Door Haci Karacaer, directeur Milli Görüs Nederland

Turkije zit al jaren in de wachtkamer om lid te mogen worden van wat nu de Europese Unie heet. De wachttijd zal nog wel even duren, maar deze week moet worden besloten of er serieuze onderhandelingen kunnen beginnen, die kunnen leiden tot een vast lidmaatschap in 2015. 

Dat Turkije onder linkse en extreemrechtse en nu een sociaal-religieuze regering al jarenlang een trouw NAVO-bondgenoot is die voor zijn verantwoordelijkheden staat, lijkt in het hele debat geen rol te spelen. Wat wel speelt, is dat, zeker sinds de val van de Muur, de islam zo’n beetje de rol van onze favoriete vijand heeft overgenomen.

Paniek
Naarmate de datum van de start van de besprekingen dichterbij komt, wordt de paniek groter. Turkije dan toch maar wel de lasten, maar niet de lusten van de EU geven, een soort status aparte als bevoorrecht handelspartner, zoals de Duitse CDU maar weer eens proefballonnetje ophield. Of toch maar inzetten op het onomkeerbare democatiseringsproces in Turkije. 

In ieder geval houdt de EVP in het Europese Parlement, waar zowel de CDU als het CDA deel van uitmaken, alvast een slag om de arm: ze hebben de Turkse regeringspartij van premier Erdogan alvast maar gepolst of zij er iets voor voelen om aspirant-lid te worden van die fractie. En oudbondskanselier Kohl heeft ook zijn balans opgemaakt. Hij heeft inmiddels een Turkse schoondochter. 

Pril
Er zijn natuurlijk heel legitieme redenen om het lidmaatschap niet gratis weg te geven, zullen de tegenstanders zeggen. Turkije is een groot, arm, islamitisch en behoorlijk conservatief land. Alle factoren die het politieke en economische evenwicht in Europa kunnen verstoren. 

De democratie is onomkeerbaar, maar pril. De macht van het leger is nog altijd aanzienlijk, de minderheden politiek nog niet perfect en martelpraktijken behoren, ondanks vooruitgang, nog niet tot het verleden. En iets wat Turkse ondernemers natuurlijk nooit zullen afleren: het copiëren van merkartikelen zonder er auteursrechten voor te betalen. 

Markten
Er zijn ook hele goede redenen om te zorgen dat Turkije zo snel mogelijk EU-lid wordt. Naarmate de Turkse economie groeit en moderniseert zal Turkije eerder een remigratie- en immigratieland worden dan omgekeerd, zoals nu het geval is. 

Turkije heeft aanzien in de islamitische wereld, en kan daarmee markten openleggen die voor anderen gesloten blijven. Turkije levert een jonge bevolking in een vergrijzend Europa, en ondernemen zit de Turken in het bloed. 

Bruggenhoofd
Maar het allerbelangrijkse is waarschijnlijk het binden van Turkije aan de grondbeginselen van de Europese Unie en de Europese democratie. Daarmee heeft het Westen niet alleen een militair (NAVO), maar ook een politiek, economisch en moreel bruggenhoofd in de Arabisch-islamitische wereld. Daarmee kan Europa nog beter een effectief en geloofwaardig antwoord bieden tegen het globale avonturisme van de zogenaamd enig overgebleven supermacht: de VS van president Bush.

Het is overigens een illusie om te denken dat het EU-lidmaatschap in Turkije zelf onomstreden is. Men vreest inmenging van buitenaf in wat als interne kwesties beschouwd wordt, en vreest ook verlies van de Turkse identiteit en cultuur in deze globalisering op Europees niveau. Dat betekent dat de Turkse regering, van welke signatuur ook, zich niet zal laten afschepen met een of ander halfbakken compromis.

Macht en recht
Ik denk dat zowel Turkije als de EU zal veranderen. Daarom maakt het lidmaatschap van Turkije – ook in dat land zelf- zoveel emoties los. Wat ik persoonlijk belangrijk vind is wat koningin Beatrix in het Europees Parlement heeft gezegd. Namelijk "De kern van het Europese project is, dat macht ondergeschikt is aan het recht”. Ik ben het hier van harte mee eens. Daarom ben ik een enthousiast voorstander van het Turkse lidmaatschap van de EU.