|
Tom Simpson
13
juli 1967 is zelfs voor Franse begrippen een hete zomerdag. Die
dag staat ook nog eens de zwaarste etappe van de Tour de France
op het programma. De Engelsman Tom Simpson slingert op de flanken
van de Mont
Ventoux, een col van de buitencategorie, vervaarlijk van links naar
rechts. Enkele kilometers voor de top krijgt Simpson de pedalen
niet meer rond. Hij wankelt en kwakt tegen het asfalt.
Bewusteloos wordt Simpson afgevoerd en enkele uren later overlijdt
hij in het ziekenhuis. In de verzengende hitte is een mix van alcohol,
voor de beklimming had hij cognac gedronken, en amfetamine hem fataal
geworden. Het eerste grote dopingschandaal is een feit. De sportwereld
reageert geschokt.
Sinds de dood van Simpson zijn dopingberichten een terugkerend fenomeen
op de sportpagina's. De dopingcontroles doen hun intrede en al snel
wordt duidelijk dat de zaak-Simpon geen incident was. Niet alleen
het wielrennen, maar praktisch alle sporten krijgen te maken met
het gegeven dat atleten in hun jacht naar eeuwige roem bereid zijn
om verboden prestatieverhogende middelen tot zich te nemen. Op de
lijst van zondaars staan inmiddels honderden namen. Een aantal geruchtmakende
affaires:
Ben Johnson
De
Canadese sprinter Ben Johnson was al jarenlang bijzonder snel op
de 100 meter, maar de absolute top leek met concurrenten als Carl
Lewis en Calvin Smith onbereikbaar. Tot hij er 'een schepje bovenop'
deed. Volgens Johnson zelf een schepje extra trainingsarbeid, maar
in werkelijkheid ging het om een schepje extra pillen. Zijn toch
al indrukwekkende voorkomen groeide uit zijn voegen.
Bij de Olympische Spelen van 1988 in Seoul was hij op zijn top.
Hij klopte in de finale Lewis met een nieuwe wereldrecord: 9.79'.
Een dag na dit hoogtepunt in zijn carrière volgde het dieptepunt.
Bij de dopingcontrole waren in zijn urine anabole steroïden
aangetroffen en hij moest zijn gouden plak inleveren. In 1993 liep
hij opnieuw tegen de lamp en werd hij levenslang geschorst.
Diego Maradona
Voor
een mondiale sport bleef het voetbal lange tijd gevrijwaard van
dopingschandalen. De eerste grote ster die van zijn voetstuk viel,
was Diego Armando Maradona. In 1991 werd de Argentijn voor 15 maanden
geschorst wegens het gebruik van cocaïne. Aan zijn spectaculaire
come-back tijdens het WK van 1994 in de Verenigde Staten kwam een
abrupt einde toen hij bij een dopingcontrole opnieuw door de mand
viel. Het beeld van een met uitpuilende ogen in de tv-camera kijkende
Maradona nadat hij op dat toernooi gescoord had, deed al het ergste
vermoeden.
De tragische aan Maradona is dat zijn 'dopinggebruik' nooit gericht
was op het verbeteren van zijn spel. Het tegendeel was het geval.
Zonder zijn nog immer voortdurende worsteling met drugs had hij
nog meer uit zijn carrière kunnen halen. Na de 'zaak-Maradona'
zijn er nog een hele reeks dopingschandalen in het voetbal opgedoken.
In deze tak van sport ging het meestal om het middel nandrolon.
Michelle Smith
Michelle
de Bruin-Smith was de 'wondergirl' van de Ierse zwemsport. De Olympische
Spelen van 1996 in Atlanta verliet zij met drie gouden medailles
om haar nek. Haar razendsnelle opkomst wekte toen al argwaan. Dat
die terecht was, bleek twee jaar later. Bij een onaangekondigde
'out-of-competition'-controle bij haar thuis in Dublin liep Smith
tegen de lamp.
In haar urine werd een extreem hoge hoeveelheid alcohol aangetroffen.
Omdat die waarde nooit door menselijke consumptie bereikt kon worden,
trok de wereldzwembond, de FINA, de conclusie dat Smith met de buisjes
geknoeid had, om een haar onwelgevallige uitslag weg te poetsen.
De schorsing van vier jaar betekende het einde van haar loopbaan.
Eric de Bruin
Michelle
de Bruin-Smith is getrouwd met de Nederlandse ex-discuswerper en
kogelstoter Eric de Bruin. Een uniek echtpaar: twee topsporters
die beiden na een dopingschandaal is diskrediet raakten. Aan De
Bruins veelbelovende carrière kwam in 1993 plots een einde
toen hij bij een wedstrijd in Duitsland bij een controle positief
werd bevonden op testosteron. Hij werd voor vier jaar geschorst.
Gert-Jan Theunisse
Met
duizenden dromden ze samen op de haarspeldbochten van Alpe d'Huez
om hem naar boven te schreeuwen. In 1989 won hij daar de koninginnerit
en werd hij de bergkoning van de Tour de France. Jarenlang was Gert-Jan
Theunisse het idool van de Nederlandse wielerfan. Tot hij hard van
zijn voetstuk viel. In 1990 werd hij tot twee maal toe betrapt op
het gebruik van testosteron en voor een jaar geschorst.
Hij maakte nog een redelijk geslaagde come-back, maar zijn oude
niveau haalde hij nooit meer. Theunisse heeft altijd ontkend en
met hem bleven zijn trouwste fans in zijn onschuld geloven. Zijn
unieke, leptosome lichaam zou de testosteron zelf hebben aangemaakt,
maar volledige rehabilitatie volgde nooit.
'Le Tour Noir'
In
de geschiedenis van de Tour de France staat de editie van 1998 te
boek als de "Tour Noir". De ook al niet onomstreden Marco
Pantani pakt de gele trui, maar de dopingsaffaires rond de ploegen
TVM en Festina domineren het nieuws. De wielersport, toch al regelmatig
in opspraak, kwam als geheel in een kwaad daglicht te staan. Die
slechte reputatie speelt de sport tot de dag van vandaag parten.
TVM
In het voorjaar van 1998 doet de Franse politie een opmerkelijke
vondst. In de materiaalwagen van de Nederlandse equipe van ploegleider
Cees Priem worden 104 ampullen EPO aangetroffen. Op de rustdag van
de Tour volgt een inval in het hotel van de TVM-ers, waarbij tal
van verdachte medicamenten in beslag worden genomen.
Cees
Priem, ploegarts Andrej Michailov en verzorger Jan Moors worden
opgepakt en schuldig bevonden aan het invoeren van verboden middelen
en het aanzetten tot dopinggebruik. Volgens het trio was de EPO
bestemd voor nierpatiëntjes in een kinderziekenhuis in Moskou.
De rechter gelooft er niets van en veroordeelt Priem, Moors en Michailov
tot voorwaardelijke celstraffen en fikse boetes.
Festina
De
straffen in de Festina-zaak vallen lager uit, maar internationaal
is de verontwaardiging over de dopingfraude van de Franse ploeg
er niet minder om. Kort voor de start van de Tour wordt de Belgische
verzorger Willy Voet bij de Frans/Belgische grens aangehouden met
in zijn auto een hele apothekersvoorraad aan verboden middelen.
Mede omdat Voet flink uit de school klapt over de dopingpraktijken,
bekennen bijna alle renners te hebben gebruikt. Bijna allemaal.
De Franse publiekslieveling Richard Virenque blijft de vermoorde
onschuld spelen. Pas twee jaar later spreekt ook hij voor de rechtbank
zijn mea culpa uit.
Troy Douglas
De
snelste sprinter van Nederland Troy Douglas werd medio 1999 positief
bevonden. In zijn urine troffen de controleurs sporen aan van nandrolon
metabolieten. De tuchtcommissie van de Koninklijke Nederlandse Atletiek
Unie (KNAU) sprak hem echter vrij omdat "het ten laste gelegde
niet bewezen kon worden". De internationale bond IAAF erkende
de vrijspraak van de KNAU niet en schorste hem uiteindelijk voor
twee jaar.
|