door Studio Sport-commentator Jeroen Grueter

Figuren als Ian Thorpe en Michael Phelps doen wonderen voor de uitstraling van het zwemmen. Zij hebben de sport gezicht gegeven in grote sportnaties als Australie en vooral Amerika, waar iedereen zich afvraagt of het wonderkind uit Baltimore erin zal slagen om het record van Mark Spitz (zeven gouden medailles) te evenaren of misschien wel zelfs te verbeteren. 

Behoudens de estafette-nummers zullen deze twee alleen op de 200 meter vrije slag de degens kruisen, maar - kan het niet mooier? - is de lachende derde misschien wel Pieter van den Hoogenband. Het zal hoe dan ook een historische race worden, zoals er weer velen zullen zijn in het Olympische bad van Athene, waar ook de omstandigheden een rol zullen spelen, omdat door vertraging bij de bouw een overkapping ontbreekt.

Het is onrealistisch om te veronderstellen dat de Nederlandse zwemploeg een herhaling van 2000 tot stand zal kunnen brengen. Toen werd op elke van de in totaal acht 'zwemdagen' een medaille behaald, vooral dankzij Inge de Bruijn en Van den Hoogenband. Met vijf keer goud, een keer zilver en twee keer brons werd geschiedenis geschreven, die zich niet eenvoudig - zeg maar bijna onmogelijk - laat herhalen. Zeker niet in Athene.

Toch is er geen enkele reden om somber te doen over de kansen van de Oranje-ploeg, die opnieuw gestut wordt door De Bruijn en Van den Hoogenband. Want ook vier jaar later behoren zij nog altijd tot de absolute wereldtop. Maar die conclusie heeft ook een keerzijde. Op Marleen Veldhuis, die zal uitkomen op de 50 en 100 meter vrije slag, na is geen enkele Nederlandse zwemmer erin geslaagd de sprong te maken naar de mondiale (sub-)top.

Pieter van den Hoogenband is nog altijd de snelste man op aarde op de 100 meter vrije slag. Als enige heeft hij onder de 48 seconden gezwommen en gezien zijn vorm tijdens het trainingskamp in Como moet de Brabander in staat zijn het wereldrecord van 47.84 nog een tikkeltje scherper te stellen. Ook op de 200 meter verdedigt hij zijn Olympische titel, maar dat wordt een minder eenvoudige opdracht. Sinds zijn gouden race in Sydney heeft hij twee gevoelige nederlagen geleden tegen Ian Thorpe en daar is nu ook nog het fenomeen Phelps dus bijgekomen. De wereld focust zich op een gevecht tussen de supersterren Phelps en Thorpe en vanuit die schaduw zou Van den Hoogenband mogelijk nog een keer vernietigend kunnen toeslaan. 

De 50 meter sprint, waarop ook Johan Kenkhuis uitkomt, heeft nooit tot de specialiteiten van de tweevoudig olympisch kampioen behoord. Weliswaar pakte hij in alle euforie vier jaar geleden ook hier nog een bronzen medaille op, maar de laatste jaren is dit onderdeel geevolueerd tot een discipline voor echte specialisten als Gary Hall jr, Aleksandr Popov en de Zuidafrikaan Roland Schoeman.

Naar de kracht van Inge de Bruijn is het nog raden, al zijn de voortekenen gunstig. Vorig jaar maakte ze haar comeback in Barcelona met gouden medailles op de 50 meter vrije slag en vlinderslag, maar alleen de eerste afstand is Olympisch. Daarop is ze nog altijd een klasse apart. Meer twijfel is er over haar kansen op de 100 meter vrije slag, waarop ze haar wereldrecord eerder dit jaar kwijtraakte aan de Australische Lisbeth Lenton, en de 100 vlinder, haar lievelingsnummer. 

Het laatste onderdeel heeft ze sinds Sydney niet meer gezwommen op een groot toernooi. Maar vergeet niet dat de met een fenomenale wedstrijdinstelling gezegende De Bruijn al sinds 1999 ongeslagen is. En dat ze zich niet voor niets ruim een half jaar heeft teruggetrokken in de heuvels van de Westamerikaanse staat Washington om zich nog één keer helemaal te focussen op deze OS. De Bruijn haalt drie keer het podium, dat kan haast niet anders voor iemand met zoveel kwaliteit en mentaliteit. En zelfs drie keer goud is weer denkbeeldig.

En dan de estafettes, bij de mannen twee jaar geleden met veel bombarie aangekondigd als speerpunt. Maar nu het moet gebeuren overheerst de argwaan en twijfel. Zonder slotzwemmer Van den Hoogenband, die pas in de finale wordt ingeschakeld, moet de Nederlandse ploeg zich eerder maar eens zien te kwalificeren en dat is geen sinecure. Het is aan Mark Veens, Kenkhuis, Klaas-Erik Zwering en Mitja Zastrow om de scepsis in vertrouwen te laten omslaan en Van den Hoogenband zijn onwaarschijnlijke kwaliteiten als slotzwemmer nog eens te laten zien.

Bij de vrouwen ligt het iets anders. Langzaam is de ploeg richting de wereldtop gekropen en nu De Bruijn zich bij Veldhuis, Chantal Groot en Annabel Kosten heeft gevoegd lonkt er misschien weer een medaille. Nederland werd in Sydney tweede. Een herhaling zou geweldig zijn, maar elke medaille is gezien de deelnemende landen een prestatie van formaat.

Zes medailles voor de Oranje-ploeg, het is een realistisch, misschien wel voorzichtig uitgangspunt. Nu is het aan de zwemmers die vier jaar lang alles opzij hebben gezet voor dit toernooi.