Uw browser ondersteunt geen JavaScript. Hierdoor kunnen wij helaas geen optimale werking van de site garanderen.
   
 
 
 NOS Nieuws - Achtergronden  
Aardbeving Zuid-Azië
Stille rouw in Zweden 5-01-'05
Vlaggen halfstok in Zweden (Foto AP)

Verslaggever Gerri Eickhof peilde in Zweden de reacties op de zeebeving. Zweden is in Europa één van de zwaarst getroffen landen.

De Zweden wachten op de nog volstrekt onduidelijke waarheid. Enkele uren na de tsunami verklaarde de regering dat er helemaal geen landgenoten waren getroffen. Twee dagen later werd gesproken over 1500 vermisten, waarvan de meesten zouden zijn omgekomen. 

Weer twee dagen verder werd dat aantal verhoogd naar 2500, om later zelfs te stijgen tot 4500 à 5000 en vervolgens weer te zakken via 3000 en 1200 tot 700. 

De bevolking reageert opmerkelijk rustig, hoewel wordt aangenomen dat het grootste Scandinavische land de meeste toeristen heeft verloren bij de zeebeving. 

Thailand
Vooral in Thailand, dat twintig jaar geleden werd ontdekt door enkele Stockholmse reisbureaus en een keur aan politici, acteurs, zangers, sportlieden en andere prominenten. 

Phuket geldt nu als de belangrijkste exotische bestemming voor bekende en onbekende Zweedse vakantiegangers en de koers van de Thaise munt wordt tegenwoordig in de kranten direct na de euro, de dollar en het pond en nog vóór de Zwitserse frank en de Japanse yen genoteerd. Er wordt geschat dat ten tijde van de tsunami 20.000 tot 30.000 Zweden vanwege de kerst in de Thaise kustprovincie waren neergestreken. 

Maar desondanks: geen rijen verontruste familieleden bij de touroperators, geen lijsten met namen van vermisten, geen hulpcomité's, geen speciale acties, geen condoleanceregisters. Men belt de nummers van de crisiscentra en neemt genoegen met de mededeling dat ze daar ook nog niets weten. En ook de scholen organiseren niets, die zijn dicht vanwege kersttijd en die blijven dicht vanwege kersttijd. 

Duidelijkheid
Alleen de kerken hielden speciale diensten waar troost wordt geboden, maar die worden nauwelijks bezocht. Want de Zweden willen geen troost, maar duidelijkheid. Tot die duidelijkheid wordt geboden gaat het dagelijks leven gewoon door en zie je de tragedie er niet aan af. 

"Wat had u dan gedacht?", vroeg iemand ons, toevallig een Zweed die vaak in Nederland op vakantie gaat. "Stille tochten misschien? Dat doen wij niet, dat doen ze bij jullie! Je kunt je afvragen wat gekker is..."

Kenmerkend is de aanpak van de pers. Extra krantenedities, extra televisie-uitzendingen, maar allemaal over het rampgebied zelf, vrijwel niets over Zweden. Zo zeer zelfs, dat in de journaals tientallen vliegtuigen met overlevenden vertrekken uit Thailand, maar nooit de aankomst van de toestellen in Stockholm wordt getoond. En ook geen reportages over ongeruste vrienden en verwanten. 

Nationale rouw
Voor nieuwjaarsdag was nationale rouw afgekondigd, maar veel Zweden twijfelden openlijk aan de zin daarvan zolang niet duidelijk was hoeveel en welke landgenoten waren omgekomen. En die diepgewortelde behoefte aan duidelijkheid leidt juist tot een verlenging van de onduidelijkheid. 

Bij ongelukken en rampen wordt een Zweedse burger pas officieel overleden verklaard wanneer de identiteit door DNA- of gebitsonderzoek formeel is vastgesteld. Ja, ook wanneer een slachtoffer wordt gevonden met het paspoort nog op zak en de gezinsleden huilend om hem heen, zo bevestigde een regeringswoordvoerder met eenvoudige vanzelfsprekendheid mijn ongelovige veronderstelling. 

Het bizarre gevolg is dat Zweden inmiddels tientallen tandartsen naar Thailand heeft overgevlogen. Het gevolg is tevens dat het dodencijfer nog ver achterblijft bij zelfs de meest voorzichtige schattingen. Bij de maximale inzet van dit moment kunnen volgens deskundigen ongeveer 15 doden per dag worden geïdentificeerd. 

Groots en massaal
Zweden zijn waarschijnlijk net zo warm of koud als andere Europeanen. In de afgelopen twintig jaar hebben de moord op premier Palme, het vergaan van de veerboot Estonia en de moord op minister Anna Lindh aangetoond dat de Scandinaviërs wel degelijk groots en massaal kunnen treuren. Maar ze willen wel weten om wie.

Voor de reacties in andere Europese landen zie de bijdrage van correspondenten in de rechterbalk



 
ga naar www.nos.nl
NOS Nieuws - Achtergronden
NOS Nieuws - Achtergronden