In de korte tijd dat Abdullah Gül in 2002 premier was van Turkije, heeft hij haarscherp aan de rest van de rest van de wereld getoond waar hij heen wil met het land. De nieuwe Gerechtigheids- en Ontwikkelingspartij AKP had de verkiezingen overtuigend gewonnen. Partijleider Tayyip Erdogan kon na een veroordeling wegens aanzetten tot religieuze haat geen premier worden. In de paar maanden dat Gül die positie waarnam, legde hij bovenalles het accent op de wens van de AKP Turkije lid te maken van de Europese Unie. 

Gül opende onmiddellijk een groots charme-offensief in Europa. Alle registers gingen open om Europese leiders ervan te overtuigen dat de AKP geen islamitisch-fundamentalistische beweging is. Wij zijn westers denkende moslims, was zijn boodschap. 

Maar hij hield wel degelijk rekening met de binnenlandse publieke opinie. Bij de oprichting van de AKP had hij het al duidelijk verwoord: "Turkije moet zijn nationale belangen niet ondergeschikt maken aan de internationale gemeenschap". 

Dissident
Inmiddels heeft Erdogan de juridische wegen gevonden om toch premier te worden en heeft Gül, geheel volgens plan, het ministerie van Buitenlandse Zaken op zich genomen. De econoom Gül - hij promoveerde aan de universiteit van Marmara - vindt net als premier Erdogan zijn politieke roots in de islamitisch-fundamentalistische Welvaartspartij van Necmettin Erbakan. 

In de zo fel bekritiseerde en later zelfs verboden groepering was hij van het begin af aan een dissident. De islamisten van Erbakan stonden een Turkije voor naar Iraans model. Een islamitische staat met islamitische wetten. Gül noemde dat een onrealistische doelstelling die nooit te rijmen zou zijn met de wil van het machtige Turkse leger. 

Bovendien was de partij sterk top-down georganiseerd, met Erbakan als onbetwiste leider. Gül noemde Erbakan openlijk autoritair en had dan ook regelmatig hevige conflicten met de partijleider. 

Gül kreeg gelijk. De Welvaartspartij werd in de jaren ’90 door het leger, dat zichzelf ziet als de bewaker van een seculier Turkije, verboden. Gül brak met Erbakan en ging een democratischer weg op, samen met de populaire oud-burgemeester van Istanbul, Tayyip Erdogan. Zij richtten een nieuwe partij op, de AKP, die in 2002 meteen groot succes had bij de parlementsverkiezingen. 

Hoge doelen
Vanwege zijn vroege conflicten met partijleider Erbakan draagt Gül zijn verleden onder de islamisten van de Welvaartspartij minder hardnekkig met zich mee dan premier Erdogan. Gül presenteert zich sinds hij politiek actief werd in 1991 als democraat en hervormer. Als internationale kracht van de AKP heeft hij hoge doelen gesteld voor zichzelf. 

Gül ziet Turkije als belangrijke speler binnen de NAVO, als lid van de Europese Unie en als trouwe partner van de Verenigde Staten. Maar, dat alles in het belang van Turkije, iets wat Gül altijd in een bijzin blijft noemen.