LPF van ene crisis naar andere 16-10-2002
Overzicht geschiedenis LPF
Verslaggever Peter Wenmakers over de toekomst van de LPF
Harry Wijnschenk, de kortst zittende fractieleider uit de geschiedenis
 

De jongste partij van Nederland, de Lijst Pim Fortuyn, heeft zich in haar jonge leven van crisis naar crisis gesleept. Uit het niets kwam het in februari geboren 'kindje' van Fortuyn op 26 zetels in de Tweede Kamer. Sindsdien heeft de partij al heel wat conflicten moeten sussen.

Langendam en DostDe lange rij crises begint al enkele dagen voor de verkiezingen. LPF-voorzitter Langendam schokt de andere politieke partijen met de mededeling dat PvdA en GroenLinks een sfeer hebben geschapen waarin Fortuyn kon worden vermoord. "De kogels kwamen van links", aldus Langendam.

Pas een paar weken later wordt de crisis bezworen door het opstappen van de bestuursleden Langendam en Dost.
Nog geen twee weken na de verkiezingen zorgen tegenstrijdige uitspraken van LPF'ers over een eventueel generaal pardon voor illegalen in Nederland opnieuw voor de nodige opschudding in Den Haag.

Juli
Het is 10 juli wanneer de volgende crisis zich aandient. De LPF-fractie fluit voorzitter Herben verschillende keren terug uit onvrede over de verdeling van de posten in het kabinet. Een week later is er onenigheid over de macht in het LPF-bestuur. Het interimbestuur wil af van de oude bestuursleden.

Op 22 juli is het weer raak. Het kabinet is pas enkele uren beëdigd of LPF-staatssecretaris Bijlhout treedt alweer af, omdat ze gelogen heeft over haar verleden in de volksmilitie van de Surinaamse ex-legerleider Bouterse.

Augustus
Een week later wordt fractievoorlichter Scheffers op non-actief geplaatst nadat is uitgelekt dat ze uit persoonlijke racune Bomhoff heeft gevraagd een arts aan te pakken. Herman HeinsbroekOp 3 augustus tart minister Heinsbroek de afspraken van het regeerakkoord door te pleiten voor meer lastenverlichting. Een paar dagen later dreigt waarnemend partijvoorzitter Maas zijn functie neer te leggen als LPF-Kamerleden kritiek blijven spuien op zijn werk.

Begin augustus is fractievoorzitter Herben de kritiek op zijn functioneren beu en kondigt hij zijn aftreden aan. Twee weken later wordt Harry Wijnschenk gekozen tot zijn opvolger. Intussen heeft Fiona de Vilder zich op het laatste moment teruggetrokken als nieuwe staatssecretaris van Emancipatie en Gezinszaken.

Ook onder de leiding van Harry Wijnschenk gaat het gerommel binnen de partij door. De partij schorst de politiek adviseur voor LPF-Kamerlid Van der Velden, J. Boiten, omdat hij lijsttrekker in Den Haag van de extreemrechtse CP'86 is geweest. In de Tweede Kamer ontstaat irritatie over de proefballonnetjes van de ministers Nawijn en Heinsbroek. Premier Balkenende moet Nawijn tot de orde roepen.

September
In september wordt opnieuw een LPF-minister bij Balkenende op het matje geroepen. Dit keer is het de beurt aan minister De Boer van Verkeer, die had gepleit voor het gedogen van kleine snelheidsovertredingen. De fracties van CDA en VVD schamen zich voor hun onberekenbare coalitiegenoot als Wijnschenk blundert tijdens de algemene beschouwingen in de Kamer.

Eind september dreigt Winnie de Jong op te stappen uit onvrede over de machtsverhoudingen en organisatie in de fractie. Na een gesprek met waarnemend partijvoorzitter Maas besluit ze in de fractie te blijven. Maas zegt dat "de bezem door de fractie moet". Kamerlid Eberhard schaart zich achter De Jong.

Na crisisberaad kondigt Wijnschenk aan orde op zaken te zullen stellen in de fractie. Terloops vraagt Wijnschenk aan Heinsbroek politiek leider te worden. Deze laatste voelt zich, net als de Tweede-Kamerfractie en het LPF-bestuur, overvallen.

Oktober
De Jong en EberhardBegin oktober besluit een meerderheid van de Kamerfractie dat De Jong en Eberhard moeten opstappen. Samen vormen ze vanaf nu een tweemansfractie onder de naam Groep De Jong. De LPF-fractie wil met spoed af van Maas, die nog wel gesteund wordt door de provinciale besturen.

Een dag later, het is dan 3 oktober, dreigen de problemen over te slaan naar het kabinet, omdat Heinsbroek voor Wijnschenk kiest en vice-premier Bomhoff voor Maas. Bomhoff vreest dat Heinsbroek het vice-premierschap wil overnemen als hij politiek leider wordt.

Maas vervroegt de bestuursverkiezingen van 23 november tot 19 oktober. De provinciale besturen willen af van Wijnschenk. De naam Herben komt weer op de proppen. Het is 10 oktober wanneer de ruzie tussen Bomhoff en Heinsbroek verder oploopt. De LPF-bewindslieden beleggen de ene crisisvergadering na de andere.

Externe adviseurs worden aangeroepen om de samenwerking en de sfeer binnen de LPF te verbeteren. Balkenende besluit in te grijpen en zegt de ruziënde LPF'ers de wacht aan. Halfhartige lijmpogingen bleken woensdagochtend tevergeefs.


Hoofdpunten pagina
Overzicht dossiers


Inhoud dossier

Nieuwsoverzicht

Waarom Balkenende niet aan regeren toekwam

Twijfel over leiderschap Balkenende

Kabinet kortst zittende sinds WO II

Documenten
. De verklaring van Balkenende

. De ontslagbrief van minister Bomhoff

. De ontslagbrief van minister Heinsbroek

Reacties
. Oppositie
.
Coalitie
.
Maatschappij

AV-pagina
Beeld en geluid