| Conflict rond invoering 'rondje om de kerk' |
|
25
maart 1999: het rondje om de kerk komt op tafel Juni 2000 - maart 2001: de eerste personeelsacties Maart 2001: commissie van wijze mannen (Stekelenburg-Blankert) April 2001: landelijke stakingen leggen treinverkeer plat April 2001 - mei 2001: akkoord bereikt... en weer verworpen 10 juni 2001: de invoering van het rondje om de kerk Het NS-conflict draaide officieel om het befaamde 'rondje om de kerk', dat de NS op 10 juni 2001 hebben ingevoerd. Maar volgens de meeste mensen ging het eigenlijk om heel andere dingen, zoals een ernstig verstoorde machtsverhouding tussen werkgever en werknemers en een concurrentiestrijd tussen de vakbonden. 25 maart 1999: het rondje om de kerk komt op tafel De term rondje om de kerk staat voor een plan om conducteurs en machinisten een beperkt aantal trajecten per dag te laten afleggen, dat de NS-top op 25 maart 1999 presenteert. Het moet verandering brengen in het beleid om machinisten en conducteurs kriskras door het land te laten reizen. Dat zou tot een opeenhoping van vertragingen leiden, omdat treinen moeten wachten op personeel dat te laat arriveert.  Veel
conducteurs en machinisten zijn radicaal tegen het rondje om de kerk.
Ze zijn bang dat hun werk er te saai door wordt. Bovendien is voor
de invulling van het nieuwe dienstrooster extra personeel nodig. Dat
is er nog niet, zodat de werkdruk flink zal toenemen. Terug naar boven juni 2000 - maart 2001: de eerste personeelsacties Sinds juni 2000 wordt regelmatig actie gevoerd tegen het rondje om de kerk. Aanvankelijk nemen tamelijk anonieme personeelscollectieven het voortouw. Later nemen de vakbonden FNV Bondgenoten en VVMC het over. Zij staan lijnrecht tegenover de NS-directie. Eind januari 2001 voeren de twee partijen een zogenoemd 'vredesoverleg'. Het verloopt zeer moeizaam. Al snel trekt de VVMC, de grootste bond voor rijdend NS-personeel, zich terug omdat het rondje om de kerk niet ter sprake komt.  FNV
Bondgenoten, CNV Spoorwegen en de Vereniging van Hoger Personeel (VHS)
bereiken na een weekend overleg uiteindelijk een akkoord met de NS.
Het personeel zal voortaan inderdaad hooguit twee trajecten per dag
afleggen, maar die trajecten zullen niet elke dag hetzelfde zijn.
In maart distantieert FNV Bondgenoten zich van het akkoord, omdat de achterban van de vakbond er niet mee instemt. In een brief aan de NS-directie stelt de bond dat het rondje om de kerk voorlopig moet worden uitgesteld. Terug naar boven Maart 2001: commissie-Stekelenburg-Blankert 
Minister Netelenbos stelt op 9 maart een commissie van 'wijze mannen'
in, die het conflict bij de NS moet oplossen. Leden zijn de oud-FNV-voorzitter
Stekelenburg en oud-werkgeversvoorzitter Blankert. Zij adviseren op
20 maart ook uitstel van de invoering van het anti-vertragingsplan.
De NS-directie verwerpt dat voorstel meteen, met als argument dat het technisch te laat is om de invoering terug te draaien. Dat zou tot een chaos in de treindienst leiden. De commissie Stekelenburg-Blankert besluit op 26 maart haar opdracht terug te geven aan de minister. Terug naar boven April 2001: landelijke stakingen leggen treinverkeer plat 
De VVMC stelt de NS dezelfde week een ultimatum: er moet uitzicht
komen op afspraken met de bonden, anders zal er op 2 april worden
gestaakt. De bond blaast de actie op het laatste moment af, omdat
er overeenstemming wordt bereikt over de instelling van een onafhankelijke
arbitragecommissie (de commissie-De Ruiter). Die gaat bekijken of
het nieuwe dienstrooster per sé op 10 juni moet worden ingevoerd. FNV
Bondgenoten stelt een nieuw ultimatum, dat op 4 april afloopt. Deze
bond vindt dat er een harde toezegging moet komen dat de invoering
van het nieuwe dienstrooster op 10 juni van tafel gaat. De directie
komt hier niet aan tegemoet. Op 5 en 6 april legt de FNV het treinverkeer in heel Nederland nagegoeg 'plat'. De NS-directie probeert nog met enige regelmaat een stoptrein tussen grotere steden te laten rijden, maar dit lukt nauwelijks omdat collega's van de stakers weigeren 'besmet werk' te doen. De VVMC heeft nog een staking op de agenda staan voor 11 april en 12 april. Die gaat niet door als er een akkoord met alle vakbonden in het verschiet is. De NS-directie en de bonden ontmoeten elkaar op 9 april. De sfeer is aanvankelijk positief. Er zou zelfs een akkoord binnen handbereik zijn. 
Maar op de valreep fluiten kaderleden van FNV Bondgenoten hun onderhandelaar,
Van den Berg, terug. Zij willen alleen een akkoord sluiten als '10
juni' van de baan is. Op 12 april legt de VVMC het werk neer, nadat
nieuw overleg met de directie is vastgelopen.Op 13 april besluiten de partijen, op voorstel van minister Netelenbos van Verkeer, om een afkoelingsperiode van ruim een week in acht te nemen. De minister vreest dat de situatie anders verder escaleert. Terug naar boven Akkoord bereikt... en weer verworpen De afkoelingsperiode werpt zijn vruchten af: als de NS en de bonden op 23 april weer om de tafel gaan zitten, wordt toch een akkoord bereikt. Het omstreden nieuwe dienstrooster - met daarin het rondje om de kerk - wordt op 10 juni ingevoerd. Maar de ondernemingsraad van de NS mag een plan voor alternatieve roosters maken.  De
personeelscollectieven van de NS voelen zich verraden door het akkoord
en noemen de gemaakte afspraken vaag. Ook FNV Bondgenoten is niet
enthousiast. "We hadden liever een klinkend resultaat behaald,
maar meer zat er niet in", aldus een woordvoerder. Drie weken
nadat het akkoord is bereikt, verwerpt de achterban van de vakbond
het weer.Daarop besluit de NS-directie dat zij ook niet meer aan de overeenkomst is gebonden. De belangrijkste voorwaarde voor inwerkingtreding van de overeenkomst was namelijk dat de achterban van alle bonden ermee zou instemmen. De NS zeggen nu geen andere mogelijkheid meer te hebben dan terug te grijpen op het basisakkoord van twee jaar geleden. Dat betekent dat het rondje rond de kerk doorgaat, zonder dat de Ondernemingsraad een plan voor alternatieve roosters mag bedenken. Terug naar boven 10 juni 2001: de invoering van het rondje om de kerk  De
invoering van het nieuwe dienstrooster op zondag 10 juni verloopt
niet vlekkeloos. Er vallen zo'n honderd treinen uit, veel meer dan
normaal. Vooral Amsterdam en omgeving vormen een knooppunt.Ook op de eerste werkdag waarop de dienstregeling geldt, vallen tientallen treinen uit. Volgens de NS heeft dat te maken met ziekmeldingen en een tekort aan treinstellen. Het rondje om de kerk zou er niks mee te maken hebben. Volgens de reizigersorganisatie Rover laten de spoorwegen uitvallen omdat daar geen boete op staat, terwijl de overheid voor een vertraagde trein wel een boete kan opleggen. Aan de oproep van personeelscollectieven om stiptheidsacties te voeren wordt nauwelijks gehoor geven. Op 23 juni blijkt uit cijfers van de NS dat het nieuwe dienstrooster tot meer in plaats van minder vertragingen leidt. Nog maar 71 procent van de treinen rijdt op tijd. Voor de invoering van het 'rondje' was dat nog 85,3 procent was. Het streefcijfer is 88 procent. Terug naar boven Leek ook, voor de gebeurtenissen na 10 juni: ons nieuwsoverzicht. |
Hoofdpunten
pagina
Overzicht dossiers |
Nieuwsoverzicht
2002 |