Rio de Janeiro - 1992
Berlijn - 1995
Kyoto - 1997
Den Haag - 2000
Bonn - 2001


Rio de Janeiro - 1992
De eerste klimaatconferentie van de Verenigde Naties wordt in 1992 gehouden in Rio de Janeiro. In de jaren '80 was bij wetenschappers het besef doorgedrongen dat de toenemende uitstoot van broeikasgassen leidt tot een stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde. De klimaatverandering die daarvan het gevolg is, vormt een ernstige bedreiging voor mens en milieu. De 150 deelnemende partijen aan de klimaatconferentie zijn het erover eens dat die ontwikkeling een halt moet worden toegeroepen.

De partijen maken in Rio de Janeiro de eerste - niet bindende - afspraken die moeten leiden tot vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Die afspraken worden vastgelegd in het Klimaatverdrag. De doelstelling van het verdrag is: "Het stabiliseren van de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer op een zodanig niveau dat een gevaarlijke menselijke invloed op het klimaat wordt voorkomen." De deelnemende geïndustrialiseerde landen spreken af dat zij zich zullen inspannen om in het jaar 2000 de gezamenlijke uitstoot (emissies) van broeikasgassen terug te brengen tot het niveau van 1990.
Terug naar boven


Berlijn - 1995
Het Klimaatverdrag is een eerste stap op de goede weg, maar het is duidelijk dat de partijen bindende afspraken moeten maken en dat er een systeem moet komen om controle mogelijk te maken. Bovendien is het de vraag of stabilisatie van de uitstoot wel voldoende is om de doelstelling te bereiken. In 1995 komen de partijen die het Klimaatverdrag ondertekenden opnieuw bijeen in Berlijn. Daar besluiten ze op welke punten er verder onderhandeld moet worden om de maatregelen in het verdrag aan te scherpen. Ook wordt duidelijk dat er afspraken moeten komen voor na het jaar 2000. De partijen leggen vast dat de eerste uitstootbeperkingen van broeikasgassen in de geïndustrialiseerde landen moet plaatsvinden en niet in ontwikkelingslanden. Het Berlijn-mandaat vormt de basis voor het Kyoto Protocol in 1997.
Terug naar boven


Kyoto - 1997
In het Japanse Kyoto komen alle partijen in 1997 opnieuw bij elkaar. Daar wordt het Kyoto Protocol aangenomen in aanvulling op het Klimaatverdrag. De industrielanden spreken af om de uitstoot van broeikasgassen in de periode 2008-2012 gemiddeld met 5 procent te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990.

Per land gelden uiteenlopende reductiepercentages. Zo moeten de Verenigde Staten de uitstoot met 7 procent verminderen, voor Japan geldt 6 procent en voor de Europese Unie als geheel 8 procent. Er zijn ook landen met een de uitstoot mogen laten groeien. Die hebben bijvoorbeeld omdat zij een relatief lage economische groei hebben en in staat gesteld moeten worden verder te groeien. Daardoor is het mogelijk dat Portugal de uitstoot met maximaal 27 procent mag vermeerderen, terwijl Nederland een vermindering van 6 procent moet halen.

Om te voldoen aan de eis tot verminderen van de uitstoot kunnen de landen gebruik maken van een aantal ‘flexibele instrumenten’.
. Zij mogen landen de opname van broeigaskassen door de aanleg van nieuwe bossen (zogenaamde 'sinks') meetellen bij het realiseren van de reductie. . Zij mogen in emissierechten mogelijk. Dat wil zeggen dat partijen die meer uitstoot verminderen dan ze verplicht zijn, hun ‘overschot’ kunnen verkopen aan een andere partij.
. Rijke landen krijgen de mogelijkheid te investeren in ‘schone’ energie in armere landen. Nieuwe kolen- of kerncentrales worden gebouwd in landen als India en China. De rijke landen komen zo in het buitenland op een goedkope manier van een deel van hun emissieverplichtingen af.
Terug naar boven


Den Haag - 2000
De hooggespannen verwachtingen voor de klimaatconferentie in Den Haag lopen uit op een teleurstelling. Het lukt de partijen niet de doelstellingen van 'Kyoto' om te zetten in concrete beslissingen met een verplichtend karakter. Heet hangijzer is de vraag in hoeverre bossen en landbouwgrond mogen worden opgevoerd als natuurlijke CO2-eters en hoeveel schone lucht een land in het buitenland mag kopen.

Vooral de Europese Unie vindt dat er te weinig garanties zijn dat de reducties die in Kyoto zijn afgesproken ook werkelijk gehaald kunnen worden. De EU wijst Amerika en Japan als 'dwarsliggers' aan op dit gebied. Ondanks een compromisvoorstel van voorzitter Pronk worden de partijen het niet eens en kan er in Den Haag geen akkoord gesloten worden.

Voorzitter Pronk krijgt veel lof voor zijn inzet, vasthoudendheid en pogingen om van de conferentie een succes te maken, maar hij is na afloop zeer teleurgesteld over de mislukte top. Pronk meent in een reactie dat de EU-landen te lang gewacht hebben met onderhandelen. De Duitse minister Trittin van Milieu zou een sleutelrol hebben gespeeld in het mislukken van de klimaattop doordat hij op het laatste moment een compromisvoorstel van de Britten heeft tegengehouden.


De milieuorganisaties, die uitvoerig actie hebben gevoerd tijdens de klimaatconferentie, zijn boos en teleurgesteld over de uitkomst. Ze wijten de mislukking aan de starre opstelling van de VS, Canada, Japan en Australië.
Terug naar boven


Bonn - 2001
Wat velen niet hadden durven dromen, gebeurt in Bonn. Op het allerlaatste moment rolt er toch een akkoord uit het overleg tussen de 180 deelnemende landen. Een staande ovatie voor voorzitter Pronk is het resultaat.

Dwarsligger Japan wordt na moeizame onderhandelingen over de streep getrokken. Het land weigerde in eerste instantie in te stemmen met de voorgestelde strafmaatregelen die zouden staan op het niet naleven van het akkoord. Minister Pronk was echter bereid de tekst op dit punt aan te passen. Er komen wel straffen, maar geen boetes.

Een land moet voor elke ton CO2 die het te weinig reduceert 0,3 ton extra reduceren. Staatssecrtaris Benschop van Buitenlandse Zaken die ook op de conferentie aanwezig was vindt dat voldoende straf. Hij spreekt van een grote dag voor het milieu omdat de 180 landen op de conferentie unaniem akkoord zijn gegaan met een aantal belangrijke maatregelen om de uitstoot van koolstofdioxidegassen te verminderen. Zo zullen er wereldwijd nieuwe bossen worden geplant, er zal een controlesysteem worden ontwikkeld om de schadelijke gassen te meten en ieder land moet zich inspannen om energiebesparende maatregelen te nemen.
Terug naar boven