|
In de DDR was doping de norm |
|
De
grootste sportnatie aller tijden, gemeten naar behaalde titels en
medailles gerelateerd aan het aantal inwoners, is zonder twijfel de
DDR. In de jaren '70 en '80 eindigde het land op de medaillespiegel
van de Olympische Spelen steevast in de topdrie. De Oost-Duitse sporters
keerden vaak met meer plakken huiswaarts dan de Amerikanen of de Russen.
En, belangrijker nog voor de communistische machthebbers in Oost-Berlijn,
met aanzienlijk meer medailles dan het verfoeide kapitalistische West-Duitsland.
Ter illustratie: op de Spelen van 1976 in Montreal veroverde de Oost-Duitse
ploeg 176 medailles tegen 39 voor de West-Duitsers.
Prioriteit
Dat een landje van nog geen 17 miljoen mensen sportieve supermachten
te kijk zette, wekte natuurlijk argwaan. Waren de successen het logische
gevolg van het feit dat sport in de DDR de hoogste prioriteit kreeg,
of was er meer aan de hand?
Vast
staat inderdaad dat een aanzienlijk deel van 's lands begroting naar
topsportontwikkeling ging. Op school was sport een hoofdvak. De DDR
was het eerste land ter wereld waar de rol van de sport in de grondwet
was vastgelegd. Daarin stond dat "lichaamscultuur en sport als
elementen van de socialistische cultuur de alzijdige lichamelijke
en geestelijke ontwikkeling van de burgers dienen".
Op de Deutsche Hochschule für Körperkultur in Leipzig ontwikkelden
sportwetenschappers een geraffineerd selectiesysteem waarbij kinderen
al op zeer jonge leeftijd vrijgesteld werden om zich verder te bekwamen
in sporten, waarvan wetenschappelijk was vastgesteld dat zij daar
aanleg voor hadden. Er was de politieke leiding alles aan gelegen
met klinkende sportprestaties de superioriteit van het socialisme
boven het kapitalisme aan te tonen.
Scepsis
Maar alle faciliteiten en wetenschappelijke methoden ten spijt, de
twijfel en scepsis konden niet worden weggenomen. Daarvoor kwamen
de successen te snel en waren zij te spectaculair. Was
de DDR tot de jaren '70 als sportnatie nog te vergelijken met Nederland,
daarna steeg het land vanuit het niets met stip naar de top. En wat
te denken van die totaal uit hun voegen gegroeide, met name vrouwelijke,
sporters. Zulke spierbundels konden toch niet alleen het gevolg zijn
van intensieve training. Het vermoeden dat er doping in het spel was,
werd steeds sterker.
Na de val van de Berlijnse Muur bleek dat de sceptici gelijk hadden.
Om overwinningen zeker te stellen, werd op grote schaal en systematisch
aan sporters doping verstrekt, zelfs aan kinderen van 10 jaar. Dat
gebeurde veelal zonder medeweten van de gebruikers zelf, die te horen
kregen dat de pillen die zij dagelijks moesten slikken vitaminenpreparaten
waren. In werkelijkheid ging het om krachtige anabole steroïden,
meestal Oral Turinabol.
'Staatsplanthema 14.25'
Wie wel van de hoed en de rand wisten, waren de politieke leiders
van de DDR. Na de Duitse hereniging op 3 oktober 1990 is onomstotelijk
vast komen te staan dat men tot in de hoogste echelons van het partij-
en staatsapparaat in de DDR op de hoogte was van de dopingpraktijken.
De
vaak schokkende onthullingen zijn grotendeels het werk van de moleculair
bioloog Werner Franke, die als echtgenoot van een dopingslachtoffer
jarenlang een persoonlijke vendetta voerde tegen voormalige DDR-sportfunctionarissen.
Zo weten we nu dat het bedrog in 'Staatsplanthema 14.25' zelfs tot
wet verheven was.
In dat geheime document gelastte de regering honderden wetenschappers
en artsen nieuwe dopingmiddelen te ontwikkelen en er zorg voor te
dragen dat de fraude onopgemerkt bleef.
De afgelopen jaren zijn tientallen trainers, artsen, ambtenaren en
politici veroordeeld tot voorwaardelijke celstraffen en boetes voor
hun rol in het dopingsysteem. Zeker 10.000 sporters zijn tussen 1970
en 1989 voorzien van allerlei anabolen en hormoonpreparaten.
De
meeste aandacht ging naar het proces tegen de voormalige chef van
de Oost-Duitse sportmedische dienst Manfred Höppner en de ex-voorzitter
van de turn- en sportbond van de DDR Manfred Ewald. Ook zij werden
slechts veroordeeld tot voorwaardelijke gevangenisstraffen. Dit tot
grote teleurstelling van de 142 ex-atletes die de twee bejaarde mannen
hadden aangeklaagd.
Levenslang
Kwamen de 'daders' er af met onbenullige straffen, de slachtoffers
kregen 'levenslang' en in sommige gevallen zelfs de 'doodstraf'. Hun
gezondheid was onherstelbare schade berokkend. Sterke jonge vrouwen
die door hormoongebruik voor hun veertigste al compleet zijn afgetakeld.
Kampioenen van weleer, die nu geplaagd worden door onvruchtbaarheid,
leverbeschadigingen, acné en menstruatie- en libidostoringen.
Het herenigde Duitsland lijkt het besmette sportverleden van de DDR
zo snel mogelijk te willen vergeten. Toch zijn veel coaches en artsen
uit de DDR nu nog actief in de Duitse sport. De kennis en expertise
inzake doping is met het verdwijnen van de DDR niet verloren gegaan.
De vrees is niet ongegrond dat zij hun oude praktijken in hun nieuwe
banen voortzetten. |
|
|