Is het een overname of een fusie?
Hoe zit het met de garanties voor de Nederlandse belangen?
Wat staat de aandeelhouders van KLM te wachten?
Waarom kon KLM in haar eentje niet overleven?
Wat zijn de gevolgen voor de werkgelegenheid?
Standpunt van de vakbonden?
Welke betekenis heeft de overname?
Verhouding tot Alitalia?
Gevolgen voor Schiphol?

Is het een overname of een fusie?
Het gaat om een overname. Air France heeft KLM overgenomen door aandelenruil. KLM zelf spreekt liever over een fusie. Een fusie suggereert dat het gaat om gelijkwaardige partners, terwijl KLM in dit geval een minder groot belang vertegenwoordigt dan Air France.
Naar boven

Hoe zit het met de garanties voor de Nederlandse belangen?
a. het internationale netwerk
b. landingsrechten
c. economische rechten en stemrecht
d. identiteit

a. De directie van Schiphol is positief over de garanties die de luchthaven heeft gekregen voor de toekomst. De Nederlandse luchthaven behoudt de komende acht jaar zijn internationale netwerk, wat betekent dat Schiphol zowel Europese als intercontinentale vluchten mag verzorgen. Zo'n 70 procent van de huidige verbindingen wordt de komende vijf jaar via Schiphol afgehandeld.

b. KLM behoudt minimaal drie jaar haar landingsrechten bij Schiphol. De landingsrechten zijn veiliggesteld door een ingewikkelde juridische constructie. Daardoor blijven deze in Nederlandse handen.

n.b. Landingsrechten worden geregeld in verdragen tussen staten en niet in overeenkomsten tussen maatschappijen. Nederland heeft bijvoorbeeld landingsrechten in Turkije en 'geeft' die aan KLM.

c. KLM houdt de eerste jaren een Nederlandse verankering door een splitsing van de economische rechten en het stemrecht. Met het zogeheten gouden aandeel behoudt de Nederlandse Staat de mogelijkheid om een meerderheid van het stemrecht in KLM te verkrijgen, hoewel de staat een minderheid van de aandelen bezit.

d. De combinatie Air France-KLM krijgt een gezamenlijke houdstermaatschappij met daaronder twee dochters: Air France en KLM. Zowel Air France als KLM blijven de komende vijf jaar onder de eigen naam en kleuren vliegen. KLM blijft de komende acht jaar in Nederland gevestigd, en zal vanaf Schiphol blijven opereren.

Of de Hollandse maatschappij ook het predikaat 'Koninklijk' mag blijven dragen, is nog niet zeker. In de Staatscourant van woensdag 5 oktober 1988 staat immers dat het recht daarop vervalt "indien de juridische of feitelijke structuur van de gerechtigde verandert".

Wat staat de aandeelhouders van KLM te wachten?
Air France betaalt zo'n 784 miljoen euro voor KLM. De Fransen betalen niet met klinkende munt, maar bieden de KLM-aandeelhouders nieuwe aandelen Air France aan. Voor 10 aandelen KLM ontvangen KLM-aandeelhouders 11 aandelen Air France.

KLM-aandeelhouders kunnen door 'warrants' meegenieten van een eventuele koersstijging van Air France na de overname van KLM. (Warrants geven het recht om gedurende een bepaalde tijd aandelen te kopen tegen een tevoren vastgestelde prijs.)

Na de overname hebben de KLM-eigenaars 19 procent in de nieuwe holding Air France-KLM. De Franse staat heeft een belang van 44 procent; Air France heeft 37 procent van de aandelen in handen.
Naar boven

Waarom kon KLM in haar eentje niet overleven?
Door de toenemende concurrentie in een markt waarin steeds meer partijen samenwerken, kon KLM niet langer alleen doorgaan. Door samenwerking kunnen verschillende maatschappijen de krachten bundelen en efficiënter opereren.

Daarbij kwamen de financiële problemen van de luchtvaartmaatschappij. Het bedrijfsresultaat van KLM kwam vorig jaar 133 miljoen euro negatief uit. Air France daarentegen boekte een winst van 192 miljoen euro. Air France-topman Spinetta verwacht door de alliantie vanaf 2008 een jaarlijkse besparing van 385 tot 495 miljoen euro te kunnen behalen.
Naar boven

Wat zijn de gevolgen voor de werkgelegenheid?
De werkgelegenheid voor KLM-personeel is de komende vijf jaar gegarandeerd. Berichten dat er nog eens 500 banen zouden verdwijnen door de overname, bovenop de eerder aangekondigde reorganisatie bij KLM waardoor al 4500 banen verdwijnen, zijn tegengesproken door Air France-bestuursvoorzitter Spinetta.

Volgens hem vallen er geen massa-ontslagen. KLM-president Leo van Wijk meent echter dat ontslagen niet uit te sluiten zijn. Hij verwacht wel dit via natuurlijk verloop te kunnen opvangen.
Naar boven

Standpunt van de vakbonden?
Zowel de Nederlandse als de Franse vakbonden hebben bezorgdheid geuit over de werkgelegenheid. Tegelijk zagen zij geen reden om de plannen van Air France en KLM te dwarsbomen.

In Nederland eist alleen FNV Bondgenoten harde toezeggingen over het behoud van de werkgelegenheid. Ook maakt de bond zich zorgen over de garanties voor landingsrechten, de identiteit van KLM als merk en de positie van Schiphol.

CNV Burgerluchtvaart ziet de overname met meer vertrouwen tegemoet. "De directie heeft beloofd dat het banenverlies beperkt blijft tot 500 banen in de komende vijf jaar, via natuurlijk verloop. Ook het financiële plaatje voor die tijd ziet er gunstig uit, dus we gaan niet uit van een fusie-zeperd."
Naar boven

Welke betekenis heeft de overname?
Volgens Air-France-president Jean-Cyril Spinetta ontstaat door de overeenkomst "de eerste echt Europese luchtvaartonderneming". Air France-KLM is ook meteen Europa's grootste vliegmaatschappij, en de derde grootste in de wereld wat betreft passagiers. Alleen American Airlines en United Airlines zijn groter. Air France-KLM heeft in totaal 600 bestemmingen. Dit aantal moet vooral in Midden-Europa verder groeien.
Naar boven

Verhouding tot Alitalia?
Door de overname sluit KLM zich aan bij de Sky Team-alliantie van Air France. Het ontmoet hier de ex-partner Alitalia, waarmee nauw zal worden samengewerkt. Het op dit moment sanerende Alitalia zit sinds juni 2001 in Sky Team.

Naar verwachting zal de Italiaanse luchtvaartmaatschappij snel aansluiten bij de alliantie. De noodlijdende maatschappij en de Fransen hebben een overeenkomst ondertekend die onderhandelingen over toetreding van de Italianen tot de alliantie mogelijk maakt. Dit zou kunnen gebeuren zodra Alitalia is geprivatiseerd. Nu is nog 62 procent van de luchtvaartmaatschappij in handen van de Italiaanse staat.
Naar boven

Gevolgen voor Schiphol?
Ongeveer 70 procent van alle vluchten op Schiphol wordt uitgevoerd door KLM en haar dochterondernemingen. Volgens directeur Cerfontaine zal Schiphol een eigen koers moeten varen om niet volledig afhankelijk te zijn van het succes van de holding Air France-KLM.

Hij doelt daarbij onder meer op een beursgang. Indien Schiphol niet naar de beurs gaat, is Nederland de enige niet beursgenoteerde van de vier grote luchthavens in Euopa. Het huidige kabinet staat positief tegenover een deelverkoop van de overheidsaandelen in Schiphol.
Naar boven