Decembermoorden: smet op Surinaams blazoen
 
"Een zwarte bladzijde in de geschiedenis". Zo noemde de Surinaamse Bouterse de Decembermoorden een jaar geleden. Hij was achttien jaar geleden de baas van het leger, toen op 8 december vijftien vermeende tegenstanders van het toenmalige militaire regime koelbloedig werden vermoord.

De slachtoffers: de advocaten John Baboeram, Kenneth Goncalves, Eddy Hoost en Harold Riedewald, de journalisten Bram Behr, Lesly Rahman, Jozef Slagveer en Frank Wijngaarde, vakbondsleider Cyrrill Daal, de universitair docenten Gerard Leckie en Suchrin Oemrawsingh, de soldaten Surendre Rambocus en Jiwansingh Sheombar, oud-minister André Kamperveen en zakenman Sonradj Sohansingh.Op de zwarte dag in 1982 vinden advocaten, journalisten, universitair docenten, soldaten, een oud-minister, zakenman en een vakbondsleider de dood. De officiële lezing is dat de arrestanten op de vlucht waren doodgeschoten. Eén voor één zijn de zestien mannen omgebracht in het militaire hoofdkwartier Fort Zeelandia. De machthebbers verdachten ervan een complot tegen hen te hebben beraamd.

De vakbondsleider Fred Derby overleeft de decembermoorden. Het hoe en waarom daarvan is nog steeds een mysterie. Derby zegt de ervaringen te pijnlijk te vinden om erover te praten. Bouterse heeft hem ervan beschuldigd 'de mol' te zijn geweest bij de moorden, de reden waarom hij als enige zou zijn gespaard. Derby heeft zijn rol als spion overigens ontkend.

Derby, de enige overlevende Twee jaar voor de moorden, in 1980, had een groep van zestien onderofficieren een militaire staatsgreep gepleegd in Suriname. Onder hen is ook Bouterse, van wie al snel blijkt dat hij de sterkste is. Onder de bevolking en militairen leidt dit na verloop van tijd echter tot onvrede. Op 11 maart 1982 mislukt een tegencoup. Bouterse en zijn aanhang trekken de teugels flink aan, maar overal in het land zijn protesten en demonstraties voor democratisering. De machthebbers in Paramaribo laten uiteindelijk zestien tegenstanders oppakken en ombrengen. De decembermoorden zijn een feit.

De moorden worden met recht een zwarte bladzijde in de geschiedenis genoemd. Veel Surinamers emigreren naar Nederland en de Nederlandse overheid besluit de ontwikkelingshulp aan het land op te schorten. Bouterse heeft zich niet vaak uitgelaten over de moord, maar nam uiteindelijk de verantwoordelijkheid met de woorden "Het was zij of wij."

Ondanks internationale rapportages die de misstanden aan het licht brengen, zijn de moorden nooit eerder officieel onderzocht. Nabestaanden zijn echter een juridische actie begonnen, om nu achttien jaar na dato, alsnog berechting te bewerkstelligen. Op 1 november 2000 werd door het gerechtshof in Paramaribo besloten dat er een onderzoek komt naar de slachting. In Nederland is de beslissing over vervolging van Bouterse nog niet gevallen.

Hoofdpunten pagina
Overzicht dossiers

Dossier Suriname 25 jaar

Factsheet Suriname

Van autonomie naar onafhankelijkheid

De Decembermoorden

NOS-reportages

Site tips