Formatie na 22 september beslissend
 
De Duitse verkiezingen worden afgeschilderd als een nek-aan-nekrace tussen Gerhard Schröder en Edmund Stoiber. Voor de regeringsvorming is echter meer van belang dan alleen de vraag wie van beide de meeste stemmen krijgt. Minstens twee vragen zijn ook van eminente betekenis: met wie willen de liberalen regeren, en wat wordt het verkiezingsresultaat van de ex-communisten.

Schröder (SDP) en Fischer (Groenen) vormen nu nog samen een rood-groene coalitieAls de ex-communistische PDS de kiesdrempel niet haalt, dan wordt de formatie er vermoedelijk een stuk eenvoudiger op. In dat geval komen er slechts vier partijen in de Bondsdag. Dat betekent dat één combinatie van een kleine en een grote partij een absolute meerderheid zal hebben. Die zullen dan vrijwel zeker de regering vormen.

Komt de PDS wel in de Bondsdag, dan is er gerede kans dat de enige tweepartijencombinatie met een meerderheid die van CDU en SPD is. De formatie wordt dan lastig. Een 'Grote Coalitie' van CDU en SPD regeerde Duitsland weliswaar in de jaren 1966-1969, maar geen van beide partijen wil op herhaling. Ook een driepartijencombinatie, het enige alternatief, ligt niet voor de hand. Anders dan in België is samenwerking tussen liberalen en groenen vrijwel uitgesloten. Beide zijn strikt tegen "rood-groen-gele" coalitie.

Sleutelrol FDP
De sleutel ligt in de handen van de liberalen als na de verkiezingen blijkt dat zij zowel de CDU als de SPD aan een meerderheid kunnen helpen. Partijleider Westerwelle heeft in de verkiezingscampagne hardnekkig geweigerd een voorkeur uit te spreken, ondanks een nadrukkelijke oproep van Stoiber de kiezers duidelijkheid te geven.

Bondskanselier Schröder wil de rood-groene coalitie voortzetten, maar de kans lijkt niet groot dat die opnieuw een meerderheid haalt. 'Rood-groen' zou mogelijk een minderheidsregering kunnen vormen met gedoogsteun van de 'dieprode' PDS. De PDS wil die steun waarschijnlijk ook wel geven, maar Schröder heeft bij voorbaat elke vorm van afhankelijkheid van de ex-communisten afgewezen. Wel staat hij, als tweede keus, open voor een coalitie met de liberalen.

Edmund Stoiber wil alleen met de liberalen regeren, en de kans dat een 'zwart-gele' combinatie van CDU/CSU en FPD een meerderheid krijgt, wordt ook hoger ingeschat dan de kans op een rood-groene meerderheid.

Stoiber (CDU/CSU) en Schröder (SPD) in debatGrote Coalitie
Maar als geen van beide combinaties een meerderheid in de Bondsdag krijgt, dan is een Grote Coalitie wel degelijk een reële mogelijkheid. Schröder en Stoiber beweren dat dit vier jaar stilstand zou betekenen. Maar als de cijfermatige realiteit de sociaal-democraten en de christen-democraten dwingt tot samenwerking, dan zal het er toch van moeten komen. Inhoudelijk zijn de tegenstellingen niet zo groot, dat het niet kan. Beide partijen zijn zover naar het midden opgeschoven, dat ze vermoedelijk dichter bij elkaar liggen dan bij hun gewenste coalitiepartners.



Hoofdpunten pagina
Overzicht dossiers

Site tips