Portret Abdurrahman Wahid  
klik hier om het videofragment te bekijkenPotret in NOS-Journaal na afzetting
klik hier om het geluidsfragment te beluisterenRadioportret van Abdurrahman Wahid
 
De verkiezing van de invloedrijke moslimleider Abdurrahman Wahid tot vierde president van Indonesië komt in oktober 1999 voor velen als een verrassing. Vooral omdat de partij van Megawati Soekarnoputri (PDI-P) drie maanden daarvoor als winnaar tevoorschijn is gekomen uit de Indonesische verkiezingen.


Gus Dur

Wahid, in eigen land beter bekend onder zijn bijnaam Gus Dur, is bijna blind en de afgelopen jaren getroffen door twee hersenbloedingen. In het parlement wordt de president daarom altijd ondersteund als hij zich naar het spreekgestoelte begeeft. Net als de meeste Indonesische leiders is de 60-jarige Wahid afkomstig uit een hoge adellijke familie. Hij is opgeleid in Indonesië, Egypte, Irak en Canada.

Voorman van de moslims
Voordat hij aantreedt als president is hij lange tijd voorman van de belangrijkste Indonesische moslimgroepering Nadhlatul Ulama (30 miljoen leden). In die functie propageert Wahid vreedzame coëxistentie van verschillende religies. Indonesië herbergt behalve moslims een grote christelijke minderheid. De meeste aanhangers van Nadhlatul Ulama wonen op het platteland van Java, het grootste eiland van Indonesië.

Corruptieschandaal
Een financieel schandaal begin 2001 luidt het einde van het presidentschap van Wahid in. Hij is betrokken geweest bij verduistering van ruim 9 miljoen gulden uit het personeelsfonds van een overheidsdienst. Uit een parlementaire enquête blijkt dat Wahid het parlement in een tweede zaak, een schenking van de sultan van Brunei, 'niet consequent' heeft ingelicht. Hij krijgt twee waarschuwingen, waarmee de weg is vrijgemaakt voor een afzettingsprocedure.

Tegen islamisering
Terwijl sommige politici tijdens Wahids presidentschap stevig aandringen om de islam in de staat te institutionaliseren, heeft Wahid het idee van islamisering altijd verworpen. Hij houdt vol dat geloof een persoonlijke zaak is, die gescheiden moet zijn van de politiek. "Als de nieuwe partijen willen dat de islam een morele of opvoedkundige factor van belang wordt in de politiek, moeten zij dat weten", reageert Wahid op dit soort geluiden. "Maar als ze willen morrelen aan de wetten van dit land, dan moeten we dat tegenhouden." Deze opstelling maakt Wahid niet populair bij moslims, maar levert hem veel krediet bij niet-moslims in Indonesië zoals christenen en etnisch Chinezen.

Voor openheid
Vanwege zijn pleidooi voor gematigd pluralisme en openheid noemen sommigen hem de vader van de Indonesische democratie. Al in 1978 - dus nog tijdens de hoogtijdagen van het bewind van Soeharto en de bloedige strijd tegen het communisme - zegt Wahid: "Het enige wat ons land nu van ons verlangt is dat we samenwerken en streven naar vrijheid en de vestiging van een levende democratie."

In 1995 richt Wahid het Forum Demokrasi op, dat voortdurend campagne voert voor politieke hervormingen. Directe aanleiding is de dramatische val van president Soeharto.

Slaap
Wahids morele denkbeelden en zijn integriteit zijn volgens alle media boven iedere twijfel verheven. Maar mensen die hem kennen omschrijven hem ook als "patriarchaal, grillig, ongeduldig, ijdel en zwak". Hij is berucht vanwege zijn neiging om midden in een zin in slaap te vallen, als hij een tijdje vermoeiend werk heeft gedaan.

Rol militairen
Demonstratie IndonesiëDe manier waarop Wahid poogt het land bijeen te houden, valt niet bij iedereen in goede aarde. Met een deel van het militaire apparaat leeft Wahid op gespannen voet. Vanaf de eerste dag van zijn bewind tracht Wahid de rol van de militairen in de politiek geleidelijk terug te dringen.

Daarnaast wil Wahid de militante moslims ervan overtuigen dat zij hun ideaal van een onafhankelijke islamitische staat moeten opgeven. Hij wil opstandige regio's, zoals Atjeh en de Molukken meer autonomie geven. Verder wil hij het rechtssysteem helemaal onafhankelijk maken.

Zwakke punten
Wahids achilleshiel is zijn talent om mensen tegen zich in het harnas te jagen. Zo heeft hij welgezinde personen benoemd op invloedrijke posten in plaats van taken op democratische wijze te delegeren aan zijn medewerkers. Hoewel hij in interviews graag zegt dat hij het land alleen kan redden door samen te werken met alle partijen, wijst de praktijk uit dat hij vaak geen tegenspraak duldt.

Hoofdpunten pagina
Overzicht dossiers


Inhoud dossier Indonesië

Nieuwsoverzicht

Interactieve kaart

Crisis in beeld

Schandaal nekt Wahid

Portretten
Megawati
Haz
Wahid
Rais

Dossier Molukken

Site tips