"Het JSF-project kent alleen maar winnaars," zegt staatssecretaris
Van Hoof van Defensie als hij eindelijk het contract mag ondertekenen.
Nederland doet mee, Nederland investeert in de ontwikkeling van het
Amerikaanse gevechtsvliegtuig. Maar zonder slag of stoot is dat niet
gegaan.
Over
een jaar of acht zijn de F16's van het Nederlandse leger aan vervanging
toe. Naar alle waarschijnlijkheid worden ze opgevolgd door Joint Strike
Fighters, maar helemaal zeker is dat niet.
De JSF van vliegtuigbouwer Lockheed Martin is zo omstreden, dat het
kabinet een slag om de arm houdt. Nu Nederland meedoet aan de ontwikkeling
van de JSF zou het gek zijn als Nederland straks een ander toestel
aanschaft, maar premier Kok bezwoer meermalen dat dat niet voor honderd
procent is uitgesloten.
Europees
Dat is namelijk steeds een van de voornaamste bezwaren geweest: waarom
zou je je nu al binden aan een vliegtuig, als je in 2006 ook gewoon
een toestel van de plank kan kopen?
Daarnaast zou de JSF een een spaak in het wiel van een Europese defensiemacht
steken. Belangrijke landen als Groot-Brittannië en Duitsland
gaan met de Europese Eurofighter vliegen en met hen zou er geen materieel
meer uitgewisseld kunnen worden.
Het bedrijfsleven vond echter unaniem dat het de JSF moest worden.
De Amerikanen beloofden immers miljarden euro's aan 'compensatie-orders'.
Zo zou Philips onder meer beeldschermen en halfgeleiders voor de vliegtuigen
mogen leveren.
Voorschot
Er moet echter wel eerst 850 miljoen euro op tafel gelegd worden,
die de regering voorschiet. De industrie betaalt vanaf 2006 een deel
van het voorschot, zo'n 180 miljoen euro, terug. Tegenstanders vinden
dat allemaal te onzeker: komen die compensatie-orders er wel echt,
en haalt de overheid haar investering er wel uit?
Bovendien is de prijs van JSF-toestellen moeilijk te bepalen als het
vliegtuig nog in ontwikkeling is. De Amerikanen zelf voorspellen dat
ze tussen de 28 en 38 miljoen dollar per stuk gaan kosten, maar dat
kan zomaar flink oplopen. De concurrenten, de Eurofighter en de Rafale,
hebben een vaste prijs omdat ze al in productie zijn.
Tweede Kamer
Twee keer staakten de stemmen in de Kamer over het kabinetsbesluit
over deelname: 74 voor, 74 tegen. De regering vroeg de Amerikanen
uiteindelijk om uitstel, omdat ze de zaak 'over de verkiezingen wilde
tillen', en de mening wilde horen van de nieuwe Kamer, die wel eens
een heel andere samenstelling zou kunnen hebben.
Dat laatste was zeker waar. De nieuw toegetreden LPF, in grootte meteen
de tweede partij, voegde zich bij de voorstanders in de Kamer. Op
4 juni stemde een ruime meerderheid van 99 stemmen vóór
deelname aan de onwikkeling van de Joint Strike Fighter. PvdA, D66,
GroenLinks, SP en Leefbaar Nederland waren tegen. |
|
|