 |
Wetenschapsjournalist Govert Schilling kan zich nog maar nauwelijks herinneren wat voor experimenten Wubbo Ockels bij zich had tijdens zijn shuttlevlucht in 1985. "Er schieten me niet direct belangrijke resultaten te binnen. Op zich is dat een veeg teken."
Met de wetenschappelijke oogst van de tweede Nederlander in de ruimte zal het waarschijnlijk niet veel anders gaan, verwacht de in astronomie- en ruimtevaartkringen bekende publicist.
André Kuipers heeft tijdens zijn vlucht vijftien experimenten uitgevoerd, bijna allemaal proeven van Nederlandse bodem. "Dat is leuk", vindt Schilling, "maar er zit geen experiment bij dat zo opzienbarend is dat het de wetenschappelijke bladen zal halen. Het is vaak een herhaling van eerdere onderzoeken, onderzoek naar de gevolgen van gewichtloosheid voor het lichaam bijvoorbeeld".
Bescheiden proefjes
Het onderzoek naar rugklachten in gewichtloosheid kan nog wel iets opleveren, omdat Kuipers zo lang is. Maar het zijn verder toch grotendeels "bescheiden proefjes" volgens de wetenschapsjournalist. En veel wetenschappers, vooral degenen die geen experimenten aan boord van het internationale ruimtetstation ISS hebben, delen die mening.
Het ISS is een onvoorstelbaar duur laboratorium. "En de tastbare resultaten zijn betrekkelijk", weet Schilling. "In Laboratoria hier op aarde, of met een onbemande raket die een half uur gewichtloos kan blijven, heb je veel sneller en meer resultaat. De kosten van het station, de enorme voorbereidingstijd voordat je uiteindelijk een proefje kan doen, het is allemaal heel erg omslachtig."
Bčtastudies
Maar wetenschap was dan ook niet het enige doel van Kuipers ruimtereis. Het oppoetsen van het stoffige imago van techniek stond voorop voor het ministerie van Onderwijs, de aanjager achter Missie Delta. Ongetwijfeld met de ruimtevlucht van Wubbo Ockels, die het aantal eerstejaars bij de technische studies in 1985 fors omhoog joeg, in herinnering.
Het is een wat curieuze ontwikkeling, meent Schilling. "Bemande ruimtevaart is altijd verkocht onder het mom van wetenschappelijk onderzoek. Het is op zijn minst opmerkelijk dat OCW nu zegt: het grootste belang is het stimuleren van de bčtakeuze bij kinderen. Dat is best goed, maar het is sneu dat je daar dan een ISS voor nodig hebt. Met het geld van Kuipers missie had je jarenlang fantastische projecten kunnen opzetten."
