Door NOS-correspondent Tim Overdiek

Sommigen noemen het pure misleiding. Anderen denken dat-ie blind is voor de werkelijkheid. Wellicht is het onverbeterlijk optimisme. Hoe dan ook, het "grootse moment in de historie", dat zich zondag in de Iraakse stemlokalen voltrekt, is volgens de Amerikaanse president Bush "een prachtige bekroning in de bevrijding van Irak".

Gelet op het geweld in de straten van Bagdad, waar stemlokalen een levensgevaarlijke valkuil vormen voor onschuldige burgers, kun je de verkiezingen natuurlijk niet typeren als "slagroom op de taart". Voor de Verenigde Staten zal zondag juist duidelijk worden of het beleid van Bush heeft gewerkt of dat succes onhaalbaar dreigt te worden.

Toch ziet het Witte Huis deze datum als een legitimatie van de oorlog die in maart 2003 begon. Niet dat het karwei daarmee geklaard is, want Bush sprak deze week over "een stap in het proces naar verdere democratisering". Fouten weigert hij toe te geven. Sterker, alles verloopt volgens hem nog steeds volgens plan. "Irak is bevrijd." Dat telt.

Bloedigste dag
Wat echter ook telt, zijn de Amerikaanse doden in Irak. Dinsdag was de bloedigste dag sinds de invasie met 37 omgekomen militairen. "Natuurlijk is dat ontmoedigend voor de Amerikaanse bevolking", zei Bush. Hij riep het land op om vooral niet het lange termijn-doel uit het oog te verliezen. Maar geduld en geloof botsen in toenemende mate.

Eerder deze week presenteerde Congreslid Marty Meehan een concreet plan voor terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Irak. Voor het eind van dit jaar zou het leeuwendeel huiswaarts moeten keren. Een contingent van 30.000 militairen zou achterblijven voor training en sporadische actie tegen verzetshaarden.

Massachusetts-Democraat Meehan is de begrafenissen van Amerikaanse militairen namelijk meer dan zat. "Hoe moet je achtergebleven familie uitleggen dat, ondanks meer Amerikaanse troepen en dollars, het geweld in Irak alleen maar dodelijker wordt?" De oorlog in Irak is voor hem en een groeiend aantal collega’s onverkoopbaar geworden.

Kostbare vrijheid
Het Witte Huis wil juist 80 miljard dollar extra voor Irak (en Afghanistan). Noodzakelijk om het broze fundament voor een stabiel Irak te beveiligen. Training van het Iraakse leger en politie geniet ook bij Bush en het Pentagon de hoogste prioriteit. Alleen als Irak zichzelf kan beschermen, is er een kans dat aan een exit-strategie kan worden gedacht.

Tot 2007 blijven er 120.000 Amerikanen in Irak gelegerd, is het formele standpunt. Tenzij de nieuwe regering maandag eist dat de coalitie-macht het land verlaat. Deze theoretische optie blijft hardnekkig rondzingen. Ondanks ontkenningen van Bush, die de verkiezingen van zondag beschouwt als een formidabele prijs voor de kostbare vrijheid.