit. 

2001 - Ariel Sharon, een gezworen vijand van Yasser Arafat en ten minste deels verantwoordelijk voor het begin van de tweede Intifadah, wordt gekozen als premier van Israël. Palestijnse zelfmoordaanslagen zijn aan de orde van de dag en het Israëlische leger slaat keihard terug.

2002 - Arafat wordt in zijn hoofdkwartier in Ramallah op huisarrest gesteld door Sharon en zijn Israëlische troepen. Zijn opsluiting is onderdeel van een Israëlisch offensief naar aanleiding van grote zelfmoordaanslagen door Palestijnse militanten. Arafat noemt de zelfmoordaanslagen voor het eerst terreurdaden. De VS komt met de 'routekaart naar de vrede'. 

2003 - Arafat wijst, na druk van de internationale gemeenschap om zijn macht te delen, de gematigde Mahmoud Abbas aan als premier. Hij weigert echter de controle over de veiligheidsdiensten op te geven waarop Abbas zijn ontslag indient. Ahmed Qurei volgt hem op. De Palestijnen laten weten nog steeds achter de 'routekaart' te staan. 

2004 - Sharon dreigt Arafat te laten vermoorden, nadat Israël Hamas leider Yassin en zijn opvolger Rantisi heeft geëlimineerd. Arafats gezondheid holt achteruit en op 29 oktober wordt hij overgebracht naar Frankrijk voor medische behandelingen. Het is voor het eerst in 2,5 jaar dat hij zijn half kapotgeschoten hoofdkwartier in Ramallah verlaat. Arafat: "Als Allah het wil, kom ik terug". 

Op 4 november komt het bericht dat Arafat hersendood is. Zijn echtgenote Suha ontkent krachtig dat haar man is overleden. Arafat raakt in een coma, waaruit hij niet meer zal ontwaken. 

11/11/2004 - Om 04.54 uur bereikt de wereld het bericht dat Yasser Arafat is overleden.
Lees ook
Kist Arafat in Cairo aangekomen
Minuut tot minuut verslag Arafat
Wereld reageert op overlijden
Nederlandse reacties op overlijden
Boegbeeld van de Palestijnse strijd
Foto-overzicht
Arafats mogelijke opvolgers


 
ga naar www.nos.nl
NOS Nieuws - Achtergronden
NOS Nieuws - Achtergronden