|
Belastingbetaler dupe van bouwfraude |
12-12-2002 |
Verslag
NOS-Journaal
Terugblik
en reacties op het eindrapport
Directeur
Volker Wessel Stevin: Doorwrocht rapport met pijnlijke boodschappen
De
bouwfraude: hoe zat het?
"Claimsystemen"
en "pepernoten"; er zijn veel nieuwe woorden bijgekomen
De overheid heeft naar schatting bijna negen procent te veel betaald
voor bouwprojecten door onderlinge prijsafspraken van aannemers. Dat
concludeert de parlementaire enquêtecommissie Bouwnijverheid
in haar eindrapport. Het rapport is hard van toon. De commissie pleit
voor een wettelijke regeling van de aanbestedingsprocedures.
Het onderzoek naar onderlinge prijsafspraken in de bouw leidde tot
een rapport in acht delen, 'De bouw uit de Schaduw'. Het telt ruim
3000 pagina's.
Commissievoorzitter Marijke Vos, Tweede-Kamerlid voor GroenLinks,
zei bij de presentatie dat zij is geschrokken van de ernst en omvang
van onrechtmatigheden in de bouw.
Prijsopdrijving
Uit de openbare verhoren en schaduwboekhoudingen blijkt dat zeker
600 bedrijven jaar in jaar uit illegale prijsafspraken hebben gemaakt.
Grote concerns in grond-, weg- en waterbouw maakten deel uit van kartelachtige
structuren.
De commissie vindt het onthutsend dat de bouwers er heilig in geloofden
dat zij niemand kwaad deden met de onderlinge afspraken, terwijl de
onderliggende bedoeling overduidelijk tegen de regels was. "Het
systeem dient primair als marktverdeling en heeft onder meer als consequentie
prijsopdrijving."
De commissie maakt niet duidelijk hoeveel geld de bouwfraude precies
heeft gekost, maar geeft wel een indicatie. Op basis van een onderzoek
naar 211 projecten chat zij dat de overheid gemiddeld 8,8 procent
te veel heeft betaald voor bouwprojecten.
Pepernoten
Marijke Vos zei pijnlijk getroffen te zijn door de laconieke reacties
van de 'captains of industry' op de prijsafspraken. De managers spraken
voor de commissie vergoeilijkend over het betalen in 'pepernoten',
terwijl het om geld van de belastingbetaler ging.
Behalve
de top van de bouw hebben de overheid, toezichthoudende instanties
en accountants volgens de commissie boter op hun hoofd. De Nederlandse
Mededigingsautoriteit (NMa) is "duidelijk tekortgeschoten".
Het kwijtraken van het telefoonnummer van een tipgeefster noemt ze
"dodelijk".
Ook het Openbaar Ministerie heeft veel steken laten vallen. Zo heeft
het er bijna drie jaar over gedaan om de schaduwadministratie van
bouwbedrijf Koop Tjuchem uit handen van klokkenluider Bos te krijgen.
De fraude bij de Schipholtunnel werd uiteindelijk geschikt dankzij
een "Babylonische spraakverwarring".
Aanbevelingen
De commissie pleit voor een 'nieuwe zakelijkheid' in de contacten
tussen overheden en de bouw. Gepaste afstand en transparant handelen
spelen daarbij een leidende rol. Het ontstane wantrouwen moet zo verdwijnen.
Ambtenaren moeten geschenken en ontvangsten weigeren, als die zakelijk
niet nodig zijn.
De commissie wil verder dat de procedures rond aanbesteding bij wet
worden geregeld. De overheid moet strenger toezien op het naleven
van de regels, en de bouwwereld moet overtuigd zijn van het belang
van de wetten.
Lees ook: Benk Korthals: gevallen
overlever
Lees ook: Korthals treedt af na
zware kritiek
Lees ook: Politiek geschokt door bouwfrauderapport
Site tip: het
volledige rapport op site van de Tweede Kamer |
|
|