In
Amsterdam spraken deze maand 1700 wetenschappers over klimaatverandering
De dampkring rond de aarde bepaalt
mede het klimaat op aarde. Die filtert het zonlicht, waardoor de planeet
beschermd tegen een overdosis aan ultraviolette straling. Anderzijds
houdt de dampkring een deel van de warmte vast, die de aarde uitstraalt.
Samen heet dit het natuurlijk broeikaseffect.
Versterkt broeikaseffect
Kooldioxide,
CO2, is het belangrijkste broeikasgas dat van nature in de lucht voorkomt.
Andere broeikasgassen zijn methaan, lachgas en een aantal fluorverbindingen.
Pas als er te veel van deze stoffen in de lucht komen, ontstaat er
een probleem. Sinds de jaren '60 is de uitstoot van broeikasgassen
door de mens zo toegenomen dat de concentratie van deze gassen in
de atmosfeer aanzienlijk is gestegen.
Het overschot aan broeikasgassen is ontstaan door de sterke toename
van verbranding van fossiele brandstoffen zoals olie, gas en kolen.
De broeikasgassen hebben de eigenschap om warmte in de atmosfeer vast
te houden, waardoor het natuurlijk broeikaseffect wordt versterkt.
De temperatuur op aarde stijgt en daardoor verandert het klimaat.
Klimaatveranderingen
De
precieze gevolgen van het versterkte broeikaseffect zijn moeilijk
te voorspellen. Ook wetenschappers verschillen daarover nog van mening.
Toch zijn de meesten het erover eens dat het natuurlijk klimaatevenwicht
verstoord raakt als het broeikasgevaar niet tijdig wordt afgeremd.
In 1998 is het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) opgericht
door de Verenigde Naties, waarin wetenschappers uit de hele wereld
zijn vertegenwoordigd. Het IPCC bundelt de wetenschappelijke kennis
op het gebied van klimaatverandering en maakt het voor de politiek
toegankelijk.
Volgens het IPCC zal de temperatuur op aarde in het jaar 2100 met
1 tot 3,5 graden celcius zijn gestegen ten opzichte van 1990, als
de huidige trends zich voortzetten. Dat betekent dat de stijging van
de gemiddelde temperatuur op aarde dan veel sneller is gestegen dan
in de afgelopen 10.000 jaar. De zeespiegel zal 15 tot 95 centimeter
zijn gestegen door uitdijende oceanen en smeltende gletsjers en ijslagen.
De
gevolgen van deze veranderingen kunnen ingrijpend zijn. De invloeden
verschillen van regio tot regio, maar de aarde zal steeds meer te
kampen krijgen met grote natuurrampen. Enorme overstromingen zoals
in Mozambique, China en India zullen vaker voorkomen, net als extreme
droogte in bijvoorbeeld de Afrikaanse landen.
Ook vrezen wetenschappers dat koraalriffen in de oceanen zullen afsterven
onder invloed van de stijgende temperaturen. Daardoor worden veel
zeedieren, die voor hun voedselvoorziening afhankelijk zijn van de
koraalriffen, in hun voortbestaan bedreigd.
Gevolgen voor Europa
Volgens een pas verschenen IPCC-bijdrage van 30 Europese wetenschappers
zullen de klimaatveranderingen ook ernstige gevolgen hebben voor Europa.
Het Middellandsezee-gebied zal te maken krijgen met verregaande verwoestijning,
waterschaarste en bosbranden.
In 2020 zullen er twee keer zoveel hete zomers voorkomen als nu en
in Spanje maar liefst vijf keer zoveel. Dat zal grote gevolgen hebben
voor bijvoorbeeld de watervoorziening en de landbouw. Toeristen
zullen het gebied mijden vanwege de extreme hitte.
Het is ook mogelijk dat door de temperatuurstijging een ziekte als
malaria weer de kop opsteekt in Zuid-Europa. Ook andere gevaarlijke
infectieziektes zoals de knokkelkoorts en het West-Nijlvirus zouden
in dit gebied kunnen uitbreken.
Noord-Europa krijgt volgens het rapport te maken met meer warme en
vooral natte winters. De wetenschappers voorspellen dat tegen het
eind van de eeuw 50 tot 90 procent van de gletsjers in de Alpen zal
zijn verdwenen. Nederland zal zich moeten voorbereiden op regelmatig
terugkerende overstromingen.
Harde maatregelen
Verantwoordelijk
voor het versterkte broeikaseffect zijn de industrie, het transport
(met name het vliegverkeer), maar ook individuele huishoudens.
Door te bezuinigen op de energiebesteding en door energiezuinige en
schonere machines, apparaten en vervoermiddelen te ontwikkelen, kan
een groot deel van de uitstoot van broeikasgassen beperkt worden.
Er zijn duurzame en harde maatregelen nodig om die uitstootbeperking
te realiseren en daardoor de klimaatveranderingen in te dammen. Daarvoor
zullen op korte termijn spijkers met koppen geslagen moeten worden
door de deelnemende partijen aan het Kyoto Protocol.
|
|
|