Het broeikaseffect
klik hier om het geluidsfragment te beluisterenIn Amsterdam spraken deze maand 1700 wetenschappers over klimaatverandering  
De dampkring rond de aarde bepaalt mede het klimaat op aarde. Die filtert het zonlicht, waardoor de planeet beschermd tegen een overdosis aan ultraviolette straling. Anderzijds houdt de dampkring een deel van de warmte vast, die de aarde uitstraalt. Samen heet dit het natuurlijk broeikaseffect.

Versterkt broeikaseffect
Het broeikaseffect kan ondermeer de bossen beïnvloedenKooldioxide, CO2, is het belangrijkste broeikasgas dat van nature in de lucht voorkomt. Andere broeikasgassen zijn methaan, lachgas en een aantal fluorverbindingen.

Pas als er te veel van deze stoffen in de lucht komen, ontstaat er een probleem. Sinds de jaren '60 is de uitstoot van broeikasgassen door de mens zo toegenomen dat de concentratie van deze gassen in de atmosfeer aanzienlijk is gestegen.

Het overschot aan broeikasgassen is ontstaan door de sterke toename van verbranding van fossiele brandstoffen zoals olie, gas en kolen. De broeikasgassen hebben de eigenschap om warmte in de atmosfeer vast te houden, waardoor het natuurlijk broeikaseffect wordt versterkt. De temperatuur op aarde stijgt en daardoor verandert het klimaat.

Klimaatveranderingen
Wateroverlast; het broeikaseffect verstoort waarschijnlijk het natuurlijke klimaatevenwicht  klimaatveranderingenDe precieze gevolgen van het versterkte broeikaseffect zijn moeilijk te voorspellen. Ook wetenschappers verschillen daarover nog van mening. Toch zijn de meesten het erover eens dat het natuurlijk klimaatevenwicht verstoord raakt als het broeikasgevaar niet tijdig wordt afgeremd.

In 1998 is het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) opgericht door de Verenigde Naties, waarin wetenschappers uit de hele wereld zijn vertegenwoordigd. Het IPCC bundelt de wetenschappelijke kennis op het gebied van klimaatverandering en maakt het voor de politiek toegankelijk.

Volgens het IPCC zal de temperatuur op aarde in het jaar 2100 met 1 tot 3,5 graden celcius zijn gestegen ten opzichte van 1990, als de huidige trends zich voortzetten. Dat betekent dat de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde dan veel sneller is gestegen dan in de afgelopen 10.000 jaar. De zeespiegel zal 15 tot 95 centimeter zijn gestegen door uitdijende oceanen en smeltende gletsjers en ijslagen.

Overstroming in AfrikaDe gevolgen van deze veranderingen kunnen ingrijpend zijn. De invloeden verschillen van regio tot regio, maar de aarde zal steeds meer te kampen krijgen met grote natuurrampen. Enorme overstromingen zoals in Mozambique, China en India zullen vaker voorkomen, net als extreme droogte in bijvoorbeeld de Afrikaanse landen.
Ook vrezen wetenschappers dat koraalriffen in de oceanen zullen afsterven onder invloed van de stijgende temperaturen. Daardoor worden veel zeedieren, die voor hun voedselvoorziening afhankelijk zijn van de koraalriffen, in hun voortbestaan bedreigd.

Gevolgen voor Europa
Volgens een pas verschenen IPCC-bijdrage van 30 Europese wetenschappers zullen de klimaatveranderingen ook ernstige gevolgen hebben voor Europa. Het Middellandsezee-gebied zal te maken krijgen met verregaande verwoestijning, waterschaarste en bosbranden.

In 2020 zullen er twee keer zoveel hete zomers voorkomen als nu en in Spanje maar liefst vijf keer zoveel. Dat zal grote gevolgen hebben voor bijvoorbeeld de watervoorziening en de landbouw. De klimaatveranderingen kunnen gevolgen hebben voor het toerismeToeristen zullen het gebied mijden vanwege de extreme hitte.

Het is ook mogelijk dat door de temperatuurstijging een ziekte als malaria weer de kop opsteekt in Zuid-Europa. Ook andere gevaarlijke infectieziektes zoals de knokkelkoorts en het West-Nijlvirus zouden in dit gebied kunnen uitbreken.

Noord-Europa krijgt volgens het rapport te maken met meer warme en vooral natte winters. De wetenschappers voorspellen dat tegen het eind van de eeuw 50 tot 90 procent van de gletsjers in de Alpen zal zijn verdwenen. Nederland zal zich moeten voorbereiden op regelmatig terugkerende overstromingen.

Harde maatregelen
WindmolensVerantwoordelijk voor het versterkte broeikaseffect zijn de industrie, het transport (met name het vliegverkeer), maar ook individuele huishoudens.
Door te bezuinigen op de energiebesteding en door energiezuinige en schonere machines, apparaten en vervoermiddelen te ontwikkelen, kan een groot deel van de uitstoot van broeikasgassen beperkt worden.

Er zijn duurzame en harde maatregelen nodig om die uitstootbeperking te realiseren en daardoor de klimaatveranderingen in te dammen. Daarvoor zullen op korte termijn spijkers met koppen geslagen moeten worden door de deelnemende partijen aan het Kyoto Protocol.

Hoofdpunten pagina
Overzicht dossiers

Inhoud dossier Klimaattop Bonn

Nieuwsoverzicht

Akkoord Bonn

Het broeikaseffect

De klimaattoppen

Site tips