|
Drie
jaar nadat hij door toenmalig CDA-fractieleider Jaap de Hoop-Scheffer
in de Tweede Kamer was geïntroduceerd als ' rots in de branding'
moest Jan Peter Balkenende zelf de fractie gaan leiden. Een half
jaar later, bij de spannendste verkiezingen in jaren, werd het CDA
met afstand de grootste partij. De onervaren lijsttrekker werd premier.
 Politiek
talent kan de 46-jarige Zeeuw niet worden ontzegd. De studeerkamergeleerde
die ineens voor de leeuwen werd geworpen, kon zich in de verkiezingsstrijd
naast Fortuyn en de leiders van de 'oude politiek' makkelijk handhaven,
al dankte hij dat mede aan Fortuyn, die het sloopwerk deed.
Aanvankelijk oogstte hij ook lof als premier. Na acht jaar door
de norse Kok te zijn toegesnauwd, ervoer de oppositie zijn open
debatteerstijl als een verademing. Ook zijn collega-bewindslieden
prezen hem als hoogst toegankelijk. Zijn authentieke, degelijke,
jonge en betrouwbare uitstraling maakt hem populair, ook bij jongeren.
Na de val van het kabinet-Balkenende I is zijn imago echter snel
afgebladderd. De premier werd verweten dat hij de regie te weinig
in handen had genomen, toen de problemen met de LPF zich opstapelden.
In de daarop verkiezingscampagne leek hij onzeker en geïrriteerd,
en kon hij niet op tegen de mediagenieke Wouter Bos. En het dieptepunt
werd bereikt met zijn zwakke optreden in het Kamerdebat over de
affaire-Margarita, toen hij zich geregeld en nadrukkelijk door zijn
politieke mentor minister Donner moest laten souffleren.
Als verzachtende omstandigheid kan worden aangevoerd dat hem nooit
de tijd is gegund zich rustig in zijn rol van regeringsleider te
ontwikkelen. Gevolg is wel dat hij snel heeft geleerd, zo voeren
zijn aanhangers aan. En bovendien: gezien de uitslag van de parlementsverkiezingen
en de Statenverkiezingen gelooft de kiezer nog steeds in 'JP'.
Persoonlijk
Jan Peter Balkenende wordt 7 mei 1956 geboren in het Zeeuwse Kapelle.
Hij is getrouwd met Bianca, samen hebben zij één jong kind. Hij
gaat naar de protestants christelijke lagere school in Kapelle en
doorloopt in Goes het atheneum aan het Christelijk Lyceum. Aan de
VU in Amsterdam rondt hij zowel de studie geschiedenis als de studie
rechten af, de wetenschap waarin hij in 1992 ook promoveert.
Balkenende is CDA-lid van het eerste uur. Hij wordt in 1978 direct
lid, zonder lid te zijn van een van de drie partijen die in 1980
opgaan in het CDA. In 1982 wordt hij gemeenteraadslid in Amstelveen,
waar hij van 1994 tot 1998 de CDA-fractie leidt. In 1984 wordt hij
stafmedewerker van het Wetenschappelijk Instituut van het CDA, waar
hij veertien jaar werkt. In 1993 stelt de VU hem aan als bijzonder
hoogleraar Christelijk Sociaal Denken..
Hij schrijft doorwrochte artikelen voor het tijdschrift "Christen-Democratische
Verkenningen". In 1998 doet hij zijn intrede in de Tweede Kamer
als financiëel specalist. Uit de interne machtsstrijd tussen fractieleider
Jaap de Hoop Scheffer en partijvoorzitter Marnix van Rij komt hij
in oktober 2001 tot ieders verbazing als partijleider naar voren.
Opmerkelijk
- Het uiterlijk van Balkenende maakt de tongen los. Hij zou, met
zijn ronde brilletje en over het voorhoofd vallende haar, een opmerkelijke
overeenkomst vertonen met kinderboekenheld Harry Potter. Andere
typeringen zijn 'saai', 'gereformeerd' en 'jaren vijftig'. De premier
heeft echter van het begin af aan gezegd dat hij niets aan zijn
imago zal doen. Juist het feit dat hij zichzelf blijft, spreekt
veel mensen aan.
- De premier komt bovendrijven bij het CDA na een broedertwist in
de partij. Voorzitter Marnix van Rij wil de leiding overnemen van
Jaap de Hoop Scheffer. Uiteindelijk draait het erop uit dat zowel
De Hoop Scheffer als Van Rij het veld ruimt. Balkenende is zichtbaar
verontwaardigd over het lot van De Hoop Scheffer, maar vindt dat
hij het stokje moet overnemen. In Elsevier zegt hij: "Ik ben opgevoed
in een gereformeerde traditie: altijd zoeken naar de fundamenten.
De crisis in het CDA mocht niet ten koste gaan van de partij. Daarom
heb ik het leiderschap aanvaard. Riskant, maar ik moest het doen."
- Balkenende interesseert zich voor beeldende kunst. Verder is hij
een verdienstelijk imitator van onder meer het EO-programma De Muzikale
Fruitmand en de Amerikaanse predikant Jimmy Swaggart.
- In Balkenendes woonplaats Capelle aan den IJssel werd Leefbaar
Capelle bij de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart 2002 in een
keer de grootste partij. Die partij wil vooral meer blauw op straat.
NS-station Schollevaar geldt als een van de gevaarlijkste in Nederland
en bij de metrostations in het centrum zorgen 'jongeren' voor veel
overlast.
|
Hoofdpunten
pagina
