|
Bezuiningspakket
'Meedoen, meer werk, minder regels'. Dat is het motto dat staat
boven het regeerakkoord op hoofdlijnen van het CDA, de VVD en D66.
In het regeerakkoord is een omvangrijk bezuinigingspakket opgenomen
van 13,1 miljard euro, het grootste pakket ooit in de Nederlandse
politiek. Het nieuwe kabinet doet alles om de kwakkelende economie
weer op de rails te krijgen.
Het CDA, de VVD en D66 zien af van de wens in 2007 een begrotingsevenwicht
te bereiken. Het financieringstekort zal nu in 2007 naar verwachting
0,5 procent bedragen.
Behoud van koopkracht zit er vanwege de lage economische groei,
de oplopende pensioenpremies en de sterk oplopende kosten van de
gezondheidszorg voor niemand in. "Iedereen zal pijn moeten lijden",
voorspelde Balkenende. "De tijd van koopkrachtgarantie is voorbij."
Ter verzachting van dit leed komen er belastingvoordeeltjes voor
65-plussers, gezinnen met kinderen en mensen met een laag inkomen.
Aan de andere kant zal het 'graaien' van topondernemers aan banden
worden gelegd. Vertrek- en optieregelingen zullen veel zwaarder
worden belast.
Terug naar boven
Loonmatiging
Volgens het nieuwe kabinet is loonmatiging noodzakelijk voor herstel
van de werkgelegenheid. Daarom mogen de lonen in de collectieve
sector niet meer stijgen dan het inflatieniveau. Dat levert ruim
5 miljard euro op, de grootste bezuinigingspost op voor het kabinet.
Het kabinet vraagt ook de werkgevers en werknemers om de lonen in
het bedrijfsleven te matigen. In dat geval blijft de koppeling van
de uitkeringen met de lonen bestaan.
De ambtenaren gaan er 1 procent in koopkracht op achteruit en werknemers
in het bedrijfsleven gaan er iets, een kwart procent op vooruit.
Uitkeringsgerechtigden kunnen minder besteden, want zij verliezen
0,75 procent van hun koopkracht. En voor 65-plussers verandert er,
wat dit betreft, niets.
Ook beogen CDA, VVD en D66 de armoedeval aan te pakken. Dat betekent
dat het verschil in inkomen voor een uitkeringsgerechtigde bij het
aannemen van een betaalde baan groter wordt.
Terug naar boven
Sociale zekerheid
CDA, VVD en D66 willen dat er meer mensen aan het werk gaan. Daarom
willen ze snijden in de WAO-, WW- en bijstandsuitkeringen. Ze willen
vooral dat meer mensen tussen 55 en 65 jaar blijven werken en dus
worden regelingen als VUT en vervroegde pensionering, die stoppen
met werken bevorderen, beperkt.
Er is afgesproken een WAO-uitkering alleen te reserveren voor werknemers
die volledig arbeidsongeschikt zijn. Ook worden de keuringen aangescherpt.
Mensen die al een WAO-uitkering hebben en jonger zijn dan 45 jaar
krijgen een strenge herkeuring. Dat kan betekenen dat ze ze voortaan
een lagere bijstandsuitkering krijgen.
Het wordt moeilijker om een WW-uitkering te krijgen. De toelatingseisen
worden aangescherpt. Voortaan geldt het recht op WW alleen voor
werknemers die 39 van de laatste 52 weken hebben gewerkt. Nu is
dat nog 26 van de laatste 52 weken.
Terug naar boven
Zorg
Het nieuwe kabinet gaat voor miljarden snijden in de uitgaven voor
de zorg. Inclusief de premieverhogingen voor de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten (AWBZ), die elke Nederlander betaalt, bezuinigt het
nieuwe kabinet voor ruim drie miljard euro.
Er komt een eigen bijdrage van 200 euro voor ziekenfondsverzekerden
en het ziekenfondspakket wordt kleiner. De eigen bijdrage levert
het kabinet een bezuiniging van 900 miljoen euro op. Er moet voortaan
betaald worden voor een bezoek aan de tandarts door volwassenen
en sommige medicijnen worden niet meer vergoed. Om de laagste inkomens
te compenseren, komt er een zorgtoeslag.
In 2006 gaat het huidige stelsel voor ziektekosten volledig op de
schop. Het verschil tussen ziekenfonds en particuliere verzekeringen
verdwijnt. Er komt één verzekering voor iedereen, uitgevoerd door
commerciële verzekeringsmaatschappijen, die binnen kaders winst
mogen maken. Eén van de beperkingen is dat ze geen zieke patiënten
als klant mogen weigeren.
De premies voor de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten gaan omhoog.
Dit levert ongeveer een miljard euro op. Psychotherapeutische zorg
en fysiotherapie verdwijnen uit het pakket.
Terug naar boven
Veiligheid en jusititie
Voor veiligheid en de justitiële keten wordt 350 miljoen euro uitgetrokken.
Dat bedrag komt bovenop de 800 miljoen euro die het eerste kabinet
Balkenende al had ingezet om de criminaliteit te bestrijden en de
veiligheid te vergroten. 300 miljoen gaat naar justitie en is bestemd
voor preventie, de rechterlijke macht en het gevangeniswezen.
Met de resterende 50 miljoen worden knelpunten bij de politie aangepakt.
Om de politie te ontlasten, komen er een paar duizend extra toezichthouders
voor de publieke ruimtes en het openbaar vervoer. Bij allerlei manifestaties
wordt voortaan minder politie ingezet en bij voetbalwedstrijden
en popconcerten wordt een deel van de politiekosten verhaald op
de organisatie.
Vervroegde vrijlating van criminelen, na het uitzitten van tweederde
van de straf, wordt voorwaardelijk. Productie en handel in harddrugs
wordt hard aangepakt. En luchtvaartmaatschappijen die niet streng
genoeg controleren op drugskoeriers kunnen hun landingrechten in
Nederland verliezen. Heroïneverstrekking onder medische begeleiding
blijft mogelijk.
De rechterlijke macht wordt ontlast door minder complexe zaken vaker
over te laten aan politie en openbaar ministerie, klachtencommissie
en bemiddelaars. De celcapaciteit wordt vergroot door meer gevangenen
op één cel te plaatsen, vooral kortgestraften en mensen die in voorlopige
hechtenis zitten.
Terug naar boven
Publieke omroep
In het regeerakkoord van het vorige kabinet stond nog dat Hilversum
30 miljoen euro moest gaan bezuinigen. Maar nu zorgt het regeerakkoord
voor een nog zwarter scenario: in 2007 zijn die besparingen uitgegroeid
naar 80 miljoen euro op jaarbasis.
Terug naar boven
Onderwijs
Een van de voorwaarden die D66 heeft gesteld om deel te nemen aan
een kabinet is dat er extra geld in het onderwijs en de kenniseconomie
wordt geïnvesteerd. Daar wordt 700 miljoen euro extra voor vrijgemaakt.
Het kabinet wil dat meer jongeren kiezen voor exacte vakken. Om
ze te lokken wordt overwogen om het collegegeld voor dit soort studenten
te verlagen.
Terug naar boven
Defensie
Tegen de bezuinigingstrend in wordt er wel extra geld vrijgemaakt
voor Defensie. Het ministerie kan rekenen op 100 miljoen euro extra,
die met name besteed moet worden aan vredesmissies. Daarmee wordt
bijvoorbeeld de inzet van Nederlandse militairen in Irak mogelijk
gemaakt. Het huidige budget voor vredesoperaties is bijna op.
Terug naar boven
Ontwikkelingssamenwerking
De komende minister van Ontwikkelingssamenwerking houdt 0,8 procent
van het bruto nationaal product (bnp) tot zijn of haar beschikking.
Maar de coalitiepartijen hebben wel afgesproken dat schuldkwijtscheldingen
van arme landen voortaan uit dit budget betaald moeten worden. Onder
de schulden vallen dan ook de verzekerde exportkredieten van Nederlandse
bedrijven die aan deze landen goederen of diensten hebben geleverd.
Tot nog toe kwamen deze kosten voor rekening van het ministerie
van Financiën. Daardoor houdt Ontwikkelingssamenwerking nu
minder geld over voor andere officiële ontwikkelingsprojecten, zo'n
0,75 procent van het bnp.
Terug naar boven
Milieu
De beoogde partners willen het belastingstelsel "vergroenen",
ofwel milieuschade meer belasten. Gasboringen in Waddenzee en Biesbosch
worden voorlopig verboden. En de kerncentrale Borssele blijft open
tot het einde van de economische levensduur. D66 stond directe sluiting
voor.
Terug naar boven
Bestuurlijke vernieuwing
D66 heeft een aantal van zijn wensen voor regeringsdeelname binnengehaald.
Zo komt er binnen vier jaar een gekozen burgemeester en worden de
bevoegdheden van burgemeesters tegen het licht gehouden. Daarnaast
wordt het kiesstelsel gewijzigd.
D66, VVD en CDA gaan bekijken hoe een deel van de Tweede-Kamerzetels
via kiesdistricten kan worden toegewezen. Of de burger dan één stem
per district zal uitbrengen of twee stemmen, ook een landelijke,
is nog niet duidelijk. De aanstaande minister van Bestuurlijke Vernieuwing
en Deregulering moet het voorstel uitwerken, zodat het systeem bij
de volgende verkiezingen van de Tweede Kamer ingevoerd is.
Ook komt er een onderzoek naar een gekozen minister-president. Het
correctief referendum heeft D66 moeten laten vallen, de onder Paars
ingevoerde tijdelijke referendumwet blijft voorlopig wel bestaan.
Terug naar boven
Bureaucratie
Een speerpunt van het nieuwe kabinet is de aanpak van de regeldruk
en en de bureaucratie, zowel bij de overheid als bij burgers en
bedrijven. Door te snoeien in het aantal regels moeten de ministeries
met minder ambtenaren toekunnen. Daarom zullen er nog eens 2000
extra ambtenaren verdwijnen bovenop de 10.000 die het huidige demissionaire
kabinet al wilde schrappen. Met de afslanking van het ambtenarenapparaat
wordt een deel van de beoogde bezuinigingen gerealiseerd.
Verder willen de drie partijen veel overbodige regels voor het bedrijfsleven
en de collectieve sector schrappen. Volgens ingewijden wordt er
zelfs aan gedacht om een minister speciaal te belasten met het verminderen
van de regeldruk.
Terug naar boven
Spaarloon
Het spaarloon blijft bestaan. Gekeken wordt of werknemers ook
kunnen kiezen voor een zogeheten levensloopregeling. Dat is de mogelijkheid
om langdurig verlof bij elkaar te sparen in plaats van geld.
Terug naar boven
Geen liberalere wetgeving
Hoewel de ChristenUnie en de SGP in het formatieproces zijn afgevallen,
zien ze wel enkele van hun wensen terug in de afspraken tussen CDA,
VVD en D66. De coalitiepartijen hebben afgesproken dat er op het
gebied van euthanasie, abortus, homohuwelijk, bordeelverbod en adoptie
door homoparen geen liberalere wetgeving komt.
Het CDA heeft bedongen dat ambtenaren van de burgelijke stand het
sluiten van een homohuwelijk mogen weigeren als ze gewetensbezwaren
hebben. Wel moeten homo's nog steeds in elke gemeente kunnen trouwen.
Terug naar boven
Hypotheekrente-aftrek
De hypotheekrente-aftrek geldt voortaan niet meer voor mensen die
hun oude huis met winst verkopen en die winst niet volledig in een
nieuw huis steken. Het deel dat zij niet investeren, komt niet in
aanmerking voor hypotheekrente-aftrek.
Tot nu toe waren vooral het CDA en de VVD mordicus tegen wat werd
genoemd het "morrelen" aan de hypotheekrente-aftrek. Maar de onderhandelaars
vinden dat er wegens de grote financiële nood niet te ontkomen valt
aan maatregelen. Ze denken de aftrek tegenover hun achterban te
kunnen verdedigen door erop te wijzen dat de aftrek blijft gelden
voor mensen voor wie die bedoeld is.
Terug naar boven
Kwartje van Kok
Het Kwartje van Kok wordt niet teruggegeven aan de pomp, maar verdwijnt
in een fonds waaruit openbaar vervoer en wegen zullen worden bekostigd.
Terug naar boven
Onroerendzaakbelasting
Het gebruikersdeel van de onroerendzaakbelasting wordt geschrapt.
Huurders hoeven dus helemaal geen OZB meer te betalen en huiseigenaren
selchts het eigenaarsdeel.
Terug naar boven
Immigratie en integratie
Op het gebied van immigratie en integratie zijn er een aantal
knopen doorgehakt. Wie wil trouwen met een partner uit het buitenland
moet minimaal 120 procent van het minimumloon verdienen en tenminste
21 jaar oud zijn. En er komt toch een generaal pardon voor zo'n
2000 asielzoekers die al meer dan vijf jaar in de asielprocedure
zitten.
Het toekomstige kabinet geeft 100 miljoen euro minder uit aan het
asiel- en vreemdelingenbeleid. Dat kan onder meer, omdat er veel
minder asielzoekers naar Nederland komen en daarom minder inburgeringscursussen
nodig zijn. De inburgeringscursussen worden nu ook verplicht voor
allochtonen die voor 1998 naar Nederland kwamen, van een uitkering
leven en onvoldoende Nederlands spreken.
Ook asielzoekers moeten hun inburgeringsexamen halen voordat zij
een definitieve verblijfstitel krijgen. Mensen die vrijwillig naar
Nederland komen om zich hier duurzaam te vestigen, moeten eerst
in het eigen land Nederlands gaan leren. Mensen moeten de inburgeringscursus
voortaan zelf voorschieten en krijgen de kosten na succesvolle afronding
voor een deel terug.
Terug naar boven
Lees ook: De
hoofdlijnen van het regeerakkoord en de financiële bijlage
|
Hoofdpunten
pagina
