De economische gevolgen van SARS
 

Chinees meisje met mondkapjeDe gevolgen van SARS op de economie liegen er niet om. Volgens de Wereldbank en de Aziatische Ontwikkelingsbank lopen de Aziatische economieën dit jaar een fikse groeivertraging op door SARS. Maar voor een nieuwe economische crisis, zoals die van 1997-1998, hoeft de regio niet te vrezen, stellen de banken gerust.

Een andere toonaangevende organisatie, de OESO, spreekt haar zorgen uit over de economische gevolgen in Canada, het enige land buiten China waar mensen aan SARS zijn gestorven. Maar ook andere landen lopen risico's, met het schrappen van vliegreizen en de stagnatie van de handel.

De ironie wil dat de angst voor SARS vooralsnog meer schade aanricht dan de ziekte zelf. Of, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie WHO dat uitdrukt, "de negatieve gevolgen van de longziekte zijn deels het gevolg van een kloof tussen de werkelijke en waargenomen dreiging".

Wereldbank: angst voor SARS uitbannen
Stevige economische basis Azië
Ook wereldeconomie lijdt onder SARS
Luchtvaart: erop of eronder
Mondkapjes, internetproviders en zijderupsen

Wereldbank: angst voor SARS uitbannen
Volgens het eind april gepubliceerde rapport van de Wereldbank over Oost-Azië wordt de dienstensector - met daarin toerisme, zakenreizen, transport en detailhandel - het meest getroffen door de gevolgen van de dodelijke longziekte. Vice-president van de Wereldbank Jemal-ud-din Kassum constateert dat Hongkong, Singapore en Taiwan de hardste klappen krijgen.

De uitwerkingen van SARS zijn volgens hem vrijwel volledig het gevolg van de angst onder de bevolking. Kassum pleit dan ook voor grote openheid in de getroffen landen om de economische schade zo klein mogelijk te houden.

HongkongDe Wereldbank heeft de economische groei in de regio voor 2003 naar beneden bijgesteld. Werd in november nog uitgegaan van een economische groei van 5,5 procent, nu wordt gerekend op een percentage van 5 procent. De afname is overigens niet alleen te wijten aan SARS, maar ook aan de gevolgen van de oorlog in Irak en de trage opleving van de wereldeconomie.

Vorig jaar bedroeg de groei, zonder Japan mee te rekenen, 5,8 procent. Dat was een stuk meer dan de 3,5 procent die in 2001 werd gemeten, toen Oost-Azië opkrabbelde uit een grote financiële crisis.

Terug naar boven

Site tip: rapport Wereldbank

Stevige economische basis Azië
Volgens vice-president John Lintjer van de Aziatische Ontwikkelingsbank (ADB) heeft Azië belangrijke lessen geleerd uit de financiële crisis eind jaren negentig. De economische en financiële hervormingen die daarna zijn doorgevoerd, vormen een stevige buffer tegen de gevolgen van SARS. "De economie van Azië groeit nog steeds twee keer zo hard als die van de Verenigde Staten, terwijl Europa en Japan verder achterblijven", voegt Lintjer toe in een interview met het Financieele Dagblad.

Richt het rapport van de Wereldbank zich alleen op de economieën van Oost-Aziatische landen, in haar jaarlijkse raming neemt de ADB alle landen in Azië mee, met uitzondering van Japan. De bank voorspelt dat de economieën van Azië dit jaar met gemiddeld 5,3 procent zullen groeien. Azië is de economische teruggang in 2004 echter weer de baas. Dan wordt gerekend op een economische groei van gemiddeld 5,9 procent.

Lege straten in PekingVolgens Lintjer is het essentieel dat de epidemie binnen enkele weken wordt ingedamd. "Dan kan het toeristenseizoen voor Azië behouden blijven. Toerisme maakt 9 procent van het BBP van Azië uit. Als de ziekte enkele maanden gaat duren, heeft dat behalve op het toerisme ook sterk nadelige effecten op export, handel en buitenlandse investeringen."

Volgens het ADB kan drie maanden SARS Azië een schadepost opleveren van 12,5 miljard euro. Na zes maanden komt de rekening uit op 27,5 miljard.

Volgens het ADB ondervinden China en Hongkong de grootste nadelige gevolgen van de longziekte. Voor China is de groeiverwachting voor dit jaar teruggeschroefd met 0,7 procentpunt, van 8 procent in 2002 naar 7,3 procent. De Wereldbank gaat voor China uit van een economische groei van 7,2 procent.
Site tip: groeiraming ADB
Terug naar boven

Ook wereldeconomie lijdt onder SARS
De Wereld Handelsorganisatie (WTO) waarschuwt dat een aantasting van de Chinese economie grote gevolgen kan hebben voor de wereldeconomie. "China is uitgegroeid tot een van de motoren van de internationale handel", aldus WTO-econoom Michael Finger tijdens een presentatie van de handelscijfers over 2002 en 2003.

De OESO, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, constateert dat de gevolgen van SARS voor de zwaarst getroffen landen "aanzienlijk" kunnen zijn doordat toerisme en de detailhandel er sterk op achteruitgaan. De precieze gevolgen heeft de OESO eind april echter nog niet doorberekend.

Alle rapporten wijzen erop dat haast geboden is met het indammen van de ziekte. Als het virus de komende zes tot twaalf maanden niet onder controle wordt gebracht, overweegt de westerse firma Nike bijvoorbeeld haar productie van sportschoenen te verplaatsen van Azië naar Latijns-Amerika, meldt The Economist. Ruim viervijfde van alle 'Nikies' worden nu in Azië gefabriceerd.

Niet alleen voor Nike, maar ook voor veel andere westerse bedrijven is Azië hét centrum van de productie. SARS bedreigt de kwaliteit van de producten, omdat kwaliteitsbewakers niet meer naar de desbetreffende landen af kunnen reizen. Dit staat ook de introductie van nieuwe producten in de weg. Daarnaast ontstaat de kans op torenhoge arbeidskosten als fabrieken moeten verhuizen.

Fabricage van computerchipsDe meest gevoelige sector is die van de technologie. Ongeveer 85 procent van de pc's wordt in Azië gefabriceerd, ook komt meer dan de helft van de computerchips ervandaan.

Het Amerikaanse onderzoeksbureau Aberdeen waarschuwt dat elektronicabedrijven alternatieve toeleveringsbedrijven achter de hand moeten houden, mocht SARS voorlopig geen halt toegeroepen kunnen worden. Philips kwam al met een waarschuwing dat SARS de verkopen in het eerste kwartaal van 2003 nadelig heeft beïnvloed.

Maar ook in andere branches zijn de gevolgen van SARS merkbaar. De afname van Aziatische toeristen is bijvoorbeeld een stroppenpot voor pret- en themaparken in de Verenigde Staten en Europa.
Terug naar boven

Luchtvaart: erop of eronder
De angst voor het SARS-virus heeft naast de oorlog in Irak ook geleid tot fors minder luchtreizigers. In de week van 7 tot 13 april noteerden Europese maatschappijen 17 procent minder reizigers op hun vluchten naar het Verre Oosten ten opzichte van dezelfde week vorig jaar, blijkt uit cijfers van brancheorganisatie AEA.

Honderden vluchten naar de gevarenzones zijn afgezegd, waardoor Cathay Pacific en moederbedrijf Swire Pacific overwegen de eerder voorgestelde dividenduitkeringen aan aandeelhouders in te trekken om zo nog wat reserves in eigen kas te houden.

SchipholDe waarschuwing van de Hongkongse luchtvaartmaatschappij wordt gestaafd door brancheorganisatie IATA. "Luchtvaartmaatschappijen in de getroffen landen melden een enorme afname van het aantal vluchten", zegt een woordvoerder.

Desondanks houdt IATA vast aan de eerdere uitgesproken prognose dat de aangesloten luchtvaartmaatschappijen dit jaar 'slechts' 10 miljard dollar zullen verliezen. In 2001 en 2002 was dat 30 miljard, met name te wijten aan de achteruitgang in de economie en de angst voor terroristische aanslagen na 11 september.

De slechte vooruitzichten voor luchtvaartmaatschappijen, detailhandel en de toeristenbranche hebben ook hun weerslag op de effectenbeurzen. Wereldwijd dumpen beleggers aandelen van Aziatische detailhandelaren, luchtvaartmaatschappijen en exporteurs naar de getroffen regio.
Terug naar boven

Mondkapjes, internetproviders en zijderupsen
Maar er zijn ook bedrijven die garen spinnen bij de uitbraak van SARS. Producenten van mondkapjes draaien overuren. Daarnaast doen internetproviders betere zaken, omdat communicatie in meerdere mate via internet verloopt.

Mondkapjes hoeven niet persé saai te zijnDe koersen van drie Chinese internetportals Sina, Sohu.com en Netease.com zijn in een maand met gemiddeld 68 procent gestegen, omdat beleggers denken dat het internet met SARS intensiver gebruikt zal worden, meldt CNN.

De Hongkongse mobiele telefoonprovider Sunday Communications heeft nieuwe abonnees binnengehaald met een dienst die waarschuwt voor de ontdekking van een SARS-geval in de buurt, aldus The Economist.
Ook is het typische Koreaanse gerecht kimchi niet aan te slepen, omdat het mensen zou behoeden tegen infectie met SARS. In Peking gaan rapen, dode zijderupsen en de huid van een bepaald insect (cicade) om dezelfde reden als warme broodjes over de toonbank.
Site tip: Artikel CNN over beurshype Chinese internetportals (25-04-2003)
Terug naar boven


Hoofdpunten pagina
Overzicht dossiers

Inhoud dossier

Nieuwsoverzicht

SARS in vraag en antwoord

Economische gevolgen van SARS

SARS: plaag of gewoon griepje?

Virussen: een profiel

Tien jaar nieuwe ziektes

Sitetips