Vaccineren: hoe zit dat?
 
De situatie tot 1991
In het verleden werd in de Europese Unie de hele veestapel tegen mkz ingeënt. Toen in 1991 de ziekte binnen Europa uitgeroeid was, stapte de Unie over op een non-vaccinatiebeleid. Het verbod op vaccineren tegen mkz werd vastgelegd in het besluit 'sera en entstoffen', gebaseerd op artikel 3 van de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren. Toen al snapte de EU dat het economisch veel voordeliger was om niet te enten.

Gevolgen vaccineren
Als de veestapel gevaccineerd is tegen mkz, mogen dieren en dierproducten voor lange tijd niet geëxporteerd worden. Dat komt doordat de antilichamen die dieren door het vaccin aanmaken, niet onderscheiden kunnen worden van de antilichamen die tegen de ziekte aangemaakt worden. Je kunt dus niet merken of een dier besmet is of alleen maar gevaccineerd is. Daarom vertrouwen andere landen de importen uit een vaccinerend land niet meer en houden ze ermee op.

Als er toch geënt zou worden, zouden landen als de Verenigde Staten geen vlees meer importeren, wat voor de economie rampzalig zou zijn. Uit cijfers van het CBS blijkt dat de mond- en klauwzeercrisis van het afgelopen voorjaar, ondanks het non-vaccinatiebeleid, remmend heeft gewerkt op de groei van de economie. De groei is in het tweede kwartaal uitgekomen op anderhalf procent. Zonder de mkz-crisis, zo heeft het CBS berekend, zou dat 0,3 procent meer zijn geweest.

De situatie tijdens de crisis
Om een verdere verspreiding van mond- en klauwzeer in Nederland tegen te gaan, wilde minister van Landbouw Brinkhorst alle evenhoevigen inenten. Brinkhorst kreeg echter bar weinig steun van zijn EU-collega's of de Europese Commissie. Alleen noodvaccinaties mochten onder strikte voorwaarden worden uitgevoerd: enkel wanneer de ziekte zich verder zou verspreiden en de vernietigingscapaciteit tekortschiet.

Op drie april besluit minister Brinkhorst dat alle mkz-gevoelige dieren tussen de IJssel en de Veluwe moeten worden gevaccineerd. Een dag later mogen EU-lidstaten onder voorwaarden beschermde diersoorten in dierentuinen vaccineren.

De situatie na de crisis

Begin juli wil minister Brinkhorst een mond- en klauwzeertest verplicht invoeren: er zou elke maand een dierenarts bij bedrijven moeten langsgaan om te kijken of de dieren niet met mkz besmet zijn. Bovendien zouden ook bloedmonsters moeten worden genomen van schapen als ze vervoerd worden naar een ander bedrijf. Boeren omschrijven het plan van Brinkhorst als "onuitvoerbaar, onnodig en inefficiënt."

Enkele dagen later besluit minister Brinkhorst in overleg met LTO Nederland dat een eenmalige mkz-test voor de hele veestapel genoeg is. Schapen en geiten hoeven niet elke maand op mkz te worden gecontroleerd, kalveren vooralsnog wel.

Hoofdpunten pagina
Overzicht dossiers

Inhoud dossier

Nieuwsoverzicht
mei
april
maart
februari
januari

2001
november
september
augustus
juli
juni
mei
april
maart
februari

Mond- en klauwzeer
in Nederland

De veemarkten

Wat is MKZ?

De financiële kant

Vaccineren: hoe zit dat?

De situatie in Groot-Brittannië

Het begin

Eerdere uitbraken

Site tips