De Amsterdamse rechtbank heeft Volkert van der G. veroordeeld tot achttien jaar cel voor de moord op Pim Fortuyn. De rechtbank achtte de 33-jarige Harderwijker schuldig aan het opzettelijk en met voorbedachten rade vermoorden van Fortuyn, het bedreigen van diens chauffeur met een vuurwapen en verboden wapenbezit.

Maar de rechtbank vond een levenslange celstraf, zoals geëist door het Openbaar Ministerie, te ver gaan. Anders dan officier van Justitie Plooy meende voorzitter Bauduin van de rechtbank, dat er geen sprake was van een politieke moord. De moord was weliswaar een inbreuk op het democratische proces, maar heeft de democratie niet onherstelbaar beschadigd, aldus Bauduin.

Ook achtte de rechtbank de kans op herhaling klein. Van der G. lijdt weliswaar aan persoonlijkheidsstoornis, maar die heeft volgens de rechter geen rol gespeeld bij de moord. De verdachte was volgens Bauduin dus volledig toerekeningsvatbaar. Hij volgde hiermee het oordeel van het Pieter Baan Centrum.

Bauduin nam ook afstand van het pleidooi van de verdediging. Hij erkende dat Van der G. er werkelijk van overtuigd was dat de denkbeelden van Fortuyn een gevaar waren voor kwetsbare groepen in de samenleving. "Maar dat kan nooit een moord rechtvaardigen", aldus Bauduin.

Ook in de bemoeienis van de politiek met de strafzaak zag hij geen reden voor strafvermindering. Bovendien was het cameratoezicht en de beperkingen waarmee de verdachte tijdens zijn voorarrest te maken heeft gehad, volgens de rechtbank wel degelijk rechtmatig.

Beroep
Het Openbaar Ministerie (OM) in Amsterdam gaat in hoger beroep tegen het vonnis. Plaatsvervangend hoofdofficier van justitie Hofstee zei in NOVA de straf te laag te vinden. Hij vindt dat er wél een politieke moord is gepleegd. Ook acht Hofstee, anders dan het Pieter Baan Centrum, de kans op herhaling denkbaar.

Als het gerechtshof het vonnis van de rechtbank in hoger beroep bekrachtigt, kan Van der G. in 2014 weer als vrij man rondlopen. In Nederland geldt dat een gevangene tweederde van de hem opgelegde straf moet uitzitten, in dit concrete geval dus twaalf jaar. Die termijn is op de dag van het voorarrest, op 6 mei 2002, ingegaan.

Reacties
Het vonnis stuit vooral bij Fortuyns familie en zijn aanhangers op veel onbegrip. Simon Fortuyn zegt meer verbitterd te zijn over de motivering van de straf, dan over de uiteindelijke strafmaat. "Ik ben niet zo rancuneus dat iemand de rest van zijn leven in het gevang moet zitten."

Marten Fortuyn vindt dat "de rechtbank met deze uitspraak geen moed heeft getoond. Na de eis van levenslang van de officier van justitie heeft de rechtbank een kans voorbij laten gaan in een unieke zaak, een unieke moord."

Ook de LPF had gerekend op levenslang. Een levenslange gevangenisstraf was volgens de LPF-fractie wel gerechtvaardigd, want "de kans op herhaling is wel degelijk aanwezig, zeker omdat Van der G. geen spijt heeft betuigd".

Fractieleider Herben, die bij de rechtszaak aanwezig was, was zichtbaar ontdaan door de uitspraak. "Er gaat absoluut geen afschrikkende werking vanuit. Ik maak me er als politicus ernstig zorgen over. Hoeveel gekken lopen er wel niet op straat rond die zich een plekje in de geschiedenisboekjes willen verwerven door een politicus te vermoorden?"

Lees ook: Samenvatting van de uitspraak
Lees ook: Onderdelen uit het pleidooi
Lees ook: Onderdelen uit het requisitoir

Nieuwsoverzicht

Uitspraken proces
. hoger beroep
. rechtbank

Een jaar later
. herdenkingen
. foto's herdenkingen
. ooggetuigen
. Den Haag Vandaag

6 mei 2002
. Fortuyn vermoord
. reconstructie
. "Even na zessen"
. foto's arrestatie
. eerste reacties
. rapport beveiliging

Nederland rouwt
. spontane uitingen
. begrafenis
. herbegrafenis

Portretten
. Pim Fortuyn
. Volkert van der G.

Site tips