Schandaal nekt president Indonesië
 
De eerste democratisch gekozen president van Indonesië, Abdurrahman Wahid, wordt op 23 juli 2001 afgezet, na een ambtsperiode van 21 maanden. Het Raadgevend Volkscongres heeft geen vertrouwen in hem. Wahid is er niet in geslaagd een einde te maken aan etnische en religieuze geweldsuitbarstingen. Ook de economische crisis duurt onverminderd voort.

Negen miljoen verdwenen
Een groot financieel schandaal maakt de situatie er niet beter op. Begin 2001 wordt bekend dat circa 9 miljoen gulden is verdwenen bij Bulog, het pensioenfonds van het nationale distributieorgaan voor rijst. Vice-voorzitter Sapuan van het fonds blijkt het geld te hebben overhandigd aan de masseur van de president. Die zou het geld in opdracht van Wahid hebben gevraagd voor de ontwikkeling van de provincie Atjeh.

Vanaf het begin zijn er vragen over het verhaal. Waarom zou Sapuan zoveel geld aan de masseur van de president overhandigen, als hij niet zeker weet of Wahid er achter zit? En wat is er waar van de geruchten dat de secretaris van staat en de minister van Buitenlandse Zaken meer van de zaak weten?

Kroongetuige spoorloos
De masseur, oftewel de kroongetuige, is sinds het uitlekken van het schandaal spoorloos. Wahid ontslaat Sapuan als vice-voorzitter van Bulog en stelt hem in staat van beschuldiging. Hij heeft onthuld dat het geld via de masseur is overgemaakt naar de rekeningen van vijf personen, waarvan minstens twee nauwe banden onderhouden met de secretaris van staat, Gunawan.

Gunawan is de rechterhand en een goede vriend van Wahid. Hij neemt meteen na het uitlekken van de affaire ontslag. Hij claimt onschuldig te zijn en zich uitsluitend terug te trekken om de president niet tot last te zijn.

Spotprent van Wahid. Op zijn buik staat: Bulog-gate en Brunei-gateKalla, de directeur van Bulog ten tijde van de uitbetaling van het geld, beweert dat de minister van Buitenlandse Zaken hem ooit heeft gepolst over de fondsen. Maar Shihab zelf zegt van niets te weten. Hij noemt zich "zo schoon als een wit blad papier".

Parlementaire enquête
Het verdwenen geld is inmiddels merendeels getraceerd en naar de politie gebracht. Maar de vragen blijven. Om die te beantwoorden stelt het parlement een enquête in. Daaruit blijkt dat Wahid schuldig is. Dankzij steun van zijn eigen partij (PDK) en de twee grootste partijen (de nationalistische PDI-P van vice-president Megawati en Golkar) leidt de parlementaire enquête niet tot een afzettingsprocedure. De president krijgt, op 1 februari, wel een berisping.

Wahid geeft toe dat hij met Sapuan heeft gesproken over de fondsen, maar dat hij besloot af te zien van verdere actie vanwege de bureaucratische rompslomp. In plaats daarvan zou hij een gift hebben gebruikt van 2 miljoen Amerikaanse dollars van de sultan van Brunei. Hij benadrukt dat het geld alleen is gebruikt voor de ontwikkeling van Atjeh, en dat hij geen cent voor zichzelf heeft gehouden. Volgens Wahid grijpt het volkscongres de beschuldigingen alleen aan om zijn presidentschap te ondermijnen.

Het volkscongres vindt het excuus van Wahid niet overtuigend en geeft hem op 30 april een tweede reprimande. Die legt hij echter naast zich neer. De roep om zijn afzetting wordt dan steeds sterker. De president zet alle zeilen bij om zijn lot te ontlopen. Om te beginnen draagt hij een een groot deel van zijn verantwoordelijkheden over aan vice-premier Megawati.

Wahid op bezoek in KalimantanSteeds dieper in de problemen
Verder dreigt Wahid voortdurend met het uitroepen van de noodtoestand in Indonesië, als het congres de afzettingsprocedure doorzet, zodat hij het parlement kan ontslaan en vervroegde verkiezingen kan uitschrijven. Als de chef van politie, Bimantoro, weigert daaraan mee te werken, ontslaat hij hem. Ook een aantal ministers wordt de laan uitgestuurd: Yudhoyono van Veiligheidzaken, Ksusumaatmadja van Maritieme Aangelegenheden en Sudarijanto van Economische Hervormingen.

Zijn actie brengt de president alleen maar dieper in de problemen. De politie, het leger en het parlement scharen zich achter politiechef Bimantoro, die weigert op te stappen. Op 23 juli besluit het congres in een speciale zitting Wahid af te zetten. Het wijst vice-president Megawati aan als zijn opvolger.


Hoofdpunten pagina
Overzicht dossiers


Inhoud dossier Indonesië

Nieuwsoverzicht

Interactieve kaart

Crisis in beeld

Schandaal nekt Wahid

Portretten
Megawati
Haz
Wahid
Rais

Dossier Molukken

Site tips