Een historisch moment was het. In de nacht van 28 op 29 juni 2001 landde een helikopter met Slobodan Milosevic om kwart over één 's nachts op de binnenplaats van de Scheveningse gevangenis. Nog geen jaar eerder, bij de verkiezingen van 24 september 2000, is Milosevic president. De ontwikkelingen in de tussentijd zijn dan ook stormachtig.

Val van de president
Op zondag 24 september gingen de inwoners van Joegoslavië naar de stembus voor de presidents- en parlementsverkiezingen. De verkiezingen verliepen chaotisch. Zowel president Milosevic als oppositiekandidaat Kostunica eisten de overwinning op.

Milosevic, die van fraude met stembiljetten werd beschuldigd, schreef een tweede verkiezingsronde uit voor zondag 8 oktober. De oppositie weigerde echter daar aan mee te doen en riep de bevolking op het land lam te leggen en Milosevic te dwingen te vertrekken.

Bij de grootste steenkolenmijn van Servië in Kolubara legden vierduizend werknemers het werk neer. Zelfs de staatsmedia sloten zich bij de opstand aan. In de Servische hoofdstad Belgrado liep op 5 oktober een massabetoging uit de hand. Demonstranten bezetten het parlement, de nationale televiesiezender en politiebureaus.

De politie en het leger traden 's avonds niet langer op. Als oppositieleider Kostunica zichzelf uitroept tot president van Joegoslavië lijkt de machtswisseling een feit. Op zaterdag 7 oktober werd Kostunica tijdens de eerste zitting van het nieuwgekozen parlement beëdigd tot president. Daarmee kwam formeel een eind aan 13 jaar heerschappij van Milosevic.

Gevangenis
In het volgende voorjaar, april 2001, horen de inwoners van Belgrado dat Milosevic is opgepakt en vanuit zijn villa naar een gevangenis is gebracht. Daar gingen dertig uren van zenuwslopende onderhandelingen aan vooraf. De politie had zich rond de villa opgesteld, Milosevic had zich binnen verschanst. De oud-president zou hebben gedreigd zelfmoord te plegen en zijn gezin om te brengen. Uiteindelijk liet hij zich naar zijn cel brengen.

Minister van Justitie Batic haast zich te verklaren dat de arrestatie van Milosevic niets met het Joegoslavië-tribunaal te maken heeft. De regering lijkt hem koste wat kost in eigen land te willen berechten. Maar Carla del Ponte, aanklaagster van het tribunaal, voorspelt doodleuk dat Milosevic voor het eind van het jaar naar Den Haag overgebracht zal worden.

En Del Ponte krijgt gelijk. Premier Djindjic wil de relatie met het Westen aanhalen en zoekt samenwerking met het strafhof. Hij gaat daarmee recht tegen de wens van president Kostunica in, maar bereikt wat hij wil: op 29 juni 2001 zit Milosevic in het Scheveningse cellenblok van het Joegoslavië-tribunaal. Op 12 februari 2002 is zijn proces begonnen.

Als beloning voor de uitlevering krijgt Joegoslavië van de internationale gemeenschap (Europese Unie, Verenigde Staten en Wereldbank) een bedrag van 1,28 miljard dollar, om de verwoeste infrastructuur in het land te herstellen.

Inhoud Milosevic

Nieuwsoverzicht

Milosevic voor de rechtbank

Heikelien Verrijn Stuart analyseert het proces

Een tribunaal voor voormalig Joegoslavië

Van Belgrado naar Den Haag

Portret Milosevic

Portret Mira Markovic

Site tips