Opnieuw 18 jaar cel voor Van der G.

 

klik hier om het videofragment te bekijkenVerslag achtuurjournaal (18-07-2003)  
Volkert van der G. glimlacht als hij op 18 juli 2003 het gerechtsgebouw in Amsterdam-Osdorp wordt uitgeleid. Tegelijkertijd schelden aanhangers van Pim Fortuyn hem en de rechters uit. De moordenaar van Pim Fortuyn is dan net door het Amsterdamse gerechtshof in hoger beroep veroordeeld tot 18 jaar cel. Dezelfde straf die de rechtbank hem twee maanden eerder had opgelegd.

Het hoger beroep was zowel door Volkert van der G. als het Openbaar Ministerie (OM) aangespannen. Het OM had levenslang geëist, terwijl de advocaten van Van der G. voor een lagere celstraf, namelijk zestien jaar, hadden gepleit.

Effectief betekent de uitspraak van het gerechtshof dat Van der G. in 2014 weer vrij man is. In Nederland geldt dat een gevangene tweederde van zijn straf moet uitzitten, in dit geval dus twaalf jaar. Verder wordt het voorarrest van de straf afgetrokken. Dat ging in op de dag van de moord, op 6 mei 2002.

Politieke moord
In tegenstelling tot de rechtbank eerder spreekt het hof van een politieke moord: "De moord op een populaire lijsttrekker pal voor de verkiezingen betekent per definitie ook het toebrengen van onherstelbare schade aan het democratische proces". Ook rekent het hof Van der G. de bedreigingen aan het adres van politici aan, die na 6 mei 2002 plaatsvonden.

Daar staat tegenover dat er omstandigheden zijn die geen levenslange gevangenisstraf rechtvaardigen. De raadsheren verwezen naar de zwaarte van de detentie van Van der G. (het voortdurende cameratoezicht, geen contact met mede-gevangenen) en bepaalde publicitaties die een onbewezen link legden tussen Van der G. en andere criminele feiten zoals de moord op milieu-ambtenaar Van der Werken in 1996.

Het hof stelde echter dat de punten die in het voordeel pleiten van Van der G. nauwelijks gewicht in de schaal leggen in verhouding tot de moord op Fortuyn.

Het hof komt ook tot een andere conclusie dan de rechtbank over de condooms met kaliumchloraat en suiker die zijn gevonden in de schuur bij het huis van Van der G. in Harderwijk. De raadsheren achten bewezen dat de veroordeelde die in het bezit had "voor het treffen van personen of goederen". Andere feiten in de tenlastelegging zoals het verboden wapenbezit en de bedreiging van Fortuyns chauffeur Hans Smolders acht het hof eveneens bewezen.

Dwangmatigheid
Anders dan het Pieter Baan Centrum (PBC) denkt het hof dat er kans is dat "de verdachte opnieuw zijn overtuiging zal volgen en daarbij tot het uiterste zal gaan". Vooral Van der G.'s dwangmatige aard en het feit dat hij ondanks zijn gedeeltelijke spijtbetuiging nog niet het verwerpelijke van zijn daad inziet, brengen het hof tot dit oordeel.

Het PBC schreef in zijn rapport over Van der G. dat de veroordeelde weliswaar een persoonlijkheidsstoornis had (die zich onder meer uit in dwangmatigheid), maar dat die stoornis niet van invloed was op het beramen en plegen van de moord. Het hof acht dat niet bewezen. Maar een nader pychologisch onderzoek vonden de raadsheren niet nodig. Een aantal specialisten had hierop aangedrongen, omdat ze er door de berichtgeving in de media van overtuigd waren geraakt dat Van der G. aan het syndroom van Asperger leed.

Remkes
Opmerkelijk was nog dat het hof zich zeer kritisch uitliet ten aanzien van politici die zich hadden bemoeid met het strafproces. Vooral minister Remkes moest het ontgelden. Die had na het vonnis van de rechtbank zijn verbazing uitgesproken over de hoogte van Volkerts straf. Het hof noemt dit "ongepast en riskant" en sprak van "ministeriële onwetendheid of onverschilligheid."

Het OM en de advocaten van Van der G. zijn respectievelijk "erg tevreden" en "niet ontevreden" over het arrest, omdat een aantal van hun argumenten door het hof zijn overgenomen.

De oudste broer van Pim Fortuyn, Marten, zegt goed te kunnen leven met het arrest. "De motivatie van de het hof is erg goed, veel beter dan bij de rechtbank. De uitspraak is een goed signaal naar andere malloten die zich zoiets in het hoofd zouden willen halen." Hij hoopt van harte "dat het boek dicht kan".

Hoofdpunten pagina
Overzicht dossiers


Inhoud dossier

Nieuwsoverzicht

Uitspraken proces
. hoger beroep
. rechtbank

Een jaar later
. herdenkingen
. foto's herdenkingen
. ooggetuigen
. Den Haag Vandaag

6 mei 2002
. Fortuyn vermoord
. reconstructie
. "Even na zessen"
. foto's arrestatie
. eerste reacties
. rapport beveiliging

Nederland rouwt
. spontane uitingen
. begrafenis
. herbegrafenis

Portretten
. Pim Fortuyn

. Volkert van der G.

Site tips