|
Abdullahs vredesplan |
Kroonprins
Abdullah II van Saudi-Arabië komt eind februari 2002 met
een plan, dat volgens velen niet meer is dan een opgewarmde
versie van VN-resolutie 242. Kern van het plan is dat Israël
zich terugtrekt tot de grenzen van 1967 en de Arabische wereld
de betrekkingen met de joodse staat normaliseert. De reacties
waren aanvankelijk enthousiast, maar leidden nergens toe.
|
| Al-Aqsa
Martelaren Brigades |
De
Brigades van de Martelaren van de al-Aqsa, zoals deze groep
voluit heet, bestaan nog maar enkele jaren. Ze komen voort uit
Fatah en worden gedoogd door
Arafat, al heeft hij ze nooit publiekelijk erkend of gesteund.
De Brigades zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de
recente zelfmoordaanslagen in Israël.
|
| Bush'
plan voor Israël |
Op
24 juni 2002 presenteert de Amerikaanse president Bush zijn
plan voor het Midden-Oosten. Hij stelt de Palestijnen een voorlopige
eigen staat in het vooruitzicht, op voorwaarde van "a new
leadership". Niemand betwijfelt dat Bush hiermee Arafat
definitief laat vallen.
Site tip: complete
tekst van Bush' toespraak
|
| Camp
David-akkoord |
In
1978 sluiten de Egyptische president Sadat en de Israëlische
premier Begin in samenwerking met de VS het Camp David-akkoord.
Het betreft de geleidelijke terugtrekking van Israël uit de
Sinaï, maar ook de toekenning van zelfbestuur aan de Palestijnen
op de Westoever en de Gazastrook. Behalve Egypte erkent geen
enkele Arabische staat het akkoord. Israël schuift de autonomie
van de bezette gebieden al snel op de lange baan.
Site tip: complete
tekst van het akkoord
|
| Fatah
|
Afkorting
van de Arabische naam voor de Palestijnse Bevrijdingsbeweging:
Harakat Tahrir Filistin (van rechts naar links). Fatah werd
in de vijftiger jaren opgericht door Arafat en zijn kompanen
om guerrilla-aanvallen op Israël uit te voeren en groeide uit
tot de sterkste en best georganiseerde Palestijnse beweging.
Israël beschuldigt Fatah van aanslagen, maar volgens de Palestijnen
biedt Fatah alleen op legale wijze verzet tegen de Israëliërs.
|
| Force
17
|
Persoonlijke
bewakingsdienst van Yasser Arafat. De groep bestaat uit ongeveer
3500 goed getrainde veiligheidsagenten.
|
| Hamas
|
Belangrijkste islamistische beweging in de Palestijnse gebieden.
Onstaan in 1987, na het begin van de eeste Intifadah. Hamas
erkent de staat Israël niet, is tegen de Oslo-akkoorden
en stelt zich voor de korte termijn de complete terugtrekking
van Israël uit de Palestijnse gebieden tot doel. De politieke
tak van Hamas is zeer populair omdat die bijvoorbeeld huizen
en scholen voor de Palestijnse bevolking bouwt. De Palestijnse
Autoriteit ziet haar macht ondermijnd, maar hoedt zich ervoor
Hamas te dwingen ondergronds te gaan. Hamas is verantwoordelijk
voor een groot deel van de recente aanslagen in Israël.
Leider: sjeik Yassin.
 Mustapha
Oukbih en Sjifra Herschberg over Hamas
(13-06-03)
|
| Hezbollah
|
'Partij
van God'. Deze groep komt begin jaren '80 op in Libanon, met
als voornaamste doel het verdrijven van de Israëlische troepen
uit het land. Als Israël zich in mei 2000 terugtrekt uit Zuid-Libanon,
omarmt Hezbollah de Palestijnse zaak. De beweging kent inmiddels
duizenden guerrillastrijders, en is ook actief in het Libanese
parlement. In de strijd tegen Israël en voor een islamitische
staat pleegde Hezbollah vele bloedige aanslagen, in Beiroet,
maar ook in de VS.
|
| Islamitische
Jihad |
'De
strijd tegen Israël is de strijd tegen het Westerse imperialisme
in islamitische landen, en daarmee een strijd voor de islam.'
Dat is het programma van deze relatief kleine en obscure groepering.
De islamitische Jihad is eind jaren '70 opgericht door Palestijnse
studenten in Egypte, geïnspireerd door de islamitische
revolutie in Iran.
|
| Mitchell-plan
|
VS-gezant
Mitchell brengt in mei 2001 een rapport uit waarin hij oproept
tot een staakt-het-vuren en de onmiddellijke stopzetting van
de bouw van joodse nederzettingen op Palestijns gebied. Dit
plan zou als basis voor vredesonderhandelingen moeten dienen,
maar heeft dat nooit kunnen waarmaken.
|
|
Oslo-akkoorden |
Het
Oslo-akkoord (officieel: Declaration of Principles) vormt de
basis van alle recente onderhandelingen tussen Israël en
de Palestijnen. Het kwam in het geheim tot stand in de Noorse
hoofdstad Oslo, en werd op 13 september 1993 in Washington ondertekend.
Legendarisch: toenmalig premier Rabin van Israël die na
aandringen van Clinton de hand van Yasser Arafat schudt. In
het akkoord, waarvan in 1995 een meer uitgewerkte versie (Oslo
II) is ondertekend, worden de doelen op lange termijn beschreven:
volledige terugtrekking van Israël uit de Gazastrook en
de Westoever en zelfbestuur voor de Palestijnen in die gebieden.
Site tip: volledige
tekst van de akkoorden
|
| Routekaart
|
De
VS, de EU, Rusland en de VN presenteerden afgelopen najaar een
nieuw vredesinitiatief. De zogeheten routekaart voorziet in
een Palestijnse staat in 2005 en is gebaseerd op het principe
land voor vrede, de beëindiging van de Israëlische bezetting
van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook en de VN-resoluties
242, 338 en 1397. De
Palestijnse staat moet er in drie stappen komen.
Lees ook: Routekaart:
een nieuwe weg naar vrede?
|
| Tanzim
|
Militair
onderdeel van Fatah. Opgericht in 1995, als tegenwicht voor
de 'legers' van bijvoorbeeld Hamas en Islamitische Jihad. Het
is onbekend hoeveel leden de Tanzim heeft, maar sommige schattingen
gaan uit van tienduizenden.
|
| Volksfront
voor de Bevrijding van Palestina |
Na
de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever
in 1967 wordt het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina
opgericht. De vernietiging van Israël is het doel. Een
bekende actie van het volksfront is de kaping van een Israëlisch
vliegtuig in 1978. In Uganda bevrijdde Israël in een dramatische
actie honderd gijzelaars uit het toestel.
|
|
Wye-akkoord |
In
1998 sluiten Yasser Arafat, toenmalig premier van Israël
Benjamin Netnayahu onder leiding van de Amerikaanse president
Clinton een akkoord in Wye Mills, Maryland. 'Land voor veiligheid'
is het motto. Het akkoord omhelst een plan om Palestijns terroristisch
geweld te stoppen; Israël zal zich gedeeltelijk terugtrekken
van de Westoever; een deel van het gebied gaat over van gedeelde
controle naar Palestijnse zeggenschap; 750 Palestijnse gevangenen
komen vrij; in Gaza komt een palestijns vliegveld. Na twee maanden
zet Netanyahu het akkoord in de ijskast omdat de Palestijnen
zich volgens hem niet aan de afspraken houden.
Site tip: The
Wye River Memorandum
|
Hoofdpunten
pagina
