|
Portret Abdurrahman Wahid |
|
Potret
in NOS-Journaal na afzetting
Radioportret
van Abdurrahman Wahid
De
verkiezing van de invloedrijke moslimleider Abdurrahman Wahid tot
vierde president van Indonesië komt in oktober 1999 voor velen
als een verrassing. Vooral omdat de partij van Megawati Soekarnoputri
(PDI-P) drie maanden daarvoor als winnaar tevoorschijn is gekomen
uit de Indonesische verkiezingen.
Gus Dur
Wahid, in eigen land beter bekend onder zijn bijnaam Gus Dur,
is bijna blind en de afgelopen jaren getroffen door twee hersenbloedingen.
In het parlement wordt de president daarom altijd ondersteund als
hij zich naar het spreekgestoelte begeeft. Net als de meeste Indonesische
leiders is de 60-jarige Wahid afkomstig uit een hoge adellijke familie.
Hij is opgeleid in Indonesië, Egypte, Irak en Canada.
Voorman van de moslims
Voordat hij aantreedt als president is hij lange tijd voorman van
de belangrijkste Indonesische moslimgroepering Nadhlatul Ulama (30
miljoen leden). In die functie propageert Wahid vreedzame coëxistentie
van verschillende religies. Indonesië herbergt behalve moslims
een grote christelijke minderheid. De meeste aanhangers van Nadhlatul
Ulama wonen op het platteland van Java, het grootste eiland van Indonesië.
Corruptieschandaal
Een financieel schandaal begin 2001 luidt het einde van het presidentschap
van Wahid in. Hij is betrokken geweest bij verduistering van ruim
9 miljoen gulden uit het personeelsfonds van een overheidsdienst.
Uit een parlementaire enquête blijkt dat Wahid het parlement
in een tweede zaak, een schenking van de sultan van Brunei, 'niet
consequent' heeft ingelicht. Hij krijgt twee waarschuwingen, waarmee
de weg is vrijgemaakt voor een afzettingsprocedure.
Tegen islamisering
Terwijl sommige politici tijdens Wahids presidentschap stevig aandringen
om de islam in de staat te institutionaliseren, heeft Wahid het idee
van islamisering altijd verworpen. Hij houdt vol dat geloof een persoonlijke
zaak is, die gescheiden moet zijn van de politiek. "Als de nieuwe
partijen willen dat de islam een morele of opvoedkundige factor van
belang wordt in de politiek, moeten zij dat weten", reageert
Wahid op dit soort geluiden. "Maar als ze willen morrelen aan
de wetten van dit land, dan moeten we dat tegenhouden." Deze
opstelling maakt Wahid niet populair bij moslims, maar levert hem
veel krediet bij niet-moslims in Indonesië zoals christenen en
etnisch Chinezen.
Voor openheid
Vanwege
zijn pleidooi voor gematigd pluralisme en openheid noemen sommigen
hem de vader van de Indonesische democratie. Al in 1978 - dus nog
tijdens de hoogtijdagen van het bewind van Soeharto en de bloedige
strijd tegen het communisme - zegt Wahid: "Het enige wat ons
land nu van ons verlangt is dat we samenwerken en streven naar vrijheid
en de vestiging van een levende democratie."
In 1995 richt Wahid het Forum Demokrasi op, dat voortdurend campagne
voert voor politieke hervormingen. Directe aanleiding is de dramatische
val van president Soeharto.
Slaap
Wahids morele denkbeelden en zijn integriteit zijn volgens alle media
boven iedere twijfel verheven. Maar mensen die hem kennen omschrijven
hem ook als "patriarchaal, grillig, ongeduldig, ijdel en zwak".
Hij is berucht vanwege zijn neiging om midden in een zin in slaap
te vallen, als hij een tijdje vermoeiend werk heeft gedaan.
Rol militairen
De
manier waarop Wahid poogt het land bijeen te houden, valt niet bij
iedereen in goede aarde. Met een deel van het militaire apparaat leeft
Wahid op gespannen voet. Vanaf de eerste dag van zijn bewind tracht
Wahid de rol van de militairen in de politiek geleidelijk terug te
dringen.
Daarnaast wil Wahid de militante moslims ervan overtuigen dat zij
hun ideaal van een onafhankelijke islamitische staat moeten opgeven.
Hij wil opstandige regio's, zoals Atjeh en de Molukken meer autonomie
geven. Verder wil hij het rechtssysteem helemaal onafhankelijk maken.
Zwakke punten
Wahids achilleshiel is zijn talent om mensen tegen zich in het harnas
te jagen. Zo heeft hij welgezinde personen benoemd op invloedrijke
posten in plaats van taken op democratische wijze te delegeren aan
zijn medewerkers. Hoewel hij in interviews graag zegt dat hij het
land alleen kan redden door samen te werken met alle partijen, wijst
de praktijk uit dat hij vaak geen tegenspraak duldt. |
|
|